Lantaarnconsoles in de Utrechtse Binnenstad


Dit artikel maakt deel uit van de serie:
Beelden in de stad Utrecht

De lantaarnconsoles in de Utrechtse Binnenstad zijn ongeveer 330 gebeeldhouwde consoles aangebracht onder lantaarnpalen langs de grachten in de Utrechtse Binnenstad. Deze zijn vanaf 1953 met de grootschalige restauraties van de stadsbinnengrachten met de werfkelders, werven en bruggen aangebracht. Ook zijn gebeeldhouwde consoles te vinden langs de Stadsbuitengracht.

Geschiedenis

Lantaarnpaal met console op de werfmuur

Rond 1953 begon de gemeente Utrecht de voorgevels van de werfkelders aan de Oude- en Nieuwegracht te restaureren. De gemeente verwierf zich daarbij alle werven aan de stadsbinnengrachten, die onder meer ontdaan werden van particuliere erfafscheidingen en gaandeweg opgeknapt werden. Omdat daarmee de werven een openbaar karakter kregen, was zowel verlichting op de werf als op de bovenliggende straat gewenst. Besloten werd de verwijderde uit omstreeks 1875 daterende gietijzeren gaslantaarns terug aan te brengen. De lantaarnpalen kregen een plaats op de bovenzijde van de werfmuur, met een aangepaste lampenkap voor de elektrische verlichting ontworpen door Pyke Koch. Aangezien de werfmuur smaller was dan de lantaarnvoet en overige ruimte schaars was, werd de oplossing gevonden in het aanbrengen van consoles. Niet alleen werden er consoles aangebracht bij de werven, ook zijn gebeeldhouwde consoles aangebracht op plaatsen langs de stadsbinnengrachten met werfloze kelders.

De steenbeeldhouwer Kees Groeneveld voorzag in 1953 de eerste console van beeldhouwwerk die nog datzelfde jaar werd geplaatst. De gemeentelijke opzichter Willem Stooker zwengelde dit aan en in de loop van de decennia werden bijna alle lantaarns aan de Oudegracht, Nieuwegracht, Kromme Nieuwegracht, Drift en Plompetorengracht van gebeeldhouwde consoles voorzien door Groeneveld en andere beeldhouwers. Het merendeel (zo'n 60%) van de ongeveer 330 consoles is ontworpen en/of gehakt door Jeanot Bürgi tussen 1962 en circa 1982. Er was een duidelijke ontwikkeling te zien in de manier waarop hij de console benaderde. In het begin was de benadering nog heel traditioneel, later werden de afbeeldingen uitgesprokener en cartoonesker.[1] Andere kunstenaars die consoles vervaardigden waren onder meer Koos Boomstra, Jo Esenkbrink, Anton Geerlings, Cees Meeuwse, Paulus Reinhard, Giuseppe Roverso en Kees van der Woude.

De beeldhouwwerken zijn gemaakt uit Belgische blauwe hardsteen en beslaan qua uitbeeldingen vaak een oppervlak van circa 60 bij 30 centimeter. Een scala aan onderwerpen is erop uitgebeeld, veelal onderwerpen met betrekking tot de Utrechtse stadsgeschiedenis, het christendom en de Griekse en Romeinse mythologie. Qua stadsgeschiedenis heeft een gebeeldhouwde console menigmaal betrekking op de specifieke locatie waar deze is aangebracht. Zo bevindt zich bij bepaalde grachtenhuizen een beeldhouwwerk dat verband houdt met de huisnaam; ter hoogte van de Bezembrug zijn weer bijvoorbeeld consoles aangebracht met onder meer een bezemverkoper en een heks op een bezem.

