Kampfgruppe Walther

Kampfgruppe Walther
Oprichting	13 september 1944
Ontbinding	12 oktober 1944
Land	nazi-Duitsland
Krijgsmacht­onderdeel	Wehrmacht
Organisatie	Heer
Specialisatie	Infanterie
Veldslagen	Tweede Wereldoorlog
Commandanten	zie commandanten

Kampfgruppe Walther was een Duitse Kampfgruppe tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze Kampfgruppe werd als een typische Duitse ad hoc eenheid opgezet in september 1944 in België. De eenheid kwam in actie tegen Operatie Market Garden en de nasleep daarvan, inclusief de Slag om Overloon. Tijdens inzet in het bruggenhoofd Venlo in oktober 1944 werd de Kampfgruppe vervangen en opgeheven.

Op 4 september 1944 kreeg het 1e Parachutistenleger de opdracht om een nieuwe verdedigingslinie langs het Albertkanaal aan te leggen. Op 7 september slaagden Britse eenheden erin een bruggenhoofd te vormen over het Albertkanaal bij Beringen. Tegen dit bruggenhoofd zette de 1e Parachutistenleger het 6e Parachutistenregiment en een parachutistenregiment van de Parachutistendivisie Erdmann in. Op 12 september rukten Britse troepen op tot voorbij Hechtel naar het noorden en vormden een smal bruggenhoofd rond de verkeersbrug over het Kanaal Bocholt-Herentals en westen van Neerpelt. Een ander parachutistenregiment van de Parachutistendivisie Erdmann werd ingezet tegen dit bruggenhoofd. Tegelijkertijd kreeg het 6e Parachutistenregiment, dat nog steeds een barricadepositie innam ten noordwesten van Beverlo, het bevel om via het Kanaal Bocholt-Herentals naar het noorden af te buigen en op 13 september te vechten tegen het bruggenhoofd bij Neerpelt. Daarnaast werden delen van de 10. SS-Panzer-Division Frundsberg overgebracht. Oberst Erich Walther, lange tijd commandant van het 4e Parachutistenregiment, vormde nu Kampfgruppe Walther, en werd daarmee aangesteld om de troepen te leiden die bij het bruggenhoofd van Neerpelt werden ingezet. De staf van deze Kampfgruppe werd gevormd uit de staf van Parachutistentrainingsregiment von Hoffmann. Tot 14 september 1944 had de Kampfgruppe de volgende eenheden onder bevel genomen:

• Parachutistentrainingsregiment von Hoffmann (Fallschirmjäger-Ausbildungs-Regiment von Hofmann) oorspronkelijk onder Oberst Hellmut Hofmann, met 2 bataljons
• 6e Parachutistenregiment (Fallschirmjäger-Regiment 6) onder Oberstleutnant Friedrich August Freiherr von der Heydte - gedecimeerd door de gevechten in Normandië)
• Blokkade-eenheid Heinke (Sperrverband Heinke) van de 10. SS-Panzer-Division onder SS-Sturmbannführer Heinrich Heinke met:
  • twee SS-Pantsergrenadierbataljons (Segler en Krause)
  • een SS-Geniecompagnie (SS-Pionier-Kompanie)
  • een SS-Verkenningscompagnie (SS-Aufklärungs-Kompanie)
  • 10e SS-Tankjagerbataljon (SS-Panzerjäger-Abteilung 10)
• 6e speciale Luftwaffe Strafbataljon (Luftwaffenbewährungs-Bataillon z.b.V. 6)

Op 15 september 1944 viel de Kampfgruppe (met name het 6e Parachutistenregiment )het Britse bruggenhoofd bij Neerpelt aan, maar werd afgeslagen, met behoorlijke verliezen. Ook de herhaling van de aanval op 16 september was niet succesvol.

Op 17 september 1944 begon Operatie Market Garden en dezelfde dag slaagden de Britse eenheden (voorop de Guards Pantserdivisie) van het 30e legerkorps erin uit hun bruggenhoofd te breken en door de posities van Kampfgruppe Walther te breken. De Kampfgruppe werd hierbij letterlijk doormidden gesneden. Het 6e Parachutistenregiment, II./Reg.v.Hoffmann en Luftwaffenbewährungs-Bataillon z.b.V. 6 lagen ten westen van de doorbraak en het gros van de andere eenheden aan de oostelijke zijde. Deze laatste groep ging nu verder als Kampfgruppe Walther. Het 6e Parachutistenregiment werd onderdeel van Kampfgruppe Chill. In de morgen van 18 september nam Major Kerrut I. en III./Reg.v.Hoffmann onder zich en bouwde een opvanglinie op zuidelijk van Aalst. In Valkenswaard bleven slecht achterhoedetroepen. SS-Panzerjäger-Abteilung 10 (Roestel) beveiligde de weg Valkenswaard-Leende en Sperrverband Heinke lag tussen Leende en Achtel. De Guards Pantserdivisie rukte op die dag redelijk eenvoudig via Aalst naar Eindhoven op en veroverde de stad. Intussen had het Britse 8e Legerkorps een bruggenhoofd bij Sint-Huibrechts-Lille gevormd en brak hier eindelijk op 20 september uit. In deze gevechten werd het SS-Pantsergrenadierbataljon Krause grotendeels vernietigd. Op de avond van 20 september had de Kampfgruppe Walther zich met zware verliezen teruggetrokken achter de Zuid-Willemsvaart. Op dezelfde dag werd de groep ondergeschikt gemaakt aan het 86e Legerkorps. Na de val van Eindhoven kreeg de Kampfgruppe de opdracht om het dorp Veghel en de kanaalbrug over de Zuid-Willemsvaart bij Veghel in bezit te nemen en te behouden. De kanaalbrug moest worden opgeblazen. Voor dit doel werden ook de volgende eenheden in de nacht van 21/22 september ondergeschikt gemaakt aan de Kampfgruppe:

