Kuniko Matsutoya

Kuniko Matsutoya
Persoonsgegevens
Geboren Tokio, 1 januari 1938
Overleden 26 juli 2010
Geboorteland Vlag van Japan Japan
Nationaliteit Japanse
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Rome (1966), New York Art Student College (1972-1975)
Beroep kunstschilder
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Media

Kuniko Matsutoya (Japans: 松任谷國子) (Tokio, 1 januari 193826 juli 2010) was een Japanse kunstschilder en televisie- en radiopersoonlijkheid.[1] Ze is exponent van een bekende Japanse kunstenaarsfamilie.

Leven en werk

Kuniko[2] Matsutoya werd in 1938 in Tokio geboren. Als dochter van Kentarō Matsutoya en Hiroko Tōyama was ze een nakomeling van een in Japan welbekende familie.[3] Ze had een jongere zus, Chizuru Matsutoya, die net als Kuniko kunstschilder werd.[4] In 1959 rondde Kuniko haar middelbare schoolopleiding af aan de Morimura Gakuen High School in Yokohama.[5]

Televisie en radio

Hetzelfde jaar slaagde Matsutoya voor een auditie bij Fuji Television en begon ze haar televisiecarrière als assistente bij Birthday Quiz. Ze zou in de jaren 60 een populaire tv-persoonlijkheid worden en had uiteindelijk een elftal vaste tv-programma's in haar portfolio.[5] Nationale kranten zoals de Yomiuri Shimbun en de Asahi Shimbun schreven diverse malen over haar.

In 1972 liet ze de televisiewereld echter voor wat het was en vertrok ze naar het buitenland om zich geheel te wijden aan haar ambities in de schilderkunst.[6]

Schilderkunst

Matsutoya was kennelijk al als kunstenaar actief toen ze haar middelbare school afrondde: haar schilderwerk werd reeds in 1960 voor de eerste keer geselecteerd op de 45e editie van de Nika-ten, een Japanse tentoonstelling voor moderne en experimentele kunst, georganiseerd door de kunstvereniging Nika-kai. Matsutoya's werk zou in de jaren daarop niet ontbreken op deze tentoonstelling. Gedurende de 50e editie van de Nika-ten won ze met haar werk in de categorie Schilderkunst de Nikaten-prijs van Rome (二科展ローマ賞), een Japanse variant van de Rome-prijs. Met het prijzengeld studeerde ze in 1966 in Rome.[7] Datzelfde jaar exposeerde ze op de tentoonstelling van het Salon des Comparaisons in Parijs.[6]

Tijdens 54e editie van de Nika-ten (1969) won Matsutoya de Gouden Prijs in de sectie Schilderkunst. Het jaar daarop werd ze voorgedragen als lid van de schilderafdeling van de Nika-kai.

In 1972 verliet ze Japan voor een studie aan het New York Art Student College. In dezelfde periode werkte ze in ateliers in België en in Perugia, Italië. Na haar studie in New York trok ze een jaar lang door Afrika.

Ze ontving in 1978 de Members' Effort Award op de 61e Nikaten-tentoonstelling. Dat jaar was ze wederom actief in een atelier in Perugia.

Met haar zus, die ook kunstschilder was, zette Kuniko vanaf 1992 jaarlijks de Kuniko Matsutoya & Chizuru Matsutoya Zuster-tentoonstelling op in Yokohama Sogo.[8]

Ze trad in 1998 tot de raad van de Nikakai-schilderafdeling en in 2008 werd ze er benoemd tot directeur.[4][9] Dit was twee jaar voor haar overlijden.[10]

Familie en relaties

Stamboom van Kuniko Matsutoya

Kuniko was de oudste dochter van Kentarō Matsutoya en Hiroko Tōyama. Ze had een zus, Chizuru Matsutoya (1942–?), die ook kunstschilder was en met wie Kuniko vanaf 1992 diverse tentoonstellingen samendeed.[4][5] Haar vader, Kentarō Matsutoya was adjunct-directeur-generaal van het Japanse Ministerie van Landbouw en Bosbouw. Haar moeder was kleindochter van Tōyama Mitsuru, een leidende figuur die een grote invloed had op het Japanse denken vanaf de Meiji-, Taisho- en vroege Showa-periode. Hiroko groeide op in het huishouden van Tōyama, waar zij diens politieke en culturele netwerk van nabij meemaakte. Via het huwelijk van Kuniko's ouders kwamen de families Tōyama en Matsutoya samen.

