Langen (Hessen)
| Gemeente in Duitsland | |||
|---|---|---|---|
![]() | |||
![]() | |||
| Situering | |||
| Deelstaat | |||
| Landkreis | Offenbach | ||
| Regierungsbezirk | Darmstadt | ||
| Coördinaten | 49° 59′ NB, 8° 41′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 29,12 km² | ||
| Inwoners (31-12-2020[1]) |
38.524 (1.323 inw./km²) | ||
| Hoogte | 144 m | ||
| Burgemeester | Jan Werner (CDU) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 63225 | ||
| Netnummer | 06103 | ||
| Kenteken | OF | ||
| Gemeentekernen | 6 stadswijken | ||
| Gemeentenr. | 06 4 38 006 | ||
| Website | Officiële website | ||
| Locatie van Langen (Hessen) in Offenbach | |||
![]() | |||
| Foto's | |||
![]() | |||
| De Altstadt van Langen | |||
| |||
Langen is een gemeente in de Duitse deelstaat Hessen, en maakt deel uit van de landkreis Offenbach. De gemeente telde op de peildatum van de meest recente statistiek 38.524 inwoners.[1] In de plaats is de Duitse luchtverkeersleiding (Deutsche Flugsicherung) gevestigd en in Langen bevindt zich het Paul-Ehrlich-Institut (vaccinaties e.d.).
Stadsindeling
Stadhuis
Neue Stadthalle, tegenover het stadhuis, met zwembad en bibliotheek
Langen is niet officieel in stadsdelen of -districten verdeeld. Tot de gemeente behoren ook geen om de stad heen gelegen dorpen. Men kan echter de volgende zes stadswijken onderscheiden:
- Centrum: Ten oosten van het station, midden in de stad; hier staan o.a. het moderne stadhuis, de openbare bibliotheek en enkele scholen en sportaccommodaties;
- Altstadt: De historische oude stad, met veel vakwerkhuizen, ten oosten van het huidige centrum;
- Nordend: Een woonwijk ten noorden van het centrum;
- Neurott: Aan de noordwestelijke rand van de stad, ten westen van de spoorlijn, met groot bedrijven- en kantorenterrein;
- Linden: Ten zuidwesten van het centrum en ten zuiden van het station; genoemd naar een oude lindelaan;
- Oberlinden: Ten westen van Linden en van de spoorlijn, dus aan de westelijke rand van Langen; ten zuidwesten van Oberlinden staat jachtslot Wolfsgarten. Ten westen van Linden bevindt zich het wandelbos Langener Stadtwald, en iets verderop, juist over de gemeentegrens met Mörfelden-Walldorf de recreatieplas Langener Waldsee.
Geografie en infrastructuur
Geografische ligging
_in_OF.svg.png)
Langen ligt in het district Offenbach, in de agglomeratie van het Rijn-Main-gebied, een van de sterkste economische gebieden in Duitsland. De stad is centraal gelegen tussen de steden Frankfurt am Main en Darmstadt, en is gunstig gelegen in de driehoek, die gevormd door de universiteiten van Frankfurt, Darmstadt en Mainz.
De omliggende gemeenten
Aangrenzende gemeenten zijn Neu-Isenburg in het noorden, Dreieich in het noorden en oosten, Darmstadt in het zuiden, Egelsbach in het zuiden en westen en Mörfelden-Walldorf in het westen.
Verkeer en vervoer
Luchtfoto: gezicht op Langen vanuit het westen
Station
Trajectkaart S-Bahn Rhein-Main
Langen heeft rechtstreekse treinverbindingen naar Frankfurt en Darmstadt. De S-Bahn-lijn S6 (S-Bahn Rhein-Main) heeft er een station. Noordelijk van het station Langen is nog een S-Bahn-halte Langen-Flugsicherung.
