Kabardië

Kabardië Къэбэрдей
onafhankelijk, later vazal van Ottomaanse Rijk en Rusland
? – 1774  →
Algemene gegevens
Talen	Kabardisch
Regering
Regeringsvorm	vorstendom
wapen van de prins van Kabardië in de 18e / 19e eeuw

Kabardië of Kabardije (Russisch: Кабарда, Kabardijns: Къэбэрдей) was een land in de Noordelijke Kaukasus van voor de 16e eeuw tot 1774. Het is nu onderdeel van de Russische autonome republiek Kabardië-Balkarië. Traditioneel werd het onderverdeeld in Groot-Kabardië en Klein-Kabardië aan weerszijden van de rivier de Terek.

De Kabardijnen, een Circassische stam, kwamen in de 9e eeuw naar het gebied rond de Terek. Later kwamen ook de Turkstalige Balkaren naar het gebied, al is onduidelijk wanneer precies.

Kabardië onderhield vanaf de tijd van tsaar Ivan IV (16e eeuw) vriendschappelijke banden met Rusland. De Kabardijnen waren namelijk de dominante macht in het gebied en heersten over de Abchazen, Ingoesjen, Osseten en Balkaren en beheersten de toegang tot de Zuidelijke Kaukasus.

Later kregen de Krimtataren meer invloed in het gebied. Tijdens de Eerste Russisch-Perzische Oorlog steunden de Kabardijnen echter het Russische Rijk. In 1739 werd Kabardië vervolgens een protectoraat onder gezamenlijk Russisch-Ottomaans bestuur, om 35 jaar later, in 1774, geannexeerd te worden door het Russische Rijk na de Vierde Russisch-Turkse Oorlog bij het Verdrag van Küçük Kaynarca. In 1804 en 1822 vonden opstanden plaats onder de bevolking tegen de Russische overheersing, die echter werden neergeslagen. In 1818 werd de huidige hoofdstad Naltsjik gesticht om de bevolking in het gareel te kunnen houden. Eind 19e eeuw bestond de bevolking uit ongeveer 70.000 mensen, waarvan een kwart onderdeel was van de Kabardijnse adel en de rest bestond uit boerenbevolking, die vooral woonachtig was in kleine aoelen.

Tijdens de Russische Burgeroorlog, waarbij de bevolking de kant van de mensjewieken koos, werd het gebied onderdeel van de kortstondige Bergrepubliek van de Noordelijke Kaukasus. Het werd bevochten door het Vrijwilligersleger van de Witten en het bolsjewistische Rode Leger. In januari 1921 werd Kabardië een van de districten (okroeg) van de Autonome Socialistische Sovjet-Bergrepubliek, maar al op 1 september 1921 scheidde het zich er van af als de Kabardijnse Autonome Oblast. Deze fuseerde enkele maanden later in januari 1922 met het ook van de Bergrepubliek afgescheiden district Balkarië tot de Kabardino-Balkaarse Autonome Oblast.

Op 5 december 1936 werd de autonome oblast opgewaardeerd tot een autonome socialistische sovjetrepubliek (een ASSR), de Kabardino-Balkaarse ASSR. In 1944 werd de hele Balkaarse bevolking door Stalin verbannen naar Siberië en Centraal-Azië wegens vermeende collaboratie met Nazi-Duitsland. Het gebied werd vervolgens hernoemd tot Kabardijnse ASSR, om de naam van de Balkaren uit te wissen, maar in 1957 mochten de Balkaren terugkeren, waarop de oude naam werd hersteld. In 1991 werd het gebied hernoemd tot Kabardië-Balkarië en werd het een autonome republiek van de Russische Federatie.