Herculesbolhoop

Hercules bolhoop
het centrum van M13
Sterrenbeeld Hercules
Type	bolvormige sterrenhoop (V)
Messieraanduiding	M13
NGC	NGC 6205
Rechte klimming	16u41m41,24s
Declinatie (Epoche 2000)	36° 27' 35,5"
Magnitude	5,8
Afstand	25.100 lichtjaar
Schijnbare afmeting	20 boogminuten
Aantal sterren	minstens 100.000
Leeftijd	14 miljard jaar
Portaal    Astronomie

De grote Herculesbolhoop (M13) is een bolvormige sterrenhoop in het sterrenbeeld Hercules. Het is een van de helderste bolhopen van het noordelijk halfrond en is in 1714 ontdekt door Edmond Halley. Charles Messier nam hem op 1 juni 1764 in zijn catalogus op. In M13 komt één ster van spectraalklasse B2 voor, Barnard 29. Vroeger werd gedacht dat de ster van buiten af ingevangen was, maar nieuwer onderzoek suggereert dat de ster zich bevindt in een ontwikkelingsstadium na de asymptotische reuzentak.^[1]

M13 is in 1974 het doel geweest van een van de radioberichten die vanaf de Arecibo-radiotelescoop zijn uitgezonden aan mogelijke buitenaardse beschavingen. M13 bevindt zich op 22.000 lichtjaar van ons, dus zal onze boodschap pas na zoveel jaren daar aankomen.

Onder gunstige omstandigheden is de Herculesbolhoop net met het blote oog te zien. Met een niet al te grote verrekijker (7x50 of 10x50) of kleine telescoop is hij te zien als een vage vlek.

Messier 13 is, vanaf de aarde gezien, geflankeerd door de twee voorgrondsterren HD 150679 en HD 150998, elk magnitude +6. HD 150679 ten zuidzuidwesten van de bolhoop, HD 150998 ten oostnoordoosten ervan. De schijnbare diameter van de gelijkbenige driehoek gevormd door Messier 13 en de twee schijnbaar begeleidende voorgrondsterren bedraagt een halve graad. Deze driehoek is gemakkelijk op te sporen met behulp van relatief kleine verrekijkers of met de zoekkijkertjes van telescopen.

Een halve graad noordoostwaarts van Messier 13 is het sterrenstelsel NGC 6207 te vinden. Een graad westzuidwestwaarts de sterrenstelsels NGC 6194, NGC 6196 en NGC 6197. Driekwart graad ten westnoordwesten van Messier 13 kan het sterrenstelsel ZWG 197-002 worden opgespoord.

• Lijst van Messierobjecten

• (en) SEDS pagina over M13
• (en) Herculesbolhoop in SIMBAD

Zie de categorie Messier 13 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.