Verder bestaan verbindingen met de autobahn A 661 en de Bundesstraße 486. Deze twee wegen kruisen elkaar direct ten noordoosten van de stad op afrit 20 van de A 661. De B486 kruist drie kilometer ten westen van Langen, op grondgebied van Mörfelden-Walldorf, de autobahn A 5 op een als klaverblad uitgevoerd knooppunt (afrit nummer 24).
Langen ligt niet ver ten zuidoosten van Flughafen Frankfurt am Main.
Economie
- Paul-Ehrlich-Institut
Langen (Hessen) is zetel van enige belangrijke instituten:
- het Paul-Ehrlich-Institut is de Duitse staatsinstelling, die toezicht houdt op vaccins, vaccinaties en de toelating van geneesmiddelen in het algemeen. Dit gebouw staat in het uiterste noordwesten van de gemeente, dicht bij de luchthaven van Frankfurt.
- de DFS (Deutsche Flugsicherung) GmbH, een onder het federale Ministerie van Verkeer, Bouw en Stadsontwikkeling ressorterend staatsbedrijf, dat de civiele vliegveiligheid in het Duitse luchtruim beheert, en alle luchtverkeersleidingen op Duitse vliegvelden van moderne apparatuur en software voorziet. Dit gebouw staat naast het Paul-Ehrlich-Institut.
- het hiermee nauw samenwerkende Bundesaufsichtsamt für Flugsicherung (BAF), de Duitse overheidsinstelling die toezicht houdt op de veiligheid in het Duitse luchtruim. De beide laatstgenoemde overheidsinstituten bedrijven samen een eveneens hier gevestigd opleidingsinstituut voor luchtverkeersleiders. De centrale opleidingsschool voor meteorologen van de Deutsche Wetterdienst is in 2025 hiervandaan naar Offenbach am Main verhuisd.
In de stad zijn talrijke filialen van IT-concerns gevestigd. Daartoe behoort Kaga Fei Europe, een spin-off van het Japanse concern Fujitsu (halfgeleiders en bijbehorende software).
Op een afgelegen plek in de gemeente, ten noorden van de B486 en bij afrit 20 van de A 661, staat het ziekenhuis van de stad, de Asklepios Klinik Langen, met 433 bedden. Het is een dependance van het academisch ziekenhuis van Frankfurt.
Geschiedenis
De Wildbann Dreieich, Merian-kaart, midden 17e eeuw (Langen ligt geheel onderaan).
De Vierröhrenbrunnen (vier-buizen-fontein)[2] uit 1553, vroeger het middelpunt van Langen
Kaart Hessen-Darmstadt uit 1789: Langen en Dreieich liggen onder Frankfurt, in het grensgebied met FI Fürstentum Isenburg, geel op deze kaart.
Door de Geallieerden bezette gebieden in Duitsland. Kaart uit 1923.
Gedenklocatie Jodenvervolging 1933-1945
Langen en de omgeving ervan liggen in een streek, waar in de Hallstatt-periode mogelijkerwijs Kelten hebben gewoond. Rond het begin van de jaartelling is er, zo uit recent archeologisch onderzoek is gebleken, een tijdelijk legerkamp van de Romeinen geweest.
In 843 wordt in een document van de Abdij van Lorsch melding gemaakt van Langungon en Drieichlahha, de huidige plaatsen Langen en Dreieich. Deze plaatsen liggen, evenals Mörfelden-Walldorf, in een voormalig keizerlijk banwoud met de naam Wildbann Dreieich, ten zuiden van Frankfurt. In 1338 liet Keizer Lodewijk de Beier in een zogenaamde Wildbannweistum de tot dan toe mondeling doorgegeven rechtsregels inzake het gebruik e.d. van dit gebied opschrijven. In dit stuk werden ook zogenaamde Wildhuben aangeduid. Dit waren boerderijen, waarvan de gebruiker beperkte rechten had om in het banwoud te jagen en bomen te kappen. Het recht op een Wildhube was erfelijk. Enkele van deze Wildhuben stonden te Langen (2 stuks) en Dreieich.