Lijst van gebeeldhouwde consoles

Jaar van vervaardiging/plaatsing Omschrijving Kunstenaar Locatie Afbeelding
1962-1963 vervaardigd De Haan Jeanot Bürgi Drift 1
1964, circa De (fluitende) Satyrs Jeanot Bürgi Drift 5 bis
1981 Nils Holgersson Anton Geerlings Drift 9
1977 Midzomernachtsdroom Anton Geerlings Drift 11
1970-1975 Salomé met het hoofd van Johannes de Doper Kees van der Woude[2],
ontwerp Jeanot Bürgi
Drift 15
1975, circa Het Bankbedrijf (verwijzing naar diverse banken die langs de oostelijke binnenstadsgrachten gevestigd waren) Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Drift 17
1981 Traagheid (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 19
1981 Toorn (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 21
1981 Afgunst (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 23a
1981, circa Wellust (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 23
1981 Gulzigheid (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 25
1981 Hoogmoed (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 25-27
1981 Gierigheid (verwijzing naar de hoofdzonden) Jeanot Bürgi Drift 27
1971 of eerder vervaardigd Lodewijk Napoleon (geplaatst ter hoogte van het Paleis van Lodewijk Napoleon) Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Drift 29
1971 of eerder vervaardigd Het Stadsarchief (het Rijks- en het Gemeentearchief bevonden zich vroeger aan de Drift) Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Drift 29a
1970, vervaardigd omstreeks of eerder Jan met de Bellen Jo Esenkbrink Drift 31
1978 of eerder vervaardigd Saul en David Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 4
1973 of eerder vervaardigd David en Goliath Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 6
1975 of later geplaatst Suzanna en de Ouderlingen Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 8
1981 Simson Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 12
1953 Kuiper Kees Groeneveld Kromme Nieuwegracht 17-21
1953 Man in boot Kees Groeneveld Kromme Nieuwegracht 17-21
1953 Visser in boot Kees Groeneveld Kromme Nieuwegracht 17-21
1959 of eerder geplaatst Wasvrouw Kees Groeneveld Kromme Nieuwegracht 17-21
1978 of eerder vervaardigd Kaïn en Abel Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 22
1978 Elckerlijc Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 24
1978 Marike van Nijmegen Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 26
1961 geplaatst De Halve Maan Jo Esenkbrink Kromme Nieuwegracht 34
1965 of eerder vervaardigd Het Klaverblad/Klaveren Cees Meeuwse Kromme Nieuwegracht 36
1981 of eerder vervaardigd Geloof Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 38
1981 of eerder vervaardigd Hoop Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 40
1981, circa Liefde Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 46
1981, circa Wijsheid/Voorzichtigheid Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 48
1981 of eerder vervaardigd Rechtvaardigheid Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 50-52A
1974-1981 Matigheid/Zelfbeheersing Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 52
1974-1981 Moed/Standvastigheid Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 54
1974-1981 Regenboog van St. Pieter (verwijzing naar een oude naam voor (een gedeelte?) van de Kromme Nieuwegracht) Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 56
1981 of eerder vervaardigd St.-Hieronymus Kromme Nieuwegracht 58
1978 Dodendans/De soldaten Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 58-60
1978 of eerder vervaardigd Dodendans/De Mijnramp Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 62
1978 of eerder vervaardigd Dodendans/Het Liefdespaar Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 62
1978 of eerder vervaardigd De Dood en de Maaiers (Dodendans (De Maaiers)) Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 66
1978 of eerder vervaardigd De Dood en de Kaartspeler (Dodendans (De Kaartspelers)) Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 68
1969 of eerder vervaardigd Hertenjacht Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 70
1982 of eerder geplaatst De Fluitspeler Jeanot Bürgi Kromme Nieuwegracht 80A
1981 of eerder vervaardigd H. Antonius Anton Geerlings Kromme Nieuwegracht 82
1970, circa Pierken de stadsgeck Jeanot Bürgi Lichte Gaard 4
1960-1965 't Wittebroodskind Kees Groeneveld Lichte Gaard 8
1965 of eerder vervaardigd De moord op bisschop Koenraad Jeanot Bürgi Lichte Gaard 9
1955 of eerder vervaardigd Wapen Paus Adriaan VI (geen lantaarnpaal boven aanwezig) Kees Groeneveld Pausdambrug
1969 Theologische Faculteit Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 2
1969 of eerder vervaardigd, 1969 geplaatst Juridische Faculteit Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 3
1982 of eerder vervaardigd Sol Justitiae Illustra Nos (zinspreuk van de Universiteit Utrecht) Nieuwegracht 6
1969 Medische Faculteit Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 10
1969 of eerder vervaardigd, 1969 geplaatst Faculteit Letteren Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 11

1969 Natuurfilosofische Faculteit Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 14
1969 of eerder vervaardigd, 1969 geplaatst Faculteit der Sociale Wetenschappen Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 15
1969 Veterinaire Faculteit Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 18
1969 of eerder vervaardigd Daedalus en Icarus Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 19

1976 geplaatst Voorstelling met de gelijkenis van de wijze en de dwaze maagden Jeanot Bürgi Nieuwegracht 19

1965 of eerder vervaardigd[3] De Maan Jo Esenkbrink,
ontwerp Kees Groeneveld[3]
Nieuwegracht 20
1969 Pandora Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 24
1965 of eerder vervaardigd De bekering van Paulus Giuseppe Roverso,
ontwerp Kees Groeneveld
Nieuwegracht 25
1980 geplaatst Voorstelling met het gevecht van Jacob en de engel Anton Geerlings Nieuwegracht 27

1972 of eerder vervaardigd De verloren zoon Jeanot Bürgi Nieuwegracht 29

1970± Europa Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 30
1969 of eerder vervaardigd Apollo en Daphne Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 32
1972 geplaatst De barmhartige Samaritaan Jeanot Bürgi Nieuwegracht 35

