Albert Van Oppens
| Albert Van Oppens | ||
|---|---|---|
| Algemene informatie | ||
| Volledige naam | Alphonse Albert Van Oppens | |
| Geboren | 24 februari 1915 Linkebeek | |
| Overleden | 2 april 1991 Ukkel | |
| Nationaliteit | ||
| Carrière | ||
| 1946-1968 | sportjournalist bij Le Soir | |
| 1948-1980 | directeur in diverse divisies van Sabena | |
| 1973-1976 | secretaris-generaal van de Belgische kamer van koophandel en luchtvaartexpert in Afrika bij de I.C.A.O. | |
| 1980-1983 | secretaris-generaal van Eurosa | |
| 1980-? | secretaris-generaal van België Taiwan kamer van koophandel; Overseas trustee van de S.A. Foundation | |
Alphonse Albert Van Oppens (Linkebeek, 24 februari 1915 – Ukkel, 2 april 1991[1]) was een Belgische luchtvaartexpert en diplomaat. Hij heeft in de periode na de Tweede Wereldoorlog flink bijgedragen aan de ontwikkeling van luchtvaartmaatschappij Sabena. Voorts was hij een bekend figuur in organisaties als het International Civil Aviation Organization, Eurosa en S.A. Foundation.
Biografie
Van Oppens studeerde rechten en journalistiek en behaalde in 1940 een graad in filosofie en literatuur aan de Université libre de Bruxelles.[2]
Oorlogsjaren
Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog is hij naar eigen zeggen als Belgische soldaat vanuit Duinkerke naar Engeland geëvacueerd.[3] Zijn verloofde en haar familie zouden via dezelfde route gevlucht zijn. Van Oppens trouwde met haar in 1940 in Londen.[4][5]
Hij deed vrijwilligerswerk bij de Vrije Belgische Strijdkrachten en diende in het leger als verbindingsofficier bij de British 6th Airborne Division (Holland en de Ardennen) en bij het American 3rd Army (Beieren).[2][a]
Na de oorlog
Na de bevrijding in september 1944 bleef Van Oppens samen met zijn vrouw en drie kinderen, Serge (1943–2024)[b], Nicole en Guy (1948), in Londen.[5] Daar werd hij in 1946 sportjournalist bij de Belgische krant Le Soir, waarvoor hij dagelijks reportages schreef. In 1948 begon hij een carrière bij Sabena, waarvoor hij tot 1953 verschillende functies vervulde in het Verenigd Koninkrijk en Ierland.[8] Tussentijds, omstreeks 1950, keerden zijn vrouw en kinderen terug naar België.[4]
Van Oppens zelf verhuisde in 1953 naar Johannesburg. Zijn huwelijk strandde in 1958 onder druk van zijn werk en een zwak voor vrouwen.[4] Hij was tot 1968 algemeen directeur voor Sabena in Zuid-Afrika. In deze periode bleef hij ook als freelance correspondent actief voor Le Soir en diende hij als ereconsul voor Spanje in Johannesburg.[9][10] Hij trouwde er met de Zuid-Afrikaanse schrijfster Olga Lehmann.[11] Lehmann was voormalig fencing Blue, een schermer aan de Universiteit van Kaapstad. Ze was bekend om haar biografie over de Zuid-Afrikaanse geoloog Hans Merensky (Look Beyond the Wind, 1955) en ze werd beschreven als een van de 10 best gekleedde vrouwen in Zuid-Afrika.[12] Ze was ook geen onbekende in de modewereld, blijkens haar reportage over haar ontmoeting met de couturier Christian Dior in Parijs.[13] Het nieuwgevormde echtpaar kreeg drie dochters.[11] In 1967 stond Van Oppens aan het hoofd van de Belgian National Tourist Office in Johannesburg, dat geopend werd vanwege de toen groeiende toerisme tussen Europa en Zuid-Afrika.[14]
In 1969 ging hij voor Sabena aan de slag in het Verre Oosten en verhuisde hij met zijn Zuid-Afrikaanse gezin naar Tokio.[11] Daar leerde hij de Japanse televisiepresentatrice en kunstenares Kuniko Matsutoya (1938–2010) kennen, die zijn minnares werd. Via haar contacten bij de televisie vergaarde Van Oppens zoon Serge enige roem als muzikant in Japan.[4][15]
In de eerste helft van de jaren 1970 was Van Oppens secretaris van de Belgisch-Amerikaanse Kamer van Koophandel en redacteur van het gelieerde tijdschrift. Hierna ging hij verder als luchtvaartexpert bij de International Civil Aviation Organization in Afrika.[10]
In het begin van de jaren 80 was Van Oppens algemeen secretaris van het toenmalige Eurosa, een pro-apartheidsorganisatie in West-Europa die werd gefinancierd door de Zuid-Afrikaanse regering.[c] Hij was in die periode tevens lid van de raad van toezicht van de South Africa Foundation, het huidige Business Leadership South Africa.[17]
Albert Van Oppens stierf in 1991 in het Vlaamse Ukkel, 76 jaar oud.
