Landhuis Zeelandia
| Landhuis Zeelandia | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Voorgevel (1954) | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Polarisweg 28, Willemstad | |||
| Adres | Polarisweg 28, Willemstad | |||
| Coördinaten | 12° 7′ NB, 68° 54′ WL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Gereed | 18de eeuw | |||
| Restauratie | 1966, 1983 en 1999 | |||
| Oorspr. functie | Plantagehuis | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Koloniaal | |||
| Prijzen en erkenningen | ||||
| Monumentstatus | Geregistreerd monument | |||
| Detailkaart | ||||
  | ||||
| Lijst van monumenten op Curaçao | ||||
| ||||
Landhuis Zeelandia is een voormalig plantagehuis en buitenverblijf voor welgestelde stedelingen in Curaçao.[1]
De plantage
Plantage Zeelandia was met 39 hectaren relatief klein en bracht niet veel op.[2] Op plantage Zeelandia werd zout gewonnen. De zoutpannen waren niet erg belangrijk en werden in het midden van de negentiende eeuw al niet meer genoemd.[3]
Het landhuis
Landhuis Zeelandia is gesitueerd op een heuveltop nabij de (voormalige) oostoever van het Schottegat, waardoor het vanuit vele plaatsen op grote afstand goed zichtbaar is. Het landhuis heeft een kruisvormige plattegrond. De delen zijn in twee fasen gebouwd. Het oudste gedeelte bestaat uit een in vrijwel oost-westelijke richting gelegen kern, omringd door open galerijen met kolommen. Het zadeldak eindigt in een topgevel, die wordt geaccentueerd door naar binnen gerichte krulornamenten. Deze gevel en galerijen dateren van het eind van de achttiende eeuw, honderd jaar later zijn twee vleugels aangebouwd. De vleugels zijn haaks op de oorspronkelijke kern geplaatst en hebben een verdieping. De topgevel van de zuidelijk gerichte vleugel heeft een gevelbekroning die bestaat uit een hoge, rechthoekige topgevel. De noordelijk gerichte aanbouw heeft een lagere puntgevel. Aan de zuidzijde van het landhuis bevindt zich een grote trap naar de ingang. De oorspronkelijk entree bevindt zich aan de westkant, in het midden van het gebouw. Het landhuis heeft door de tijd heen afwisselend de kleuren okergeel en rood gedragen. In 1966, 1983 en 1999 vonden restauraties plaats. [1][2][3]
Aan het eind van de achttiende eeuw was landhuis Zeelandia al een buitenverblijf. Tijdens zijn tweede verblijf op de Nederlands West-Indische eilanden in de jaren 1834 en 1835 deed Marten Douwes Teenstra plantage Zeelandia aan, die hij in 1836 omschreef als: "(...) het groote en fraaie buitengoed Zeelandia, toebehoorenden aan den heer C.L. van Uijtrecht. (...) Zowel het huis als de tuin van Zeelandia zijn ongemeen zindelijk en net van onderhoud (...)."[2][4] De toenmalige eigenaar van landhuis Zeelandia, Caspar Lodewijk van Uytrecht, was een kleinzoon van de gelijknamige eigenaar van Plantage Knip, waar in 1795 de Curaçaose slavenopstand begon.[5]
Van 1936 tot 1983 was een tehuis voor ouden van dagen in het landhuis gevestigd. Het grote bijgebouw, dat van 1945 is, huisvestte begin jaren vijftig van de twintigste eeuw een kraamkliniek. In een ander nieuw bijgebouw komt de Rotary wekelijks bijeen.[3] Anno 2024 is de sociale onderneming Green Phenix in een van de bijgebouwen gevestigd. Deze zet zich in voor het recyclen van plastic.[6]
Het landhuis werd in 1996 aangewezen als beschermd monument en opgenomen in het Monumentenregister van Curaçao.[7]
Fotogalerij
Overzicht (1954)
Zijvleugel (2024)
Plaquette The rise of the phenix (2024).jpg)
Oostzijde (2017).jpg)
Oostzijde (2018)
- 1 2 Landhuis Zeelandia. curacao.com. Geraadpleegd op 5 juni 2024.
- 1 2 3 Dolf Huijgers, Lucky Ezechiëls (1991). Landhuizen van Curaçao en Bonaire. Persimmons Management B.V., Amsterdam, p. 84-89. ISBN 09 800 838 1 X.
- 1 2 3 Jeannette van Dithuijzen, Michael A. Newton, François van der Hoeven, Carel de Haseth (november 2019). Landhuizen van Curaçao - Juwelen uit het verleden. Stichting Curaçao Style i.s.m. LM Publishers, Edam, p. 250-251. ISBN 978-94-6022-511-6.
- ↑ Marten Douwes Teenstra (1836). De Nederlandsche West-Indische Eilanden. C.G. Sulpke, Amsterdam, p. 96. PDF
- ↑ Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Caspar Lodewijk van Uytrecht (1786-1862) (Schilderij, olieverf op doek, 1840). Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Geraadpleegd op 28 december 2025.
- ↑ About Green Phenix. greenphenix.com. Geraadpleegd op 5 juni 2024.
- ↑ (en) Uitvoeringsorganisatie Ruimtelijke Ordening en Planning (ROP) van het Ministerie van Verkeer, Vervoer en Ruimtelijke Planning (VVRP), Landhuis Zeelandia (Monumentenlijst). Geraadpleegd op 27 december 2025.