1977± Orpheus en Eurydice Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 36
1962 (februari/maart) geplaatst De Engelenzang (verwijzing naar het hoekhuis op nummer 24A) Giuseppe Roverso,
ontwerp Jo Esenkbrink[4],
of vervaardigd door Kees Groeneveld[5]
Nieuwegracht 38
1980± Odysseus en Calypso Jeanot Bürgi Nieuwegracht 48
1963 of eerder vervaardigd De Vier Heemskinderen (het huis aan de Oudegracht nr. 154 kende deze naam) Jo Esenkbrink Nieuwegracht 49
1971± Odysseus en de Sirenen Jeanot Bürgi Nieuwegracht 52
1964 of eerder vervaardigd St. Birgitta (verwijzing naar verdwenen nabijgelegen Brigittenklooster) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 53
1971± Odysseus en de Penelope Jeanot Bürgi Nieuwegracht 56
1971 De Centaur Jeanot Bürgi Nieuwegracht 58
Wijsheid in Zorg Marie-José Wessels Nieuwegracht 62
1993 Sint Brigit Juud Brinkman Nieuwegracht 61
1959 of eerder geplaatst[6] De Gaper (verwijzing naar de Onderlinge Pharmaceutische Groothandel die hier gevestigd was) Kees Groeneveld Nieuwegracht 63
1966 of eerder vervaardigd St. Catharina Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 65, circa
1966 of eerder vervaardigd St. Catharina Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 67
1964 of eerder vervaardigd Sint Quintijn Jeanot Bürgi Nieuwegracht 73
1982 De Dag Anton Geerlings Nieuwegracht 74
1979 of eerder vervaardigd Musicerende Kinderen Anton Geerlings Nieuwegracht 79
1979 of eerder vervaardigd Het Paradijs Anton Geerlings Nieuwegracht 83
1982 De Nacht Anton Geerlings Nieuwegracht 84
1982 of eerder vervaardigd Sion Anton Geerlings Nieuwegracht 87
1964 of eerder vervaardigd De Draak van St. Servaas (verwijzing naar de verdwenen Sint-Servaasabdij in deze omgeving) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 92
1964 of eerder vervaardigd De sleutel van St. Servaas (verwijzing naar de verdwenen Sint-Servaasabdij in deze omgeving) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 92
1964 of eerder vervaardigd Drie broden (een verwijzing naar het voormalige nabijgelegen St. Maria Magdalenaklooster) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 92
1965± De Balsumpot (een verwijzing naar het voormalige nabijgelegen St. Maria Magdalenaklooster) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 94
1984± Sint Servatius Anton Geerlings Nieuwegracht 98
1967± St. Servaes Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 98
1964 of eerder geplaatst[7], anno 2012 verdwenen (wellicht al voor 2010) ABC (verwijzing naar de nabijgelegen A.B.C.-straat) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 100 circa, bij Magdalenabrug, A.B.C.-straat en/of Eligenstraat
1979 of eerder geplaatst St. Magdalena Jeanot Bürgi Nieuwegracht 123
1978 Aiolus Anton Geerlings Nieuwegracht 125a
1978 De Vuurvogel Anton Geerlings Nieuwegracht 133
1977 De Sirenen Jeanot Bürgi Nieuwegracht 137/141
1981 Koning Midas (met Apollo (l) en Pan (r)) Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Nieuwegracht 141
1981 Diogenes Jeanot Bürgi Nieuwegracht 147
1981 Diana Anton Geerlings Nieuwegracht 155
1961 Keizerskroon of Lanscroon Jo Esenkbrink Nieuwegracht 165
1964 geplaatst bladmotief (verwijzing naar nabijgelegen hortus botanicus) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 183
1964 bladmotief (verwijzing naar nabijgelegen hortus botanicus) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 185
1964 of eerder vervaardigd bladmotief (verwijzing naar nabijgelegen hortus botanicus) Jeanot Bürgi Nieuwegracht 187
1964 of eerder vervaardigd[8] St. Agnes Jeanot Bürgi Nieuwegracht 191
1964 of eerder vervaardigd[9] St. Agnes Jeanot Bürgi Nieuwegracht 193
1971± St. Anna te Drieën Jeanot Bürgi Nieuwegracht 197
1961 of eerder geplaatst Veemarkt (verwijzing naar vroegere markten in dit gebied) Giuseppe Roverso,
ontwerp Kees Groeneveld[10]
Oudegracht 5
1964 of eerder vervaardigd, 1968 geplaatst Paardenmarkt (verwijzing naar hengstenkeuringen op het Paardenveld en Vredenburg) Jo Esenkbrink,
ontwerp Giuseppe Roverso[11]
Oudegracht 6
1968 Den Ancker Jeanot Bürgi Oudegracht 12
1972, circa De Moriaan Jeanot Bürgi Oudegracht 18
1982, circa De Drie Ruiters Jeanot Bürgi Oudegracht 20
1966 Zon en Maan Jeanot Bürgi Oudegracht 21
1964 geplaatst De Craen (verwijzing naar huisnamen nr.17 en 19) Jeanot Bürgi Oudegracht 25
1968 Hoornsche Melkmeisjes Jeanot Bürgi Oudegracht 26
1964 of eerder vervaardigd De Swaen (een huis op nr.23 had deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 27
1994 De Drie Hopzakken Jos van Vreeswijk Oudegracht 30
1965 of eerder vervaardigd De Korenmarkt Jo Esenkbrink Oudegracht 31
1970 of eerder vervaardigd Vrede van Munster Jeanot Bürgi Oudegracht 33
1965 Het Fortuyn (een huis op nr.38 had deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 34
1982 of eerder geplaatst Hij scheert den Gek Jeanot Bürgi Oudegracht 37

