Kleinbloemige roos
| Kleinbloemige roos | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||||
| Rosa micrantha Borrer ex Sm. (1812) | ||||||||||||||||||
| Afbeeldingen op | ||||||||||||||||||
| Kleinbloemige roos op | ||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||
Kleinbloemige roos (Rosa micrantha) is een plantensoort uit de rozenfamilie (Rosaceae).
Naamgeving en etymologie
De soortaanduiding micrantha betekent 'kleinbloemig'.
- Synoniemen: Chabertia hungarica (A.Kern.) Gand., Chabertia lemanii (Boreau) Gand., Rosa arcadiensis Halácsy, Rosa sepium subsp. micrantha (Sm.) Batt.
Determinatie
Kleinbloemige roos is een losse, rechtopgaande struik (fanerofyt) die een hoogte van 50–350 cm bereikt. Ze vormt lange, boogvormig overhangende takken met verspreid staande, haakvormige stekels met een brede basis en een ongelijke grootte. De plant vormt dicht bij de struik wortelopslag. Op de takken zitten geen klieren. De bladeren zijn oneven geveerd met vijf tot zeven ovale tot langwerpige deelblaadjes. De niet behaarde of licht behaarde bladsteel en bladspil zijn met klieren bezet en hebben vaak kleine stekeltjes. De bladeren hebben een duidelijke appelgeur. De blaadjes zijn 1,5–3 cm lang en 0,8–2 cm breed. Ze hebben een afgeronde voet en een toegespitste top. De bovenzijde van het blaadje heeft geen haren of de haren staan verspreid. De onderzijde is behaard en dicht bezet met kleverige kort gesteelde klieren. De rand van het blaadje is meervoudig gezaagd en is bezet met klieren. De met klieren bezette steunblaadjes kunnen wel of niet behaard zijn.
De plant bloeit in juni. De 2–3,5 cm grote, lichtroze of zelden witte bloemen zijn alleenstaand of staan in kleine groepjes van twee of drie. De met klieren bezette bloemstelen zijn 1–2 cm lang. De kelkbladen zijn afstaand of teruggeslagen en vallen na de bloei snel af. Ze zijn aan de rand en op de rug dicht bezet met klieren. De meestal onbehaarde stijlen staan vrij.
De rode, 1–1,7 cm lange en 0,6–0,8 cm brede rozenbottel heeft meestal alleen in de onderste helft enkele gesteelde klieren. De rozenbottel heeft een opvallend lange hals. De met klieren bezette steel is twee tot drie keer zolang als de rozenbottel. Het stijlkanaal is 0,5–0,8 mm groot. De rozenbottel is een vlezige bloembodem met daarin de nootjesachtige vruchten. Het aantal chromosomen is 2n = 28, 35 of 42.
Struik
Stekels
Voorkant blad
Achterkant blad
Rozenbottels
Ecologie
Kleinbloemige roos groeit voornamelijk op zonnige of halfbeschaduwde plaatsen op mesotrofe, meestal kalkrijke bodem. Ze is te vinden in bosranden, heggen, struwelen van het liguster-verbond, op droge heide en op verruigde graslanden.
Syntaxonomie
In de syntaxonomie staat kleinbloemige roos te boek als kensoort voor het liguster-verbond (Berberidion vulgaris).
Verspreiding
Het natuurlijke verspreidingsgebied van kleinbloemige roos strekt zich uit over de gematigde streken van West-, Centraal- en Zuid-Europa, en in Turkije in Noord-Afrika. In Nederland is de soort zeldzaam in Zuid-Limburg en in het rivierengebied. In Vlaanderen is ze zeer zeldzaam in de duinen, in de Leemstreek en in de Zandleemstreek.
Bedreigingen en bescherming
In België staat de soort op de lijst van wettelijk beschermde planten in België. Op de Vlaamse Rode Lijst (planten) wordt kleinbloemige roos vermeld als 'Met uitsterven bedreigd'. De soort is opgenomen op de Nederlandse Rode Lijst als zeldzaam en matig afgenomen.
Externe links
- Kleinbloemige roos op Ecopedia
- Kleinbloemige roos in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen:
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Rosa micrantha op de Franstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- R. van der Meijden, 2005.: Heukels' Flora van Nederland, Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten, ISBN 90-01-58344-X
- Verspreiding in Nederland FLORON
- Wilde planten in Nederland en België
- (en) IPNI, The International Plant Names Index
- (fr) TelaBotanica
- (en) FloreAlpes
.jpg)