In de late middeleeuwen, vanaf 1418, was Langen ommuurd, en behoorde het tot het Graafschap Isenburg en daarna, vanaf circa 1600, tot het Landgraafschap Hessen-Darmstadt. Het was steeds een omstreden grensplaatsje; in 1414 bijvoorbeeld werd het dorp Langen tijdens een lokaal grensoorlogje door brand verwoest.
Na de Reformatie werd Langen overwegend protestants.De Dertigjarige Oorlog (1618-1648) trof dit gebied zwaar; door oorlogsgeweld en pestepidemieën raakte het halverwege de 17e eeuw grotendeels ontvolkt.
In 1813 verkreeg het dorp Langen marktrtecht, en werd zodoende een vlek; dit gaf aanleiding tot de aanleg van goede straatwegen en een toename van de bevolking. In 1846 begon de tijd van de industriële ontwikkeling, doordat Langen aansluiting kreeg op het spoorwegnet; een geschrift uit 1861 vermeldt, dat 54% van de inwoners van Langen werkzaam was in kleine fabrieken en in de nijverheid.
In 1883 kwam de groothertog van hessen-Darmstadt, Lodewijk IV, naar Langen, om er de inwijding van de nieuwe evangelisch-lutherse kerk bij te wonen. Bij deze gelegenheid verleende de groothertog stadsrechten aan Langen.
Als uitvloeisel van de Eerste Wereldoorlog en het Verdrag van Versailles was Langen van 1918 tot juni 1930 bezet door Franse troepen.
De synagoge van Langen viel in 1938 ten prooi aan de door de nazi's georganiseerde Kristallnacht. Vrijwel alle Langener Joden vluchtten naar Frankfurt, maar kwamen daar alsnog om door de Jodenvervolging en de Holocaust.
Na de Tweede Wereldoorlog immigreerden veel Heimatvertriebene, vooral etnische Duitsers uit het Pools geworden Silezië. Tot 2000 was Langen een belangrijke locatie voor opvang van vluchtelingen. Hierdoor, door de vestiging van overheidsinstituten (zie boven) en door de instroom van woonforensen met een baan in Frankfurt, groeide Langen na 1950 sterk, een ontwikkeling, die tot circa 2016 voortduurde.
Politiek is Langen lange tijd een links bolwerk geweest. Van 1920 tot 2020 waren, met uitzondering van de nazi-periode (1933-1945) alle burgemeesters lid van de SPD. Door de instroom van veel rooms-katholieken sedert de Tweede Wereldoorlog was eind 2024 het aantal protestantse en rooms-katholieke christenen in Langen ongeveer gelijk: beide groepen ruim 17% van de bevolking. Bijna 66% van de Langeners was onkerkelijk, atheïst, moslim of lid van een nog andere religieuze gemeenschap.
Stadswapen e.d.
Stadswapen van Langen
Zegel van de rechtbank
Beschrijving
„In goud, een groene eikentak met drie eikels, rode achtergrond, bedekt met een zwarte tak.“
Symboliek
Het wapen werd goedgekeurd in 1959, echter, is gebaseerd op een zegel uit 1622. De stad lag in de Wildbann Dreieich, een banwoud, dat was gevestigd in een van oorsprong keizerlijk bezit. Zie verder het artikel in de Duitstalige Wikipedia over Langen.
Bezienswaardigheden, evenementen
- Landgraaf Ernst Lodewijk van Hessen-Darmstadt liet op drie kilometer ten westen van buurstad Mörfelden omstreeks 1730 het jachtslot Mönchsbruch bouwen, en enkele jaren eerder in de gemeente Langen (Hessen) het jachtslot Wolfsgarten, dat in 1844 en 1902 ingrijpend werd verbouwd, en nog altijd in het bezit is van de familie (prins Maurits van Hessen, en na diens overlijden in 2013, prins Heinrich von Hessen). Enige malen per jaar zijn de fraaie tuinen rondom dit jachtslot voor het publiek toegankelijk, o.a. als er de rododendrons bloeien.