1978 of eerder vervaardigd, 1980 geplaatst Stormramp van 1674 Joop Wouters Oudegracht 41
1965 De Vergulde ster (huisnaam nr. 42) Jeanot Bürgi Oudegracht 42
1976 geplaatst De Oude Bok Jeanot Bürgi Oudegracht 47
1965 geplaatst De Raaf en de Vos Jeanot Bürgi Oudegracht 48
1965 De Witte Vosch (huisnaam nr.46) Jeanot Bürgi Oudegracht 48
1982 De Schelp Giuseppe Roverso Oudegracht, Jacobskerkhof 2
1992 of later geplaatst Commedia dell Arte Oudegracht 53
1965 Simson Jeanot Bürgi Oudegracht 56
1965 Brouwerij de Wereld (verwijzing naar de voormalige brouwerij in stadskasteel Kranestein) Jeanot Bürgi Oudegracht 57
1962 vervaardigd, 1964 of eerder geplaatst[12] De Kalverendans (verwijzing naar oude huisnaam nr.60) Jo Esenkbrink Oudegracht 62
1966 of eerder vervaardigd, in 1972 geplaatst De Roode Leeuw (verwijzing naar een huisnaam van Oudegracht 63) Jeanot Bürgi Oudegracht 65
1963 vervaardigd[13] De Pauw (een huis op nr.64 voerde deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 66/68
1972 geplaatst Kerkbouw Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Oudegracht 69/ nabij Sint-Augustinuskerk
1972 geplaatst De Eenhoorn Jeanot Bürgi Oudegracht 71
1964 of eerder vervaardigd, 1976 geplaatst(?) De Seven Toorns (verwijzing naar huis op nummer 70) Jeanot Bürgi Oudegracht 72
1971 of eerder vervaardigd De Lanscroon (pand op deze locatie had deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 73
1976 of eerder geplaatst De Eenhoorn Jeanot Bürgi Oudegracht 77
1976 geplaatst, 1974 of eerder vervaardigd De Landman Jeanot Bürgi Oudegracht 78
1969 geplaatst De Swarte Osch (een huis tegenover het Grote Vleeshuis kende deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 82
1965 geplaatst Het Vinkennest (ooit een huisnaam van nr. 83) Jeanot Bürgi Oudegracht 83, Viebrug
1972, circa Diana met Hert (verwijzing naar het hier gelegen stadskasteel Ten Hert?) Jeanot Bürgi Oudegracht 86
1974 geplaatst De Pauwen (het huis op nr.90 had een pauwennaam) Jeanot Bürgi Oudegracht 92
1959 of eerder geplaatst[6] Het wapen van Taets en Houdaen (verwijzing naar bezitters van nabijgelegen huis Oudaen) Kees Groeneveld Oudegracht 95
1959 of eerder geplaatst[6] Het wapen van de Zoudenbalch en Lockhorst Kees Groeneveld Oudegracht 95
1993 De Drie Gulden Ruyten Dirk van de Velde Oudegracht 95
1964 of eerder geplaatst Koning David (verwijzing naar oude naam van het huis op nr.122) Jeanot Bürgi Oudegracht 105
1974-1975 geplaatst De Kuipers Giuseppe Roverso Oudegracht 106
1964 geplaatst Ridder Frese (verband hebbend met stadskasteel Fresenburch) Jeanot Bürgi Oudegracht 107
1960 of eerder geplaatst Kintgenshaven (verwijzing naar nabijgelegen straat met pand op de hoek dat deze huisnaam had) Jo Esenkbrink,
ontwerp Giuseppe Roverso
Oudegracht 108
1975 of later geplaatst Oude Viebrug Oudegracht 108
1959 of eerder vervaardigd De Muntslagers (verwijzing naar hiergelegen oude munthuis) Kees Groeneveld Oudegracht 108
1959 geplaatst St.-Caecilia (verwijzing naar verdwenen nabijgelegen Ceciliaconvent) Kees Groeneveld Oudegracht 112
1965 geplaatst Groot Fresenburg Jeanot Bürgi Oudegracht 113
1965 geplaatst Het Engelse Koningswapen (verwijzing naar de Engelse koning George II die in Fresenburg logeerde) Jeanot Bürgi Oudegracht 113
1971 of eerder vervaardigd Drakenburgh Jeanot Bürgi Oudegracht 114, nabij stadskasteel Drakenburg
1964 of eerder geplaatst Drakenburgh Jo Esenkbrink Oudegracht 118, nabij stadskasteel Drakenburg
1964 of eerder vervaardigd Het Paradijs (verwijzing oude huisnaam nr.117) Jeanot Bürgi Oudegracht 119
1970 geplaatst De Keizer Jeanot Bürgi Oudegracht 120
1971, circa Groot Blanckenburch (geplaatst bij stadskasteel Blankenburg). Jeanot Bürgi Oudegracht 121
1961 geplaatst De Schutterij[14] Jo Esenkbrink Oudegracht 124
1973 geplaatst Willem Stooker (sleutelfiguur in dit kunstproject) Jeanot Bürgi Oudegracht 130
1969 De Blauwe Haan (een huis op nr. 136 voerde deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 132
1959 of eerder geplaatst Bakker en deegtrapper Kees Groeneveld Oudegracht 135/bij de Bakkerbrug
1966 geplaatst Den Ackerman Jeanot Bürgi Oudegracht 136
1985 of eerder vervaardigd Neptunus Jeanot Bürgi Oudegracht 136
1965 of eerder vervaardigd De maagdenroof (verwijzing naar een oud Utrechts verhaal omtrent een schaking van een meisje door een Spaanse soldaat in de 16e eeuw) Jo Esenkbrink Oudegracht 139
