Kookplaat
.jpg)
Een kookplaat is een toestel waarop een pan geplaatst kan worden, met als doel om om via de verwarming van de plaat de inhoud van de pan op te warmen, om te koken of te bakken. Een kookplaat is meestal in de keuken te vinden, met daarboven vaak een afzuigkap.
Er bestaan verschillende typen kookplaten, afhankelijk van de gebruikte energiebron:
- gaskookplaat - Hierbij wordt de verbranding van gas (meestal aardgas, maar ook wel butaan) gebruikt als warmtebron. Dit type kookplaat heeft als belangrijk nadeel dat het schoonmaken wordt bemoeilijkt door alle onderdelen als een pan overkookt, of als er bij het bakken spatten ontstaan. Het aansteken van het gas kan met een lucifer gebeuren, maar luxere varianten hebben een vonkaansteker. De gastoevoer is vaak beveiligd, zodat er geen gas vrijkomt als het vuur niet brandt.
- gas-onder-glas-kookplaat - Dit is een variant op de hiervoor beschreven gaskookplaat, waarbij er een glasplaat boven de gasbranders is aangebracht. De gasbranders verhitten de gehele glasplaat, waardoor er verschillende zones op de plaat ontstaan, met een verschillende temperatuur.
- traditionele elektrische kookplaat - Hierbij wordt elektriciteit in een weerstand omgezet in warmte; deze warmte wordt gebruikt om de pan op te warmen. De verhitting van de pan geschiedt door directe warmtegeleiding via ronde gietijzeren kookplaten. De bodem van de pan moet daarom goed vlak zijn.
Latere vormen van elektrische kookplaten zijn:
- keramische kookplaat - De werking is gelijk aan die van de traditionele elektrische kookplaat, maar hierbij is de gloeispiraal afgedekt met een vlakke glasplaat die warmte geleidt. Ook hierbij moet de bodem van de pan goed vlak zijn.
- infraroodkookplaat, ook wel halogeenkookplaat genoemd - Hierbij wordt infrarode straling gericht op de bodem van de pan.
- inductiekookplaat - Hierbij worden via inductie wervelstromen in de ijzeren bodem van een pan opgewekt die de pan zelf verwarmen en niet de kookplaten. Een inductiekookplaat werkt sneller en directer dan een traditionele elektrische kookplaat. Aan de bodem van de pan worden speciale eisen gesteld, want die moet magnetiseerbaar zijn. Pannen van aluminium, roestvast staal en koper zijn niet geschikt.
Meestal worden kookplaten in het werkblad of aanrechtblad van de keuken gemonteerd; dit noemt men Inbouwkookplaten. Er bestaan ook losse kookplaten die men eenvoudig mee kan nemen. Meestal hebben die een of twee pitten, zodat ze niet te zwaar zijn om mee te kunnen nemen en zodat ze gebruik kunnen maken van een gewone contactdoos.
Wanneer een oven en een kookplaat zijn gecombineerd in één apparaat, wordt dit een fornuis genoemd.