• Panzerbrigade 107 onder Major Berndt-Joachim Freiherr von Maltzahn
• 16e Grenadiervervangings- en trainingsbataljon (Grenadier-Ersatz- und Ausbildungs-Bataillon 16)
• een afdeling van het Artillerieregiment 180 (Abteilung Artillerie-Regiment 180)
• eine (schwere Flak-Batterie)

De meeste eenheden van de Kampfgruppe Walther werden zo snel mogelijk losgemaakt uit het gebied oostelijk van Eindhoven en naar Gemert overgebracht. In de ochtend van 22 september 1944 viel de Kampfgruppe Veghel aan. De aanval bereikte de doorgaande Britse opmarsweg ten noorden van Veghel, maar bleef in de middag steken aan de rand van Veghel door effectief anti-tankvuur van Amerikaanse luchtlandingstroepen (327e Zweefvliegregiment). Op dezelfde dag was ook Heinke nog in actie tegen het bruggenhoofd van de Britse 11e Pantserdivisie bij Someren. Op 23 september lag de punt van de aanval onder voortdurende aanvallen van geallieerde jachtbommenwerpers. Tegelijkertijd vielen de Amerikaanse para’s, met tankondersteuning van het Britse 44e Royal Tank Regiment, de rechtervleugel van de Panzerbrigade 107 aan langs de weg Uden-Volkel-Boekel en ten zuiden van de weg Uden-Veghel. De gevechtsgroep slaagde erin de situatie te stabiliseren. De aanval op Veghel werd afgeblazen. Rond 19.00 uur had de Kampfgruppe een verdedigingslinie opgesteld die zich uitstrekte van de noordrand van Boekel langs de Aa tot aan het kanaal bij Beek en Donk. Op 24 september ontwikkelde de situatie zich dreigend. Terwijl de vijand langs de weg Boekel-Gemert steeds meer ruimte won en zijn eigen linie tot aan de Aa-brug ten noordwesten van Gemert moest terugtrekken, namen Britse eenheden in de achterhoede van de Kampfgruppe Walther Deurne in. Als gevolg hiervan bouwde de Kampfgruppe een weerstandslinie op ten zuiden van Bakel, o.a. met het vers aangevoerde I./ Fallschirmjäger-Regiment 21. De Kampfgruppe werd nu aan alle kanten bedreigd door Britse troepen en kreeg de opdracht van het 86e Legerkorps om naar het noordoosten terug te trekken en een frontboog te vormen vanaf Boxmeer, met een boog via Overloon en Venray. In de nacht van 25 september maakte de Kampfgruppe zich los van de vijand en trok zich terug wat nu door de Duitsers het “Bruggenhoofd Venlo” genoemd werd. De gevechten bij Veghel hadden de Kampfgruppe 20% van de tanks en 25% van de infanterie gekost, maar de Britse opmarsroute was 36 uur lang versperd geweest. Ook hadden de pantserbrigade, de SS'ers en de parachutisten zeer goed als team samengewerkt.

Op 25 september 1944 ’s avonds lag de Kampfgruppe als volgt in stelling:

• Op rechts waren de SS-onderdelen samengevoegd tot Gruppe Roestel, bestaande uit SS-Panzergrenadier-Bataillon Segler, SS-Panzerjäger-Abteilung 10 en 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10. De frontlinie liep van de Maas, via de noordrand van Boxmeer, naar de weg Boxmeer-Sint Anthonis.
• In het centrum lagen de twee bataljons I./Fallschirmjäger-Regiment 21 en Bataillon Kerrut langs de weg Boxmeer-Sint Anthonis.
• Op links lag Panzerbrigade 107, met Panzergrenadierbataljon 2107 en Panzerpioniercompagnie 2107 in het front van Sint Anthonis naar zuidelijk van Oploo. De Panzerabteilung 2107 lag in reserve achter Oploo.

Het Grenadier-Ersatz- und Ausbildungs-Bataillon 16 ging terug naar Einsatz-Division Nr. 180. Artillerieondersteuning kwam voortaan van deze divisie ook voor de Kampfgruppe Walther, via Arko 186.