1959 of eerder geplaatst De verspieders (De Druivendragers) Kees Groeneveld Oudegracht 144
1969 geplaatst Den Indiaen Jeanot Bürgi Oudegracht 147
1964 of eerder geplaatst De Druivenpers Kees Groeneveld Oudegracht 150
1959 of eerder geplaatst[6] Heks op de bezem (verwijzing naar heksenprocessen in Utrecht) Kees Groeneveld Oudegracht 151/ nabij Bezembrug
1959 of eerder geplaatst De Bezembinders (verwijzing naar bezemmakers/-verkopers vroeger rond deze locatie) Kees Groeneveld Oudegracht 152/ nabij Bezembrug
1971 of eerder geplaatst De Baanvegers (verwijzing naar bezemmakers/-verkopers vroeger rond deze locatie) Kees Groeneveld Oudegracht 156/ nabij Bezembrug
1959 of eerder geplaatst[6] De Hofbeer Kees Groeneveld Oudegracht/ Stadhuisbrug
1964, circa Sint Barbara (verwijzing naar het voormalige nabijgelegen Barbara en Laurensgasthuis) Jeanot Bürgi Oudegracht/ Stadhuisbrug
1979 geplaatst Unie van Utrecht Jeanot Bürgi Oudegracht 158
1957 of eerder vervaardigd Kar met bezembinder (verwijzing naar bezemmakers/-verkopers vroeger rond deze locatie) Kees Groeneveld Oudegracht 159/ nabij Bezembrug
1964 of 1965 geplaatst[15][16] De Vier Heemskinderen (verwijzing naar huisnaam nr. 154) Jeanot Bürgi Oudegracht 158
1953 vervaardigd Wapen van Utrecht (geplaatst nabij het Utrechtse stadhuis, tevens de eerste vervaardigde console in dit project) Kees Groeneveld Oudegracht 165
1965 geplaatst De Landman Jo Esenkbrink Oudegracht 166, 't Wed
1966 geplaatst Vruechdenbergh Jeanot Bürgi Oudegracht 166
1965 geplaatst De Boerendans Jo Esenkbrink Oudegracht 170
1964 of eerder vervaardigd, 1968 geplaatst Het Lant van Belofte (verwijzing oude huisnaam nabijgelegen pand) Jeanot Bürgi Oudegracht 175
1962 vervaardigd, 1964 of eerder geplaatst Van den Os op den Esel (verwijzing naar oude huisnaam nr.178) Jo Esenkbrink Oudegracht 176
1964 of eerder vervaardigd, 1970 geplaatst De Climmenden Bock (verwijzing oude huisnaam nr.179) Jeanot Bürgi Oudegracht 179
1965 geplaatst De Bisschop in de Tuin (geplaatst ter hoogte van de voormalige boomgaard van de bisschop (zie ook Lichte en Donkere Gaard).) Jeanot Bürgi Oudegracht 184
1963 vervaardigd De Catt (ooit een naam van het huis op nr. 181) Jeanot Bürgi Oudegracht 185
1970, circa De Fortuin Jeanot Bürgi Oudegracht 190-192
1970, circa Het Lam Jeanot Bürgi Oudegracht 196
1970, circa Het Gulden Vlies Jeanot Bürgi Oudegracht 204
1999 Wethouder Monumentenzorg (W.P.C. van Willigenburg) Koos Boomstra Oudegracht 205
1964 of eerder geplaatst De Basilisk (verwijzing naar een lokaal volksverhaal) Kees Groeneveld Oudegracht 209/211
1962 vervaardigd, 1962-1963 geplaatst De Pottenbakkers (verwijzing naar aardewerkbedrijf Mobach) Jo Esenkbrink Oudegracht 210
1965 of eerder vervaardigd) De Blauwe Baretten (het huis op nr.214 heette zo) Jo Esenkbrink Oudegracht 214
1977 of eerder vervaardigd De Zon Kees Groeneveld Oudegracht 215
1990 of later De wethouder monumentenzorg (Jaap H. Zwart) Theo van de Vathorst Oudegracht 215-217
1982, circa Rodenburch Anton Geerlings Oudegracht 218
1968 geplaatst Den Gulden Engel (het huis op nr.221 had deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 219
1976 geplaatst 't Gulden Calff Jeanot Bürgi Oudegracht 220
1965 geplaatst De Swaenen (het huis op nr.223 was vernoemd naar een zwaan) Giuseppe Roverso Oudegracht 225
1976 geplaatst De Vijgeton Jeanot Bürgi Oudegracht 226
1977 of eerder vervaardigd De man met de raven Jeanot Bürgi Oudegracht 229
1981 geplaatst De Zeemeermin Jeanot Bürgi Oudegracht 230
1982 of eerder vervaardigd Den Engel Jeanot Bürgi Oudegracht 234
1981 geplaatst De Gecroonde Cnoop Jeanot Bürgi Oudegracht 234
1975, circa De Meermin Jeanot Bürgi Oudegracht 238/240
1965 of eerder vervaardigd, 1967 geplaatst De Witte Roos (verwijzing naar een naam van een huis op Oudegracht 233) Jeanot Bürgi Oudegracht 241
1980 geplaatst Het Weeshuis (geplaatst bij het voormalige weeshuis) Jeanot Bürgi Oudegracht 247
1966 geplaatst De Witte Lelie (het huis op nr. 249 heette ooit zo[17]) Jo Esenkbrink Oudegracht 251
1964 of eerder vervaardigd De Engel (het huis op nr.250 heette Den Engel) Jeanot Bürgi Oudegracht 252
1980, circa Den Engel (het huis op nr.250 heette Den Engel) Jeanot Bürgi Oudegracht 256