Kuniko is voorts een nicht van de muzikant Masataka Matsutoya (ca. 1996), die trouwde met Yumi Arai (ca. 1998), ook wel bekend als Yuming. Tamako Matsutoya, de kleindochter van Hiroko en achterkleindochter van Tōyama Mitsuru, is een andere nicht van Kuniko. De familie Matsutoya stond bekend om de schoonheid van haar vrouwelijke leden, waarvan de erfelijke eigenschappen afkomstig zouden zijn van de Tōyama-familie. Kuniko vormde hierin geen uitzondering.[3][11]

Kuniko Matsutoya was minnares van de Belg Albert Van Oppens, die getrouwd was met de Zuid-Afrikaanse Olga Lehmann. Matsutoya hielp Serge Van Oppens (zoon uit Albert Van Oppens' eerste huwelijk) in de jaren 1960 middels haar netwerk een kleine muzikale carrière op te bouwen in Japan.[12]

Oeuvre

Dans

  • Fruit from Heaven (1953), moderne dans.[13]

Films

  • Kiss of the killer (1959), acteur[14]
  • Stingray (1964), stemacteur[15]
  • Zelfmoord op de middelbare school: pure liefde (1971), acteur[16]
  • Sometimes... Like a Prostitute (1978), titelillustratie[17]

Televisieprogramma

Matsutoya had een elftal televisieprovramma's in haar portefolio. Enkelen hiervan waren;

  • Birthday Quiz, Fuji TV. Matsutoya was er assistente.
  • Pilot Star Present (1962 – 1963), Fuji TV. Matsutoya was er presentatrice
  • Ijiwaru Quiz (1963 – 1964), Fuji TV. Matsutoya was er presentatrice
  • This Week's Hit News, Fuji TV (1967 – 1971). Matsutoya was er presentatrice[3]
  • 3 is 9 Quiz (1970 – 1971), Asahi Broadcasting Corporation. Matsutoya was er presentatrice
  • Het Japanse lied (にっぽんの歌) (1971–1972), NET, later TV Asahi. Matsutoya was er presentatrice[18]

Schilderijen

Er circuleren velen schilderwerken van Matautoya in de wereld. Hieronder enkele werken die in musea te vinden zijn:

Titel Jaar Afmetingen Techniek Collectie Ref.
De maan boven het verwoeste kasteel (荒城の月) 1969 131,2 × 131,2 cm Olieverf op doek Sompo museum of Art [19]
Bosbaden (lente)
(松任谷国子 (森林浴(春))
1984 46,0 × 40,3 cm Lithografie op Arches-papier Utsunomiya Kunstmuseum [20]
Ik ben blij
(松任谷国子)
1990 54,0 × 48,1 cm Lithografie op Arches-papier Utsunomiya Kunstmuseum [21]
Bloemenspel
(花あそび)
1990 55,0 × 49,3 cm Lithografie op Arches-papier Utsunomiya Kunstmuseum [22]

Bibliografie

  • België: Een Heerlijk Verblijf (1976), Shinshokan
  • Luchtpost van Bohemian: Schetsen van Vrouwen (1977), Instituut PHP

Tentoonstellingen

  • v.a.1960 jaarlijks: Expositie op de Nikaten-tentoonstelling.
  • 1961: Solotentoonstelling
  • 1964: Solotentoonstelling in Shineido Gallery.[7]
  • 1966: Tentoonstelling op de Salon des Comparaisons in Parijs.[6]
  • 1973–83: Jaarlijkse solo-tentoonstelling
  • 1977: Solotentoonstelling in de Brusselse Galerie Lorelei.[7]
  • v.a. 1992 jaarlijks: Kuniko Matsutoya & Chizuru Matsutoya Zuster-tentoonstelling in Yokohama Sogo.

Prijzen

  • 1965: Nikaten-Prijs van Rome (二科展ローマ賞) in de categorie Schilderkunst van de 50e editie van de Nikatententoonstelling
  • 1969: Gouden Prijs in de categorie Schilderkunst van de 54e editie van de Nikaten-tentoonstelling.
  • 1978: Members' Effort Award, ontvangen op de 61e editie van de Nikaten-tentoonstelling.

