Kerk van Lumparland
| Kerk van Lumparland | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
| Locatie | ||||
| Land | Finland | |||
| Regio | Åland | |||
| Plaats | Lumparland | |||
| Coördinaten | 60° 7′ NB, 20° 15′ OL | |||
| Hoogte boven zeespiegel | 9 meter[1] | |||
| Gewijd aan | Andreas | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Gebouwd in | 1e helft 18e eeuw | |||
| Monumentale status | church-protected building[2] | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Bouwmateriaal | hout | |||
| Kerkprovincie en -genootschap | ||||
| Denominatie | Evangelisch-Lutherse Kerk van Finland | |||
| Bisdom | Borgå (Porvoo) | |||
| Detailkaart | ||||
![]() | ||||
| Afbeeldingen | ||||
![]() | ||||
Het interieur in 2013 | ||||
| ||||
De kerk van Lumparland is een houten kerk in het dorp Klemetsby in de autonome Finse regio Åland, gelegen op het eiland Lumparland. De kerk werd gebouwd in de jaren 1720 en is de oudste van de drie nog bestaande houten kerken op Åland. Hij is gewijd aan de apostel Andreas en vormt sinds 1971 een parochie samen met de kerk van Lemland: de moederkerk, gelegen op het naburige eiland Lemland.
Geschiedenis
De oudste vermelding van een godshuis op Lumparland dateert van 1544, toen er een kerkklok uit de houten kapel verdween. Volgens de overlevering ontvreemdden Gustav Vasa en zijn mannen hem, om hem te gebruiken als papklok van kasteel Kastelholm. Deze eerste kerk zou onderaan de heuvel ten westen van de huidige kerk hebben gestaan. In 1637 verkeerde deze kapel in zwaar vervallen toestand: het dak was verrot, ramen ontbraken en binnen liepen geiten. In de periode van 1642-1651 werden enkele noodreparaties uitgevoerd. In 1660 kreeg de kapel weer een kerkklok.
In 1666 werd de kapel naar boven op de heuvel verplaatst. Tijdens de Russische bezetting ("Stora ofreden", 1713-1721) zijn alle inwoners gevlucht voor de Russen, en werd deze kerk door Russische soldaten in brand gestoken. Alleen de kerkklok bleef bewaard, de rest ging in vlammen op.
Na de Vrede van Nystad, waarbij de Zweden het gebied weer in handen kregen en de Russen waren vertrokken, werd begonnen met heropbouw. Deze kerk, de huidige, werd voltooid in 1728. Hij had aanvankelijk nog een vrijstaande klokkentoren, die waarschijnlijk in 1746 aan het schip vastgemaakt werd. Een tweede kerkklok, betaald door de gemeente, werd in 1745 in Stockholm gegoten en bij de oude klok in de toren gehangen.
In 1812 werd het gebouw uitgebreid met een driezijdig koor aan de oostzijde. Oorspronkelijk was deze kerk rood geschilderd; hij is korte tijd ook geel geweest en sinds het eind van de 19e eeuw is hij wit.
In 1960 werd de kerk gerestaureerd en het tinnen dak vervangen door een spanendak, dat er eerder ook was geweest.
Het gebouw
De rechthoekige houten kerk met binnenafmetingen van 18,15 x 7,2 meter heeft een zadeldak van geteerde houten spanen. De puntige, ongeveer 2 meter brede en 17,7 meter hoge torenspits is eveneens hiermee bekleed.
Interieur
Het schip heeft een wit houten tongewelf. Aan de oostelijke muur bevindt zich een prominent groot altaarstuk uit 1886-1887 dat is geschilderd door Victor Westerholm, getiteld "Kom tot Mij", waarop Jezus staat afgebeeld, die de armen uitstrekt naar zondaars.
Een lessenaar met daarop de panelen "Salvator Mundi" omringd door de apostelen, werd in 1760 geschilderd door Klas Lange (Claes Langh). Een ouder altaarstuk met de voorstelling van het Laatste Avondmaal werd in 1736 geschonken door de kistenmaker Anders Andersson Edberg uit Klemetsby. Het votiefschip werd in 1835 aan de kerk geschonken door de koopman Carl Gustaf Löthman.
Het kerkorgel, dat oorspronkelijk werd gebouwd voor een andere kerk, was vervaardigd door Thulé. De façade van dat orgel is er nog, maar daarachter staat nu een elektronisch Johannus-orgel.
- Dit artikel of een eerdere versie ervan is een (gedeeltelijke) vertaling van het artikel Lumparlands kyrka op de Zweedstalige Wikipedia, dat onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.
- (sv) Kyrkor.ax: Lumparlands kyrka
- (sv) Lemland-Lumparlands församling: St Andreas kyrka


