Interbau 57

EXPO 1957 Berlijn
Het Berlijnse Congresgebouw in 2007
BIE-classificatie	Gespecialiseerde tentoonstelling
Naam	Interbau 57
Motto	Stadt von Morgen
Ligging
Land	Duitsland
Locatie	Westend, Hansaviertel, Tiergarten
Coördinaten	52° 31′ NB, 13° 20′ OL
Data
Openingsdatum	6 juli 1957
Sluitingsdatum	29 september 1957
Gespecialiseerde tentoonstellingen
Vorige	Citruscultuur in Beit Dagan (1956)
Volgende	Expo 61 in Turijn (1961)
Universele tentoonstellingen
Vorige	Wereldtentoonstelling van 1949 in Port-au-Prince
Volgende	Expo 58 in Brussel

Interbau 57 was een internationale architectuurtentoonstelling in 1957 in West-Berlijn. Het was de 14e gespecialiseerde tentoonstelling die door het Bureau International des Expositions werd erkend. Het zwaartepunt was het herbouwde Hansaviertel, het gebied rond het metrostation Hansaplatz. Daarnaast maakten ook de Wohnmaschine tussen de jaarbeurs (Berliner Messe) , het Olympisch stadion en het congresgebouw (Kongresshalle, later Haus der Kulturen der Welt) deel uit van de tentoonstelling.

De herbouw van het in de Tweede Wereldoorlog verwoeste Hansaviertel werd vanaf 1956 ter hand genomen onder leiding van Otto Bartning. Voor de inrichting van het gebied was een prijsvraag uitgeschreven die werd gewonnen door Gerhard Jobst en Willy Kreuer. Hun plan vormde, in iets gewijzigde vorm, de basis voor de herbouw.

53 architecten uit 13 landen ontwierpen de gebouwen in de naoorlogse wederopbouwstijl. De gebouwen, voornamelijk hoogbouw, werden geplaatst in een parklandschap langs de Stadtbahn tussen de stations Tiergarten en Bellevue. Uitzonderingen zijn de Unité d'Habitation (Wohnmaschine) van Le Corbusier in het westen van de stad en het Congresgebouw aan de oostkant van het stadspark Tiergarten (Hugh Stubbins). Het metrostation Hansaplatz maakte ook deel uit van de Interbau 57. Tijdens de tentoonstelling was er een pendeldienst naar station Zoo door de tunnel van de toen in aanbouw zijnde metrolijn U9.

Nummering als op plattegrond, gebouw 0 is het paviljoen bij de "ingang" (linksonder) naast station Tiergarten, de school (36) ligt aan de westkant van het spoor, de nummers 37 en 38 liggen elders in de stad en 39 is het metrostation onder het kruispunt bij het winkelcentrum (7). Een aantal gebouwen stonden wel in het plan maar zijn pas na de tentoonstelling gerealiseerd.