Meer lezen

  • "[Geleend Gezicht] Matsutoya Kuniko: 'Ik wil een goede stemming creëren' – Stappen naar de microfoon zonder te overdrijven", Yomiuri Shimbun, avondeditie, 7 november 1961, p. 10: "Ze is de laatste tijd enorm populair."
  • Interviews in Asahi Shimbun, 2 november 1967 en in oktober 1969.
  • Interview in Nissan-bedrijfsblad Prince, november 1972.[23]
  • "Overbescherming is uit den boze als het om creativiteit gaat" – Kunstenaar Matsutoya bekritiseert moderne moeders, Yomiuri Shimbun, ochtendeditie, 18 juni 1972, p. 18: "Hoewel ze bekend is om haar werk als televisie- en radiopresentator, acteur en interviewer, is haar hoofdberoep schilder... Ze zegt echter dat ze in werkelijkheid 'kleuterjuf wilde worden'."
  • "Muziek, Brandy en Kuniko Matsutoya – [Een frisse wind]", Yomiuri Shimbun, ochtendeditie, 23 oktober 1976, p. 12.
  • "Profiel van Kuniko Matsutoya", Asahi Shimbun, ochtendeditie Tokio, 22 februari 1980, p. 26: "Een generatie geleden was Kuniko Matsutoya een populaire radio- en tv-persoonlijkheid..."

Bronnen en referenties

  1. (en) Kuniko Matsutoya - Filmography, Age, Biography, Credits & More. Mabumbe. Geraadpleegd op 9 augustus 2025.
  2. De Japanse naam Kuniko betekent "kind van het land". De naam is samengesteld uit de kanji-tekens "kuni", wat "land" of "natie" betekent, en "ko", wat "kind" betekent.
  3. 1 2 3 (ja) De onbekende afstamming en connecties tussen Yuming en de machtige rechtse "Toyama-familie". Gendai (28 maart 2017). Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  4. 1 2 3 (ja) Kuniko Matsutoya "Boeket". Galerie Tanabe. Geraadpleegd op 9 augustus 2025.
  5. 1 2 3 (ja) Wie is Kuniko Matsutoya?. Artkaitori. Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  6. 1 2 3 (ja) Kuniko Matsutoya "Rode hoed met bloemendecoratie" Lithografie. JChere. Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  7. 1 2 3 Over Kuniko Matsutoya. Shineido. Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  8. (ja) Yutaka Gift Collection. Dream News. Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  9. Bijsluiter bij een witte porseleinen pot met schildering van Kuniko Matsutoya
  10. Kuniko Matsutoya (bio). aoigarouhp.web.fc2.com. Geraadpleegd op 6 september 2025.
  11. (ja) Tazawa, Ryuji, Zijn de rechtse politicus Toyama Mitsuru en Yuming familie van elkaar?. Aera Digital (29 april 2017). Geraadpleegd op 24 augustus 2025.
  12. Bartolomivis, Bart, "Het Levensverhaal: Serge Van Oppens", Het Laatste Nieuws, oktober 2014. Geraadpleegd op 24 mei 2025.
  13. (en) Dance Archive Network : Fruit from Heaven. Dance Archive Network. Geraadpleegd op 9 augustus 2025.
  14. (ja) Kiss of the killer. Kinejun. Geraadpleegd op 12 augustus 2025.
  15. (ja) Undersea War Stingray Complete Editie. Super drama TV. Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  16. (ja) 29 29 Zoek trailers Nu kopen Zelfmoord op de middelbare school: pure liefde. Filmarks (11 mei 2025). Geraadpleegd op 11 augustus 2025.
  17. (en) Sometimes... Like a Prostitute | Movie 1978. Cineamo. Geraadpleegd op 10 augustus 2025.
  18. (ja) Japanse liedserie. Amebo. Geraadpleegd op 13 augustus 2025.
  19. (ja) [ID:107]Verwoest kasteel in het maanlicht. Sompo Museum of Art. Geraadpleegd op 11 augustus 2025.
  20. (ja) Bosbaden (lente). Art Platform Japan. Geraadpleegd op 13 augustus 2025.
  21. (en) Matsutoya, Kuniko. Art Platform Japan. Geraadpleegd op 13 augustus 2025.
  22. (en) Matsutoya, Kuniko. Art Platform Japan. Geraadpleegd op 13 augustus 2025.
  23. Fragmenten uit Prince, november 1972