Laude

Laude werd gesticht in een beekdal uit de ijstijd op de Esch; de middelste van 5 zandheuvels ten oosten van de Ruiten Aa. Aan westzijde lagen de es van Ter Walslage en de Höste en aan oostzijde Tange Esch en de Oosterkamp. Ten noorden lag de bijbehorende Lauder Esch. Het gehucht werd gesticht vanuit Sellingen.

In 1922 werd bij het gehucht het grootste urnenveld van Groningen gevonden.

De in de 13e eeuw opgerichte marke was een van de drie marken van het kerspel Sellingen en een van de grootste marken van Westerwolde. De marke bestond oorspronkelijk uit 11 erven. 4 daarvan waren de gehuchten Ter Borg, Ter Walslage, Ten Velthuis en Ter Wisch. In 1466 wordt de marke -en daarmee de plaats- voor het eerst genoemd. In de 16e eeuw waren alleen de 7 erven van Laude nog over, dat toen daarnaast 3 keuterijen telde. De marke bestond vooral uit zandheide en weidegebied. De markegenoten bezaten in de 18e eeuw ook een stuk grond over de grens in Duitsland, dat 'Lauder Hok' werd genoemd en werd gebruikt voor de teelt van boekweit.

In 1846 werd overeengekomen om de marke te splitsen, waarvoor in 1849 een plan werd gepresenteerd. Het duurde echter nog tot 1865 voordat de marke feitelijk werd ontbonden en de 2500 hectare resterende gemeenschappelijke gronden (44 waardelen) verdeeld werden onder de 43 waarsgerechtigden.

Voor de ontginning werden door de markegenoten een aantal wegen aangelegd volgens het plan uit 1849.^[2] Op de gronden van de vroegere marke ontstonden tussen 1854 en 1866 achtereenvolgens de gehuchten Wessingtange, Lauderbeetse, Borgerveld, Borgertange, Laudermarke, Roelage, Lauderzwarteveen, De Slegge en De Bruil.

In 1902 waren de Sleggekampen, Beetsekampen en Lauderbeetse ontgonnen tot akkers. In 1918 werd voor de ontwatering het Ruiten-Aa-kanaal aangelegd, waarna ook de ontginning van de nattere delen kon beginnen. De N.V. Ontginningsmaatschappij De Vereenigde Groninger Gemeenten bracht tussen 1934 en 1936 ruim 250 hectare grond tegen de Duitse grens in cultuur. Daarbij sneuvelden verschillende waterlopen en de Sellinger Leidijk. In de decennia erna werd de Ruiten Aa steeds verder gekanaliseerd, aanwezige graslanden ontwaterd en omgezet in akkers en werden de laatste stukken heide verveend.

Tot de jaren 1950 bestond het gebied vooral uit kleinschalige landbouw. Bij de ruilverkaveling Slangenborg tussen 1965 en 1976 veranderde het landschap echter rigoureus. Percelen werden daarbij vergroot tot grote blokkavels, nieuwe wegen en waterwegen werden aangelegd. Wel werd er bij dit plan ook een landschapsplan opgesteld waarin verschillende landschapselementen werden uitgezonderd, met name rond Ter Borg.