1961 geplaatst[14] De Arend (verwijzing naar huis Den Gulden Arent bij de Stadhuisbrug) Jo Esenkbrink Oudegracht 258
1974, geplaatst voor De Snoek Paulus Reinhard Oudegracht 261/263
1964 of eerder vervaardigd, 1969 geplaatst De kroning van Paus Adriaan (verwijzing naar geboortelocatie paus Adriaan) Kees Groeneveld Oudegracht 265
1971 geplaatst De Kikker Paulus Reinhard Oudegracht 267
1964 geplaatst De Bock (naam van huis op nr.266) Jeanot Bürgi Oudegracht 268/270
1964 of eerder vervaardigd, 1965 geplaatst De Eykel (naam van huis op nr.271) Jeanot Bürgi Oudegracht 271/273
1964 geplaatst De Witte Leeuw (het huis op nr. 270 had een naam met een leeuw) Jo Esenkbrink Oudegracht 272
1965 geplaatst De Gulde Bijl Jeanot Bürgi Oudegracht 277
1965 geplaatst De Drie Dorstige Harten (verwijzing naar de herberg onder deze naam bij de Dorstige Hartsteeg.) Giuseppe Roverso,
ontwerp Kees Groeneveld[18]
Oudegracht 278
1965, vervaardigd circa Het Rooster (verwijzing naar de marteldood van Laurentius van Rome; De Rooster is tevens een huisnaam verbonden aan het bovenliggende pand) Jeanot Bürgi Oudegracht 279
1965 geplaatst De Kleine Waag (verwijzing naar voormalige huisnaam Oudegracht 287) Jeanot Bürgi Oudegracht 281
1967 geplaatst De Roode Beer (verwijzing naar een berenjacht) Jeanot Bürgi Oudegracht 284
1972 of eerder vervaardigd De Stormhoed Jeanot Bürgi Oudegracht 287
1959, vervaardigd circa Heul-Heul (verwijzing naar jonge boerengeliefden die op zondag met sjees over elke Utrechtse brug reden waarbij deze uitdrukking werd gebruikt en ze elkaar kusten; wegens het onstichtelijke karakter werd het gebruik verboden[19]) Kees Groeneveld Oudegracht 290
1967 geplaatst De Witte Lely (verwijzing naar voormalige huisnaam Oudegracht 296[20]) Jeanot Bürgi Oudegracht 294
1963 vervaardigd, 1965 geplaatst 't Schuytgen (ooit een naam voor het huis op nr. 297) Jeanot Bürgi Oudegracht 295
1976 of eerder (was in eerste instantie aangebracht ter hoogte van Oudegracht nr. 77, vanaf 2010 in ieder geval op huidige plek) Hermes & Pegasus Jeanot Bürgi Oudegracht 300
1967 geplaatst Leeuwenbergh (geplaatst bij stadskasteel Leeuwenberg) Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Oudegracht 303
1999 onthuld Olivier van Noort Koos Boomstra Oudegracht 308
1959 of eerder geplaatst[6] Sint Eloy (verwijzing naar het Utrechtse smedengilde, dat in deze omgeving actief was) Kees Groeneveld Oudegracht 309
1993 De Vergulde Koffiebaal Dirk van de Velde Oudegracht 312
1964 of eerder geplaatst De Hoop (naam van huis op nr.309) Jeanot Bürgi Oudegracht 313
1977, uiterlijk geplaatst De Zon Jo Esenkbrink Oudegracht 316
1967 geplaatst De Drie Regenbogen Joop Wouters (deels)
ontwerp Jeanot Bürgi
Oudegracht 317
1959 of eerder geplaatst[6] St. Geertruy (de nabijgelegen Geertekerk en Geertebrug zijn daarnaar vernoemd) Kees Groeneveld Oudegracht 321
1982 of eerder geplaatst Job Jeanot Bürgi Oudegracht 323/ Geertebrug
2009 onthuld Burgemeester Annie Brouwer-Korf Koos Boomstra Oudegracht 328
1982 of eerder geplaatst Wie de schoen past, trekke hem aan Jeanot Bürgi Oudegracht 331
1967 of eerder geplaatst De ster Jo Esenkbrink Oudegracht 333
De witte eenhoorn Marie-José Wessels Oudegracht 338
1982 of eerder geplaatst Hoog van de toren blazen Jo Esenkbrink Oudegracht 339
1968 of eerder vervaardigd St. Maarten (beschermheilige van de stad) Kees Groeneveld Oudegracht 343
1975 geplaatst De Roode Hont (verwijzing naar voormalige huisnaam Oudegracht 350) Jeanot Bürgi Oudegracht 350
1962 of 1963 vervaardigd De Oude Keyser (verwijzing naar voormalige huisnaam Oudegracht 341) Jeanot Bürgi Oudegracht 351
1975 geplaatst Het Wapen van Leijden Jeanot Bürgi Oudegracht 354
1970 of eerder vervaardigd De Wintmolen Kees van der Woude,
ontwerp Jeanot Bürgi
Oudegracht 355
1964 of eerder vervaardigd De Doodkist of De drie Zeisen of De benauwde Wereld (verwijzing naar huisnamen) Jeanot Bürgi Oudegracht 357
1959 of eerder geplaatst De Steenwerpers Kees Groeneveld Oudegracht 362/ nabij De Gesloten Steen
1964 of eerder vervaardigd Den Blauwen Engel (het huis op nr. 365-367 heette zo) Jeanot Bürgi Oudegracht 365
1966 geplaatst, voorstudie omstreeks 1963 De Kikkerspuwer Jo Esenkbrink Oudegracht 364 (oorspr. 358)