Al op de avond van 25 september vonden de eerste gevechten plaats bij de nieuwe frontlijn. De Britse 11e Pantserdivisie voerde op 26 september de eerste aanvallen uit en veroverde Oploo. De Kampfgruppe trok in de daaropvolgende dagen terug tot halverwege Overloon. De Britten werden nu afgelost door Amerikanen, en wel de 7e Pantserdivisie. Deze divisie viel vanaf 30 september tot en met 5 oktober vele malen aan bij Stevensbeek en Vortum-Mullem, maar de Kampfgruppe vocht verbeten en standvastig en voerde vele tegenaanvallen uit. De hoofdlast kwam op de SS-ers van Roestel en de parachutistenbataljons. De Panther-tanks van Panzerbrigade 107, enkele 88 mm kanonnen plus de Artillerie van Divisie Nr 180 zorgden voor geweldige steun. De Amerikanen maakten slechts 2 km voortgang, maar verloren in deze week 452 man en 35 tanks. De eerste fase van de Slag om Overloon was voorbij. Daarop namen de Britten het weer over, met name de Britse 3e Infanteriedivisie. Hun aanval zou starten op 12 oktober 1944. Tijdens deze gevechten kreeg de Kampfgruppe op 2 oktober 1944 versterking van Fallschirmjäger-Bataillon Paul, maar op 9 oktober 1944 werd het grotendeels vernietigde Bataillon Kerrut uit de linie gehaald.

Op 10 oktober 1944 kwam Oberst Rudolf Goltzsch in Venlo aan met restanten van de in Normandië zwaar aangeslagen 344e Infanteriedivisie, bestaande uit de divisiestaf, de inlichtingeneenheid en bevoorradingstroepen. Goltzsch kreeg van het 1e Parachutistenleger de opdracht om op 12 oktober 1944 de staf van Kampfgruppe Walther in het noordelijk deel van het bruggenhoofd Venlo af te lossen met zijn staf en de resterende onderdelen, die gebruikt konden worden. De staf van Kampfgruppe Walther werd op12 oktober 1944 in de reserve van het 1e Parachutistenleger geplaatst. Op deze dag werd de gevechtsgroep Kampfgruppe Goltzsch gedoopt en daarmee eindigde de geschiedenis van Kampfgruppe Walther.

15 september 1944

• Fallschirmjäger-Regiment 6, met 4 bataljons plus II./Regiment von Hofmann
• Sperrverband Heinke
  • SS-Panzergrenadier-Bataillone Segler en Krause
  • SS-Pionier-Kompanie
  • SS-Aufklärungs-Kompanie
  • SS-Panzerjäger-Abteilung 10 onder Sturmbannführer Franz Roestel, met 15 Jagdpanzer IV
• I./Regiment von Hofmann onder Major Kerrut
• Luftwaffenbewährungs-Bataillon z.b.V. 6
• 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10 (met zes stuks 10.5 cm leFH 18/40)

18 september 1944

• Sperrverband Heinke
  • SS-Panzergrenadier-Bataillone Segler en Krause
  • SS-Pionier-Kompanie
  • SS-Aufklärungs-Kompanie
• SS-Panzerjäger-Abteilung 10, met 10 Jagdpanzer IV
• Bataillon Kerrut (resten Regiment von Hofmann)
• 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10

24 september 1944

• Panzerbrigade 107
• SS-Panzergrenadier-Bataillone Segler
  • SS-Pionier-Kompanie
  • SS-Aufklärungs-Kompanie
• Grenadier-Ersatz- und Ausbildungs-Bataillon 16
• I./ Fallschirmjäger-Regiment 21
• Bataillon Kerrut
• SS-Panzerjäger-Abteilung 10, met 10 Jagdpanzer IV
• een afdeling van het Artillerie-Regiment 180
• 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10
• een schwere Flak-Batterie (88 mm)

26 september 1944

• Panzerbrigade 107
• Gruppe Roestel
  • SS-Panzergrenadier-Bataillone Segler
  • SS-Panzerjäger-Abteilung 10, met 10 Jagdpanzer IV
  • 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10
• I./Fallschirmjäger-Regiment 21
• Bataillon Kerrut

2 oktober 1944

• Panzerbrigade 107
• Gruppe Roestel
  • SS-Panzergrenadier-Bataillone Segler
  • SS-Panzerjäger-Abteilung 10, met 10 Jagdpanzer IV
  • 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10
• I./Fallschirmjäger-Regiment 21
• Bataillon Kerrut
• Fallschirmjäger-Bataillon Paul

12 oktober 1944

• Panzerbrigade 107
• Gruppe Roestel
  • SS-Panzergrenadier-Bataillone Segler
  • SS-Panzerjäger-Abteilung 10, met 10 Jagdpanzer IV
  • 1 batterij van SS-Artillerieregiment 10
• I./Fallschirmjäger-Regiment 21
• Fallschirmjäger-Bataillon Paul