Katholieke Kerk in Vietnam

Vietnam
Onze-Lieve-Vrouwkathedraal in Saigon (thans Ho Chi Minh City)

De Katholieke Kerk in Vietnam telt 6.856.563 gelovigen (2023) en is de op een na grootste katholieke gemeenschap in Zuidoost-Azië. Er zijn 27 bisdommen (waaronder drie aartsbisdommen) met 2228 parochies en 2668 priesters. De Kerk groeit: in 2023 werden 165.111 doopsels en 274 priesterwijdingen geteld.[1]

De Heilige Stoel heeft geen diplomatieke banden met het communistische Vietnam. De laatste jaren is er sprake van wederzijdse toenadering. Zo bezocht premier Nguyễn Tấn Dũng paus Benedictus XVI in het begin van 2007. In 2011 werd er een pauselijke vertegenwoordiger voor Vietnam aangesteld door het Vaticaan. Die zetelde aanvankelijk in Singapore en vanaf 2023 in Vietnam zelf.[2] Ondanks het vooruitzicht van een betere bilaterale verstandhouding is de positie van christenen in Vietnam niet goed. Religieuze activiteiten staan in Vietnam veelal onder controle van de staat.

Geschiedenis

Het seminarie van Hanoi omstreeks 1910

De eerste katholieke missionarissen, Spanjaarden en Portugezen, deden de kustgebieden van Vietnam aan in de zestiende eeuw. Deze missie had geen blijvende impact. Die kwam er pas met de komst van de jezuïeten aan het begin van de zeventiende eeuw. Zij stichtten missieposten vanaf 1615. Een bepalende figuur was de Franse jezuïet Alexandre de Rhodes (1591-1660). Er volgden veel bekeringen, ook onder de heersende elite. Bij tijd en wijle werden de christenen vervolgd, dan weer getolereerd. Een tweede bepalende figuur was Pierre Pigneau de Béhaine (1741-1799), een Franse missionaris van het Genootschap van Buitenlandse Missies van Parijs. Onder de keizerlijke Nguyen-dynastie waren er in de achttiende en de negentiende eeuw periodes van hevige vervolging van katholieken. Deze vervolging, op haar hevigst tussen 1820 en 1883, was voor Frankrijk een aanleiding om Vietnam te bezetten. Onder het Franse koloniale bestuur groeide de Katholieke Kerk in Vietnam.[3]

Na de scheiding van Vietnam in het communistische Noord-Vietnam en het door de Verenigde Staten gesteunde Zuid-Vietnam in 1954 vluchtten naar schatting 800.000 katholieken van het noorden naar het zuiden. Ook veel priesters vluchtten uit het noorden.[1] De poging van de overheid om een nationale, patriottische Katholieke Kerk op te zetten naar Chinees voorbeeld mislukte. Wel werden scholen, ziekenhuizen en gronden van de Kerk aangeslagen en priesterseminaries werden gesloten. De wijding van priesters en bisschoppen werd onderworpen aan goedkeuring van de overheid.

De kerkelijke hiërarchische structuur werd opgezet in 1960. Na de hereniging van het land in 1975 vluchtten veel katholieken naar het buitenland, onder wie ook honderden priesters. Ook werden alle buitenlandse missionarissen actief in Zuid-Vietnam gedwongen het land te verlaten.[4] Ongeveer tweehonderd priesters en bisschoppen werden opgesloten en de beperkingen opgelegd aan de Kerk in het noorden werden ook van toepassing in het zuiden. De hereniging zorgde wel voor een heropleving van de tot dan geïsoleerde Kerk in het noorden van het land. Vanaf 1980 is de nationale bisschoppenconferentie actief. In 1984 werden alle broeders van de Congregatie van de Heilige Familie gearresteerd wegens "antirevolutionaire activiteiten". Ze werden zonder proces jarenlang gevangengenomen en hun klooster werd in beslag genomen. De congregatie heeft bij herhaling gevraagd om teruggave van het klooster en heeft geprotesteerd tegen de gevangenschap van haar leden.

Vanaf het midden van de jaren 80 verminderde de repressie en normaliseerden de betrekkingen tussen overheid en Kerk stilaan.[3] De aanstelling van nieuwe bisschoppen bleef wel afhankelijk van het akkoord van de regering.[5]

Bisdommen

Vietnam telt 27 bisdommen, waaronder 3 aartsbisdommen:

Martelaren van Vietnam

De 117 Martelaren van Vietnam zijn 96 inheemse priesters en leken, elf Spaanse dominicanen en tien priesters van de Sociëteit van de Buitenlandse Missies uit Parijs. Paus Johannes Paulus II verklaarde hen heilig in 1988. De bekendste is de in 1839 overleden priester Andreas Dung-Lac. Van 24 november 2009 tot en met 6 januari 2011 vierde de Katholieke Kerk in Vietnam het jubeljaar ter gedachtenis van deze martelaren.