- In de gemeente staan, vooral in de Altstadt, enige schilderachtige oude vakwerkhuizen.
- Ten westen van de stad ligt het wandelbos Langener Stadtwald, en ten zuiden daarvan een natuurreservaat, dat uit schraalgrasland bestaat[3].
- Jaarlijks vindt sinds 1974 eind juni een vier dagen durend ciderfeest (Ebbelwoifest)[4] plaats.
- In het voormalige stadhuis in de Altstadt is een streekmuseum ingericht.
Afbeeldingen
Stompe Toren met stadspoortje, 14e eeuw
De Obergasse in de Altstadt
Vakwerkhuis Fahrgasse, Langen
Evang.-lutherse Stadskerk in de Altstadt (bouwjaar 1883)
R.K. Albertus-Magnuskerk in het moderne stadscentrum (bouwjaar 1987)
Jachtslot Wolfsgarten (1)
Jachtslot Wolfsgarten (2)- Bruggetje over vijver in de tuinen van dit kasteel
Alpha-Hochhaus in Langen, 87 m hoge woonflat in de wijk Nordend met 27 verdiepingen, bouwjaar 1974
Voormalig stadhuis, tegenwoordig in gebruik als museum
Partnergemeentes
Langen (Hessen) onderhoudt jumelages met:
Romorantin-Lanthenay
Frankrijk sinds 1968- Long Eaton
Verenigd Koninkrijk, sinds 1970 - Tarsus
Turkije, sinds 1991
Aranda de Duero
Spanje, sinds 2006
Belangrijke personen in relatie tot de gemeente
- Frieder Weissmann (geboren te Langen (Hessen) in 1893; overleden te Amsterdam in 1984), dirigent
- Johannes Schreiter (geboren te Buchholz (Saksen) op 8 maart 1930), glaskunstenaar, maakte glazen ramen voor in vele kerkgebouwen, waaronder twee te Langen (Hessen); inwoner, en sedert 2013 ereburger van Langen
- Rudi Sehring (Langen, 13 juni 1930), jazzdrummer
- Dunja Rajter (Našice, Kroatië, 3 maart 1946), schlagerzangeres en actrice; anno 2025 inwoonster van Langen
- Meike Babel (Langen, 22 november 1974), tot 2000 proftennisster
- Aaron Seydel (Langen, 7 februari 1996), voetballer (aanvaller)
Externe links (Duitstalig)
- www.pei.de/DE/home/home-node.html Website Paul-Ehrlich-Institut
- www.dfs.de/homepage/de/ Website DFS, Deutsche FlugSicherung
- 1 2 (de) Hessisches Statistisches Landesamt: Bevölkerung in Hessen am 31.12.2020 nach Gemeinden (Landkreise en kreisfreie Städte evenals gemeenten, inwonertallen op basis van de census 2011) (gearchiveerd)
- ↑ Anders dan veel andere waterputten, -bronnen en -fonteinen, wordt deze fontein gevoed via oude, houten waterleidingbuizen, die beekwater aanvoeren. De fontein staat onder monumentenzorg. Ze is gesierd met de leeuw van Hessen-Darmstadt en beelden en wapens van andere in die tijd heersende geslachten. Ook zijn er dierenkoppen op aangebracht, die de vier menselijke humores uit de toenmalige opvattingen over geneeskunde voorstellen (slijm, gele gal, bloed en zwarte gal).
- ↑ Deze Kammereckswiesen und Herchwiesen von Langen kunnen niet betreden worden. Ze liggen in het uiterste zuidwesten van de gemeente. Er komen diverse zeer zeldzame, beschermde, planten en insecten voor.
- ↑ Ebbelwoi is plaatselijk dialect voor Apfelwein, van appels bereide cider.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Langen (Hessen) op de Duitstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.

