Kerkstraat 27 (Assen)
| Voormalige stadswaag of 'Huis met de Ballen' | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Aanzicht in 2023. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Kerkstraat 27, Assen | |||
| Coördinaten | 52° 100′ NB, 6° 56′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1884 | |||
| Oorspr. functie | Waaggebouw en pakhuis | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | Geert Stel | |||
| Aannemer(s) | Roelof Hunse jr. | |||
| ||||
Kerkstraat 27, ook voormalige stadswaag of het 'Huis met de ballen', is een pand in de Drentse hoofdstad Assen. Het gebouw werd in 1884 opgericht als waaggebouw en pakhuis. Het is het enige gebouw in Assen dat specifiek als stadswaag is gebouwd.
Geschiedenis
Bouw en functie als waag (1884–1886)
De locatie van het pand was oorspronkelijk onderdeel van het terrein van het Hofstedehuis, destijds eigendom van de familie Van Holthe tot Echten. Na het overlijden van Pieter Adam van Holthe tot Echten veilden zijn erfgenamen de bijbehorende schuur en de tuin als afzonderlijke huisplaatsen.
De grutter en graanhandelaar Johan Frederik Schuurman, die door de gemeente was aangesteld als waagmeester, liet in 1884 op de plek van de schuur een waag en pakhuis bouwen. Het ontwerp was van architect Geert Stel en de aannemer was Roelof Hunse jr. De waag werd op 4 oktober 1884 in gebruik genomen.
Het pand heeft slechts kort als stadswaag gediend. In juli 1886 werd Schuurman failliet verklaard en ontheven van zijn gemeentelijke functie als meter en weger. Het pand werd vervolgens verkocht aan Reinhard Jacobus Lambrechts, rector van het gymnasium.
Bloemisterij Acacia (1925–1969)
Vanaf 1925 was in het pand bloemisterij Acacia gevestigd. De zaak werd gestart door Jansje Bulk, de weduwe van Johan Ernst Lutgert, samen met haar zoon Klaas Johannes Lutgert. Het pand diende in deze periode tevens als woonhuis voor de familie.
Klaas Johannes Lutgert zette de zaak later met zijn vrouw voort tot 1969. Hierna werd de bloemisterij nog jarenlang geëxploiteerd door Kees Vianen (in Assen bekend als "Bloemen Kees"). In die tijd stond de Kerkstraat bekend als de "straat van bloemisten".
Naamgeving
Het pand stond in de tijd dat het een bloemisterij was, bekend als het Huis met de ballen. Deze benaming verwijst naar de twee balvormige ornamenten die aan weerszijden van de gevel zijn aangebracht.
- De Asser stadswaag, door Henk Luning, Asser Historisch Tijdschrift 1998-02
- Kerkstraat, straat van bloemisten, door Henk Jan Lutgert, Asser Historisch Tijdschrift 2019-04
- Bouwen voor de opkomende burgerij, De bouwers van Assen deel 4; Geert Stel, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-04