Gebouw	Naam	Type	Architect	Adres	Bouwperiode	Inzender
0	Berlin-Pavillon	Paviljoen	Daniel Gogel en Hermann Fehling	Straße des 17. Juni, 100	1957	Duitsland
1		Flatgebouw	Hans Christian Müller	Klopstockstraße 7–11	1957	Oostenrijk
2		Flatgebouw	Günter Gottwald	Klopstockstraße 13–17	1956-1957	Duitsland
3		Flatgebouw	Wassili Luckhardt en Hubert Walter Hoffmann	Klopstockstraße 19–23	1957-1958	Duitsland
4		Flatgebouw	Paul Schneider-Esleben	Klopstockstraße 25–27	1957-1958	Duitsland
5		Kinderopvang	Hochbauamt Tiergarten	Klopstockstraße 29	rond 1960	Duitsland
6	St. Ansgar Kerk	RK. kerk met parochiehuis	Willy Kreuer	Klopstockstraße 31	1957	Duitsland
7	Winkelcentrum Hansaviertel	Winkels, restaurant, bioscoop	Ernst Zinsser en Hansrudolf Plarre	Altonaer Straße 18–22 / Bartningallee 1-3	1957–1960	Duitsland
8		Woontoren	Luciano Baldessari	Bartningallee 5	1956–1959	Italië
9		Woontoren	Jo van den Broek en Jaap Bakema	Bartningallee 7	1959–1960	Nederland
10		Woontoren	Gustav Hassenpflug	Bartningallee 9	1956–1958	Duitsland
11		Woontoren	Raymond Lopez en Eugène Beaudouin	Bartningallee 11–13	1956-1957	Frankrijk
12		Woontoren	Hans Schwippert	Bartningallee 16	1956–1958	Duitsland
13	Kunstacademie	Onderwijsgebouw	Werner Düttmann	Hanseatenweg 10	1954-1960	Duitsland
14	De vijfhoek	woonhuis	Otto H. Senn	Bartningallee 12	1957	Zwitserland
15		Flatgebouw	Kay Fisker	Bartningallee 10–10d	1958	Denemarken
16		Etagewoningen	Max Taut	Hanseatenweg 1–3	1958	Duitsland
17		Etagewoningen	Franz Schuster	Hanseatenweg 6	1957	Oostenrijk
18		Etagewoningen	Egon Eiermann	Bartningallee 2–4	1961-1962	Duitsland
19	Spitzbein	Flatgebouw	Oscar Niemeyer	Altonaer Straße 4–14	1956-1957	Brazilië
20		Flatgebouw	Fritz Jaenecke en Sten Samuelson	Altonaer Straße 3–9	1956-1957	Zweden
21	Hansabücherei	Bibliotheek	Werner Düttmann und Siegfried Böhmer	Altonaer Straße 15	1957	Duitsland
22		Flatgebouw	Alvar Aalto	Klopstockstraße 30–32	1956-1957	Finland
23		Flatgebouw	Pierre Vago	Klopstockstraße 14–18	1956-1957	Frankrijk
24		Flatgebouw	Walter Gropius en Wils Ebert	Händelallee 3–9	1956-1957	Verenigde Staten
25	Giraffe	Woontoren	Klaus Müller-Rehm en Gerhard Siegmann	Klopstockstraße 2	1955–1957	Duitsland
26	Kaiser-Friedrich-Gedächtniskirche	Prot. kerk met gemeentehuis	Ludwig Lemmer	Händelallee 20–22	1956-1957	Duitsland
27	Eternit-Haus	Flatgebouw	Paul G. R. Baumgarten	Altonaer Straße 1	1957	Duitsland
28		Laagbouw woningen	Eduard Ludwig Tuin architect Ernst Cramer	Händelallee 26–34	1957	Duitsland
29		Patiowoningen	Arne Jacobsen	Händelallee 33–39	1957-1958	Denemarken
30		Dubbelwoonhuis	Johannes Gerhard Weber	Händelallee 29 en 41	1957	Duitsland
31		Laagbouw woningen	Alois Giefer en Hermann Mäckler	Händelallee 43–47	1957	Duitsland
32		Laagbouwwoningen	Johannes Krahn	Händelallee 49–53	1957	Duitsland
33		Woonhuis	Sergius Ruegenberg en Wolf von Möllendorff	Händelallee 59	1957	Duitsland
34		Laagbouwwoningen	Sep Ruf	Händelallee 55–57	1957	Duitsland
35		Woonhuis	Günter Hönow	Händelallee 63	1957	Duitsland
36	Hansa Grundschule	Basisschool	Bruno Grimmek	Lessingstraße 5	1957	Duitsland
37		Congrescentrum	Hugh Stubbins	J.F. Dullesallee 10	1956-1957	Verenigde Staten
38	Wohnmaschine	Flatgebouw	Le Corbusier	Flatowallee 16	1956-1958	Zwitserland
39	U-Bahn Hansaplatz	Metrostation	Bruno Grimmek	Hansaplatz	1955-1957	Duitsland

• 
  Gebouw 0
• 
  Gebouw 6
• 
  Gebouw 7
• 
  Gebouw 8 (links) en gebouw 9 (rechts)
• 
  Gebouw 11 (links) en gebouw 12 (rechts)
• 
  Gebouw 13
• 
  Gebouw 19
• 
  Gebouw 22
• 
  Gebouw 24
• 
  Gebouw 25
• 
  Gebouw 26
• 
  Gebouw 27
• 
  Gebouw 37
• 
  Gebouw 38
• 
  Gebouw 39
• 
  Vanuit de lucht

Behalve architecten waren de volgende kunstenaars betrokken:

• Charles Crodel in de Kaiser-Friedrich-Gedächtniskirche
• Gerhard Marcks in de Kaiser-Friedrich-Gedächtniskirche
• Georg Meistermann in der Kaiser-Friedrich-Gedächtniskirche
• Heinz Trökes Regenboogvenster in de Kaiser-Friedrich-Gedächtniskirche
• De Componist Max Baumann schreef voor de feestelijke opening van Interbau 57 het stuk Perspektiven I op. 55 voor een groot orkest.

• 
  Het Hansaviertel
• 
  De jaarbeurs
• 
  Het congresgebouw

• Interbau Berlin 1957. Amtlicher Katalog der Internationalen Bauausstellung Berlin 1957. Uitgever: Internationale Bauausstellung Berlin GmbH. Berlin-Charlottenburg 1957.
• Winfried Nerdinger: Architekturführer Deutschland. Birkhäuser, Basel 1996. ISBN 3-7643-5287-6
• Frank-Manuel Peter: Das Berliner Hansaviertel und die Interbau 1957. Sutton, Erfurt 2007. ISBN 3-86680-151-3
• Sally Below, Moritz Henning, Heike Oevermann: Die Berliner Bauausstellungen – Wegweiser in die Zukunft? Regioverlag, Berlin 2009. ISBN 3-929273-72-1

• archINFORM: Interbau 57
• Opsomming en privé foto's van het huidige Hansaviertel
• (en) Officiële website van BIE