1965 of eerder geplaatst 't Vergulde Rad van Avontuur (verwijzing naar huisnaam nr.364) Jo Esenkbrink Oudegracht 364
1974 geplaatst De Blauwe Ster (het huis aan de Oudegracht 360 droeg ooit deze naam) Jeanot Bürgi Oudegracht 368
1967 of eerder vervaardigd De Vette Hond Jeanot Bürgi Oudegracht 372
1981 of eerder vervaardigd Het slachten van de Kip met de gouden Eieren Anton Geerlings Oudegracht 377
1966 geplaatst Ruiten Cees Meeuwse Oudegracht 378
Oudegracht 378
1965 geplaatst De Vergulde Olyfant Giuseppe Roverso Oudegracht 382
1979 of eerder vervaardigd Hij heeft een lepel in de pap Jeanot Bürgi Oudegracht 385
1977 of eerder vervaardigd Hij lapt het aan zijn Laars Jeanot Bürgi Oudegracht 387
1977 of eerder vervaardigd Hij zet de Bloemetjes Buiten Jeanot Bürgi Oudegracht 395
1977 of eerder vervaardigd Hij Roeit met de Riem die hij Heeft Jeanot Bürgi Oudegracht 399
1976 geplaatst Stadsnar Paulus Reinhard Oudegracht 401
1977 of eerder vervaardigd Deze bindt de Kat de Bel Om Jeanot Bürgi Oudegracht 403
1964 of eerder vervaardigd De Hoendervorst Jeanot Bürgi Oudegracht 407 A
1964 of eerder vervaardigd Den Paltsgraeff van den Rijn (verwijzing naar de huisnaam van Oudegracht 407) Jo Esenkbrink Oudegracht 411
1977 of eerder vervaardigd Achter het Net Vissen Jeanot Bürgi Oudegracht 413
1977 of eerder vervaardigd Dat slaat als een tang op een Varken Jeanot Bürgi Oudegracht 419
1985 of eerder geplaatst De Priktol Paulus Reinhard Oudegracht 423
1976 geplaatst De Lamme helpt de Blinde Jeanot Bürgi Oudegracht 425
1975 of eerder geplaatst Het kind met het badwater weggooien Jeanot Bürgi Oudegracht 427
1974, circa Bijlhouwers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 1
1974, circa Wolspinners Jeanot Bürgi Plompetorengracht 2
1974, circa De Smeden Jeanot Bürgi Plompetorengracht 3
1974, circa Steenbikkers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 3
1975 De Wolkammers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 6
1974 De Louwers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 7
1974 De Apothekers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 8
1974 De Corduaniers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 9
1974 De Snijders Jeanot Bürgi Plompetorengracht 9
1974 De Kuipers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 10
1974 Marslieden Jeanot Bürgi Plompetorengracht 11
1971 Van Speeldoos tot Pierement Jeanot Bürgi Plompetorengracht 12
1975 De Wantsnijders Jeanot Bürgi Plompetorengracht 13
1975 De Goudsmeden Jeanot Bürgi Plompetorengracht 14
1974 De Zakkendragers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 15a
1975 De Tinnegieters Jeanot Bürgi Plompetorengracht 16
1965 De Antycksnijders Jeanot Bürgi Plompetorengracht 18
1974 De Molenaars Jeanot Bürgi Plompetorengracht 19
1974 De Boterlieden Jeanot Bürgi Plompetorengracht 19/21
1975 De Boekdrukkers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 20
1975 Tabaksverkopers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 20a
1975 De Visverkopers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 23
1975 De Tappers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 24
1975 De Schippers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 26, bij voordeur
1982 of eerder geplaatst Ster Dienst Openbare Werken Plompetorengracht 26, bij Plompetorenbrug
1974 De Brouwers Jeanot Bürgi Plompetorengracht 27
1974, circa De Bakkers Jeanot Bürgi Plompetorengracht, Driftbrug
1974, circa De Chirurgijns Jeanot Bürgi Plompetorengracht, Driftbrug
1981, circa De Roos Jeanot Bürgi Vismarkt 2, Stadhuisbrug
1957 of eerder vervaardigd De Vis (verwijzing naar de vroegere handel in vis op deze locatie) Kees Groeneveld Vismarkt 4
1957 of eerder vervaardigd Vismarkt (verwijzing naar de vroegere handel in vis op deze locatie) Kees Groeneveld Vismarkt 8
1958 of eerder geplaatst De Visafslag (verwijzing naar de vroegere handel in vis op deze locatie) Kees Groeneveld Vismarkt 21
1959 of eerder geplaatst[6] St. Maartensviering Kees Groeneveld Vismarkt 23
1957 of eerder vervaardigd, 1957-1958 geplaatst Suster Bertken Kees Groeneveld Vismarkt, Maartensbrug, bij Choorstraat
2013[21] Willem Alexander Amiran Djanashvili & Dick Aerts Zoutmarkt 38
2015[22] Maria van Pallaes Cissy van der Wel Nieuwegracht 205
2023 Anna Maria van Schurman Laura Kok Nieuwegracht 80