Sabena
Van Oppens begon als commercieel directeur bij luchtvaartmaatschappij Sabena voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland, waar hij bijna vijf jaar aanbleef.[8][18][19][20]
In 1953 werd hij benoemd tot Algemeen Directeur voor Sabena in Zuid-Afrika. In het Institut Belge te Londen wees hij op de vooravond van zijn missie op de versterking van de lijn tussen Zuid-Afrika en België die toen een reistijd van meer dan 35 uur bedroeg.[21] Onder zijn leiding breidde Sabena haar netwerk van vluchten in Afrika aanzienlijk uit.[d]
Een anekdote beschrijft hoe Van Oppens namens Sabena de toen net opgerichte Zuid-Afrikaanse squashclub The South African Knights uit de brand hielp door hun eerste sportieve reis ooit door Europa te sponsoren.[24]
In de periode van 1969 tot 1973 was Van Oppens voor Sabena actief in het Verre Oosten, waar hij zich richtte op de uitbreiding van luchtvaartverbindingen in Japan en andere Aziatische landen.[11]
Eretekens
- Medaille van het Bevrijde Frankrijk, voor Van Oppens inspanningen voor de bevrijding van Frankrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog.[25]
- 1962: Ridder in de Kroonorde[26], vanwege zijn verdienste voor de Afrikaanse beschaving.
- 1967: Ridder in de Leopoldsorde[27], vanwege zijn bijdragen aan de luchtvaart.[14]
- 1976: Officier in de Leopoldsorde
Externe links
- "Into the Blue" (1952), een film over de Boeing 377 Stratocruiser en Douglas DC-4.[28] Van Oppens sprekend in beeld van 7m33s tot 7m46s.
- (en) Bob James Connolly, "People I meet (karikatuur van Albert Van Oppens en anderen)", The Rand Daily Mail, 1953.
Bronnen, noten en referenties
- Bronnen en referenties
- ↑ "Rouwadvertentie", De Standaard, 8 april 1991.
- 1 2 Curriculum Vitae van Albert Van Oppens
- ↑ (en) Air Correspondent, "Flying Types Form an Exclusive Club", The Rand Daily Mail, 1953. Citaat in "Profile: Crisp Gallic", een profiel van Albert Van Oppens: "Then as a Belgian Soldier I was evacuated on the beaches of Dunkirk to England where I joined the Belgian Free Forces." Het profiel is vergezeld met een karikatuur van Van Oppens, getekend door Bob Connolly.
- 1 2 3 4 5 Bartolomivis, Bart, "Het Levensverhaal: Serge Van Oppens", Het Laatste Nieuws, oktober 2014. Geraadpleegd op 24 mei 2025.
- 1 2 Oppens, Sabine Van, Marcel Grégoire and Ferdinand Alen—two more of those uncles, GREAT uncles!. HannaDetail (30 mei 2025). Inclusief huwelijksakte van Paulina Luyckx en Albert Van Oppens, 20 juni 1940.
- ↑ Maerten Fabrice, Grégoire Marcel. Belgium WWII. Geraadpleegd op 5 mei 2025.
- ↑ Serge Van Oppens - Biografie. Muzikum. Geraadpleegd op 1 juni 2025.
- 1 2 (fr) "Informations diverses: tourisme Irlandaise", Le Soir, 1 juli 1952; 66, 182, 2.
- ↑ (mul) "Department f Foreign Affairs No. 847" (23 mei 1968), Government Gazette [van Zuid-Afrika], Volume 47. Citaat: "With reference to Government Notice 758 of 25 May 1965 it is hereby notified that Mr Alphonse Albert van Oppens ceased to act as Honorary Consul for Spain in Johannesburg as from 1 October 1968."
- 1 2 (en) C.J. van Gemert, "About Albert Van Oppens", Tijdschrift van de Belgisch-Amerikaanse Kamer van Koophandel, juli-augustus 1975, pp. 7, 26.
- 1 2 3 4 (en) Fotoartikel, Sabena Review, 1969. Vertaling: Van Oppens, die zestien jaar General Manager was voor Sabena in Zuidelijk Afrika, werd benoemd tot General Manager voor het Verre Oosten met standplaats Tokio. Hij vertrok vanaf Jan Smuts Airport met zijn vrouw Olga Lehman en hun drie dochters Dominique, Elisabeth en Caroline. Foto: Paul Vink.
