Jōhatsu

Jōhatsu (Japans: 蒸発 [d͡ʑoː.ha.tsɯ]; Hepburn: jōhatsu; Nederlands: verdampen) is een term die staat voor het verschijnsel in Japan wanneer mensen zonder enig bericht verdwijnen. Ze laten alles achter en vertrekken naar een onbekende bestemming; ze verdwijnen in het holst van de nacht, oftewel ze "verdampen". De term wordt gebruikt voor het verschijnsel op zichzelf én voor de mensen die 'verdampen', hoewel er ook een formele term is voor de mensen die verdwijnen: 蒸発者 [jōhatsu-sha]^[1]

Het woord jōhatsu, bestaande uit 4 morae: [jo.u-ha-tsu; じょうはつ], is de rōmaji-transcriptie van de kanji 蒸発 [jō + hatsu]. Het is een samenstelling van twee onzelfstandige morfemen, maar die gezamenlijk een jukugo vormen, een samengesteld woord. Grammaticaal beschouwd functioneert het geheel als een zelfstandig naamwoord. De eerste kanji 蒸 [jō] "stomen" of "opstijgen" is in de on-lezing.^[2] De tweede kanji 発 [hatsu] "vertrekken", "ontploffen", of "uitbarsten" is eveneens in de on-lezing.^[3] Gezamenlijk betekenen ze zoiets als: verdwijnende stoom, naar het Nederlands wordt het dan vertaald als: verdampen.

In veel gevallen is de jōhatsu het gevolg van: falen, schaamte, gezichtsverlies, schulden, erge werkstress, slechtlopende liefdesrelaties, huiselijk geweld, enz. Japan is een land met een schaamtecultuur en een sterk plichtsbesef, waardoor mensen het gevoel kunnen krijgen dat ze helemaal vast zitten en niet meer vooruit komen. In zulke gevallen kan het gebeuren dat iemand besluit te 'verdampen' en een jōhatsu-sha wordt. In Japan bestaan er bedrijven die helpen met de verdwijning en er zorg voor dragen dat er geen sporen meer leiden naar de jōhatsu-sha.^[1]

• Hikikomori - Langdurig zichzelf opsluiten

• (en) Time - Do Stressed-Out Japanese Really Stage Elaborate Disappearances? - On the Trail of the Johatsu or ‘Evaporated People’ - Artikel over jōhatsu
• (en) YouTube - South China Morning Post - Japan’s ‘evaporated’ people: Inside an industry that helps people disappear - Mini-documentaire over jōhatsu (17 minuten)