Zie ook

Bronnen

  • A. Graafhuis en C.A. Baart de la Faille, Reliëfs in Blauw - Lantaarnconsoles langs de Utrechtse grachten, uitg. Het Spectrum 1982, 3e druk.
  • P.M. Stoppelenburg e.a., De lantaarn spreekt. Wandel- en vaarroutes langs de lantaarn-consoles aan de Utrechtse grachten, Vereniging Oud-Utrecht, Utrecht, 2013, ISBN 9789082029505.
  • Beeldmateriaal van Het Utrechts Archief (HUA).
  • Maandblad Oud-Utrecht (MOUT, edities januari 1953 t/m december 1962).
  • Utrechts Nieuwsblad (zaterdagedities tussen 14 december 1963 en 28 augustus 1965).

Noten

  1. Reliëfs in Blauw - Lantaarnconsoles langs de Utrechtse grachten, A. Graafhuis/C.A. Baart de la Faille, uitg. Het Spectrum 1982, 3e druk
  2. 1 2 Utrechts Nieuwsblad, 10 april 1965, p.5.
  3. HUA, catalogusnummer 65088
  4. Utrechts Nieuwsblad, 21 maart 1964, p.5.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Maandblad Oud-Utrecht 1959, blz.111-113.
  6. Utrechts Nieuwsblad, 29 augustus 1964, p.5.
  7. Utrechts Nieuwsblad, 7 oktober 1964, p.17.
  8. Utrechts Nieuwsblad, 14 november 1964, p.5.
  9. Maandblad Oud-Utrecht - april 1961, blz.43.
  10. Utrechts Nieuwsblad, 18 juli 1964, p.5.
  11. Utrechts Nieuwsblad, 7 maart 1964, p.5.
  12. Utrechts Nieuwsblad, 30 januari 1965, p.5.
  13. 1 2 Maandblad Oud-Utrecht - november 1961, blz.132.
  14. HUA, catalogusnummer 67112
  15. Utrechts Nieuwsblad, 5 juni 1965, p.5.
  16. Utrechts Nieuwsblad, 3 april 1965, p.5.
  17. Utrechts Nieuwsblad, 23 januari 1965, p.5.
  18. J.R.W. Sinninghe, 1938 (herdruk 1978), Utrechtsch sagenboek, Thieme & Cie, Zutphen, blz. 39, ISBN 9003912602
  19. HUA, catalogusnummer: 67607
  20. Stadsblad Utrecht - Lantaarnconsole - 11 dec 2013
  21. RTV Utrecht - Bijzonder kunstwerk ter ere van Utrechtse weldoenster - 22 april 2015
Zie de categorie Lantaarnconsoles in Utrecht-Binnenstad van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.