- ↑ 'Best-dressed woman has a daughter', Sunday Express, 1964 (krantenknipsel)
- ↑ (en) Olga Lehmann, "A South African Girl Visits Christian Dior" (reportage), krantenknipsel, ca. 1960.
- 1 2 (en) "Belgian National Tourist Office opens Johannesburg branch due to increased tourist traffic between Europe and South Africa", artikel in de Amerikaanse krant Reading Eagle, 10 april 1967. Citaat: "......this country and South Africa has increased so much that the Belgian National Tourist Office has opened a branch in Johannesburg. Albert van Oppens, former airline executive who was knighted by the King for his contributions to air travel will head the African facility. ..."
- ↑ Oppens, Sabine Van, Kuniko Matsutoya - de Japanse minnares van opa. HannaDetail (10 mei 2025). Geraadpleegd op 31 mei 2025.
- ↑ "Schoten zet Protea-bloem op de index", 't Pallieterke, 21 augustus 1986, pp. 1, 3.
- ↑ (en) Hennie van Vuuren (2018). Apartheid Guns and Money - A tale of profit. Londen: Hurst & Company, "The Arms Money Machine", p. 165.
- ↑ (fr) "Une réception anglo-belge a la Sabena", Le Soir, 6 januari 1951.
- ↑ (en) Fotoinzet, World Freight, 1952, vol. 1, p.27. "Albert van Oppens (left) on the eve of his departure for Johannesburg, introduces to the London Freight agents at Terminal House, Grosvenor Gardens, Albert Watrin, his successor as Sabena's Commercial Manager for the U.K. and Ireland."
- ↑ (en) The Aeroplane (1952), p. 788 "Sabena's commercial manager for the U.K. and Ireland, Mr. Albert Van Oppens, is leaving this country after nearly five years. He is going to South Africa to represent the Belgian Airlines."
- ↑ (fr) "La liaison aérienne Belgique - Afrique du Sud", Le Soir, 12 december 1952, 66, 346, 2.
- ↑ (en) Antwerp diamonds. CMR Diamonds. Geraadpleegd op 10 mei 2025.
- ↑ (fr) Barry, Luc, SABENA de 1944 à 1959. The Flying Zone (november 2021). Geraadpleegd op 10 mei 2025.
- ↑ (en) The South African Knights. World Squash Library (21 januari 2025). Geraadpleegd op 5 mei 2025.
- ↑ Medaille, certificaat uitgegeven door de Franse Ministere des anciens combattants et victimes de la guere.
- ↑ Koninklijk besluit 21 april 1964 Algemene Diensten - Nationale Orden (pdf). Belgisch Staatsblad p. 5483 (14 mei 1964). Geraadpleegd op 10 mei 2025.
- ↑ Certificaat, uitgegeven in 1969: "Baudouin, Roi des Belges. A tous present et a venir salut Voulant, par un témoignage de Notre bienveillance,... Sur la proposition de Notre Ministre des communications Nous avons arrètè et arrètons. Article 1: Monsier Van Oppens, Alphonse, Chef de service, principal à la Sabena, ent nommé chevalier de l'Ordre de Léopold. Article 2: Il portera la décoration civile prendre rang dans l'ordre à dater du 6 avril 1967. Notre Ministre des affaire étrangères ayant l'administration de l'Orde est chargé de l'exécution du présent arrétè..."
- ↑ Internet Archive Collection, British Government Films
- Noten
- ↑ Zijn schoonbroer Marcel Grégoire, die na de oorlog minister van Justitie werd, vluchtte ook naar Londen omdat hij bij het verzet zat.[6]
- ↑ Serge Van Oppens is later bekend geworden als dialectzanger. Zijn vader is gekend hem in zijn carrière te hebben geholpen met financiële steun en netwerken[4][7]
- ↑ Het satirische Vlaamse blad 't Pallieterke bagatelliseerde Van Oppens rol als 'kopstuk van de Vlaamse zakenwereld', die om zijn werk bij Eurosa bijdroeg aan het in stand houden van het toenmalige Zuid-Afrikaanse apartheidsregime.[16]
- ↑ Een van de belangrijkste routes was de verbinding tussen Brussel en Leopoldstad (het huidige Kinshasa) in Belgisch Congo naar Johannesburg, Zuid-Afrika. Deze route, die in de jaren 1930 operationeel was geworden, bleef een cruciale verbinding voor de luchtvaartmaatschappij: voor de Antwerpse diamantindustrie was Zuid-Afrika, met name de stad Kimberley en diamantbedrijf De Beers, van groot belang.[22][23]