Kalkschriftmos

Kalkschriftmos
(Kalkschriftmos, bij tweede streep van links)
Taxonomische indeling
Rijk:Fungi (Schimmels)
Stam:Ascomycota
Klasse:Arthoniomycetes
Orde:Arthoniales
Familie:Lecanographaceae
Geslacht:Alyxoria
Soort
Alyxoria mougeotii
(A.Massal.) Ertz, Frisch & G.Thor (2014)
Synoniemen
  • Opegrapha mougeotii
Kalkschriftmos op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Schimmels

Kalkschriftmos (Alyxoria mougeotii) is een korstmossoort uit de familie Lecanographaceae.

Determinatie

Kalkschriftmos is een korstvormig korstmos. Het thallus is dun (minder dan 0,2 mm dik), vaak ingezonken, glad, schilferig of fijn gebarsten. De kleur is wit tot crèmekleurig en zelden bleekgroen of okergeel. Het heeft de volgende kenmerkende kleurreacties: C–, K–, KC–, Pd–, UV–. Het bevat lirellen (apotheciën) die lijken op schrift. Deze zijn zwart van kleur, staan verspreid of gegroepeerd, zijn maximaal 1,5 mm lang, 0,2–0,5 mm breed en hebben een puntig einde. Pycnidiën komen vrij frequent voor en zijn zwart van kleur. Isidiën en soralen zijn niet aanwezig.

De ascus is gespleten, clavaat-cilindrisch en bevat acht sporen. De ascosporen zijn hyaliene en worden later bruinachtig. De vorm is spoelvormig, recht of licht gebogen. Ze hebben meestal een vergrote middencel met een 0,8-2 µm dikke epispore. Ze zijn 5–7(–8)-septaat en meten (20–)25–33(–55) × 5–8(–10) µm. Het hymenium is kleurloos en 45–70(–120) µm hoog. Met jodium kleur dit rood. Het hypothecium is zwart, verkoold en 20–40 μm hoog. Het heeft twee verschillende conidiën, namelijk:

  • Pycnidiën produceren pycnosporen deze zijn bacillevorig en meten 5–8 × 0,7–1 µm
  • Spermogonia produceren ellipsvormige sporen en meten 3–5 × ca 1,5 µm

Ecologie

Kalkschriftmos groeit op steen en leeft in symbiose met de alg Trentepohlia. Het komt voor op licht kalkhoudende rotsen, muren, rotsen en gedijt goed in de schaduw en min of meer beschut tegen directe regen. Het wordt aangetroffen op steil hellende oppervlakken van kalkhoudende of basenrijke kiezelhoudende ondergronden (kalksteen, kalkhoudende zandsteen, dakpannen) in gebieden met milde winters onder de berggordel.

Verspreiding

Het verspreidingsgebied van kalkschriftmos strekt zich uit over Europa en Noord-Amerika[1]. In Nederland is de soort zeldzaam. Het staat op de Nederlandse Rode Lijst in de categorie 'Gevoelig'.