Henrieta Todorova

Henrieta Todorova
Persoonlijke gegevens
Volledige naam	Henrieta Theodor Blank
Geboortedatum	25 februari 1933
Geboorteplaats	Sofia, Koninkrijk Bulgarije
Overlijdensdatum	12 april 2015
Overlijdensplaats	Sofia, Bulgarije
Beroep	archeoloog, historicus,[1] academisch docent[1]
Academische achtergrond
Alma mater	Universiteit Sofia, Comenius Universiteit Bratislava
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en)	Archeologie

Henrieta Todorova, geboren als Henrieta Theodor Blank (Bulgaars: Хенриета Тодорова; Sofia, 25 februari 1933 – aldaar, 12 april 2015), was een Bulgaarse archeologe, gespecialiseerd in de prehistorie van Zuidoost-Europa. Zij was hoogleraar, corresponderend lid van de Bulgaarse Academie van Wetenschappen, corresponderend lid van het Duits Archeologisch Instituut in Berlijn en buitenlands lid van de Leibniz-Wetenschappelijke Vereniging.^[2][3]

Henrieta Todorova werd op 25 februari 1933 geboren in Sofia. Haar vader, Hugo Carl Theodor Blank, was Duitser; haar moeder, Maria Statkova, was Bulgaarse. Zij had een jongere zus, Elsa. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde zij haar Duitse familienaam Theodor in de Bulgaarse vorm Todorova.

In de jaren 1950 trouwde zij met Augustin Vais uit Slowakije, met wie zij een zoon kreeg, Ivan, die later eveneens archeoloog werd. Het huwelijk werd ontbonden. Vervolgens trouwde zij met Yordan Simeonov, met wie zij een dochter, Iveta, kreeg; ook dit huwelijk eindigde in een scheiding.

Todorova begon haar hogere studies aan de Universiteit van Sofia. In 1954 behaalde zij haar diploma aan de Comeniusuniversiteit Bratislava (geschiedenis en filosofie). In 1964 verdedigde zij haar dissertatie aan het Archeologisch Instituut van de Slowaakse Academie van Wetenschappen in Nitra, getiteld “Eneolithische keramiek uit Thracië en Noordoost-Bulgarije”. Zij verwierf in hetzelfde jaar de doctorstitel (PhD) aan de Comeniusuniversiteit.

In 1967 trad zij in dienst bij het Archeologisch Instituut van de Bulgaars Academie van Wetenschappen. In 1978 verdedigde zij haar habilitatie, “Eneolithische Periode in Bulgarije”, waardoor zij de titel Doctor in de Historische Wetenschappen verkreeg. Zij werd senior onderzoeksmedewerker I (hoogleraarsniveau).

Van 1977 tot 1979 was zij wetenschappelijk secretaris van het “Centrum voor Geschiedenis” aan de Bulgaarse Academie van Wetenschappen. In 1978 werd zij corresponderend lid van het Duits Archeologisch Instituut. Zij richtte de Probleemgroep voor Interdisciplinair Onderzoek op en leidde deze van 1978 tot 1990.

Tussen 1989 en 1993 was zij plaatsvervangend directeur van het Archeologisch Instituut. Zij bekleedde talrijke functies in wetenschappelijke raden en commissies, waaronder de “Gespecialiseerde Raad voor Oude Geschiedenis, Archeologie en Etnografie” (1982–2000, 2004–2010). In 2004 werd zij verkozen tot corresponderend lid van de Bulgaars Academie van Wetenschappen; in 2007 werd zij buitenlands lid van de Leibniz-Wetenschappelijke Vereniging.

Zij overleed op 12 april 2015 op 82-jarige leeftijd. Op haar verzoek werd zij gecremeerd; een deel van haar as werd verstrooid bij het Archeologisch complex Durankulak.

Todorova verrichtte baanbrekend onderzoek naar talrijke neolithische en chalcolithische nederzettingen en necropolen, waaronder:

• Goliamo Delchevo (1967–1970)
• de necropool van Devnja (1969–1970)
• Usoe (1971–1976)
• Ovtsjarovo (1971–1973)
• het Archeologisch complex Durankulak (1974–1997, 2004—2005)

Zij definieerde meerdere prehistorische culturen in Bulgarije, waaronder de culturen Usoe, Sava, Ovtsjarovo, Polyanitsa, Varna en het Kodzhadermen–Gumelniţa–Karanovo VI-complex.

Todorova was auteur van 18 monografieën en meer dan 150 studies, artikelen, rapporten en recensies, gepubliceerd in binnen- en buitenland. Zij publiceerde in het Bulgaars, Engels, Frans, Duits, Italiaans en Russisch, onder de namen Henrieta Vajsová, Henrieta Todorova-Simeonova en Henrieta Todorova. Haar werk werd besproken in toonaangevende internationale vakpublicaties.

Haar onderzoek omvatte het neolithicum, het chalcolithicum, de bronstijd, de oudheid, de vroege middeleeuwen, de vroege metallurgie en de invloed van klimaatverandering op menselijke samenlevingen.^[4] Zij ontdekte talrijke prehistorische culturen, waaronder Usoe, Sava, Ovtsjarovo, Polyanitsa en het Kodzhadermen–Gumelniţa–Karanovo VI-complex. Zij wordt eveneens gezien als de ontdekker van het vroegste monochrome Neolithicum en van de overgang van het Eneolithicum naar de Bronstijd in Noord-Bulgarije.^[5]

Zij doceerde aan de Universiteit van Sofia, de Nieuwe Bulgaarse Universiteit en de Universiteit van Veliko Tarnovo. Zij was gastdocent in Bonn (1988), Ankara (1990), Freiberg (1999–2000) en Heidelberg (2007–2008).

Todorova nam deel aan talloze internationale congressen en organiseerde drie internationale symposia in Bulgarije:

• 1978 – Pulpudaeva Praehistoricus (Plovdiv);
• 1988 – Pontus Praehistoricus (Dobritsj);
• 2004 – Strymon Praehistoricus (Kyustendil–Blagoevgrad–Serres–Amfipolis).

Zij werkte mee aan internationale onderzoeksprojecten, waaronder:

• Bulgaars-Duits project “Sadovets” (Beierse Academie van Wetenschappen)
• Project van de Max Planck Instituten Mainz en Heidelberg (1993–1998)
• Grieks-Bulgaars project “Promahon–Topolnica” (teamleider 1993–2007)

Todorova was hoofdredacteur van de reeks Durankulak, redactielid van Sbornik Dobrudzha, mederedacteur van In the Steps of J.H. Gaul en enige tijd hoofdredacteur van Studia Praehistorica.

• In 2003 werd Henrieta Todorova opgenomen in het Ereboek van de stad Dobritsj krachtens beschikking nr. 139 van 5 maart 2003.^[6]
• 2003 – speciale bundel ter ere van haar, Sbornik Dobrudzha, deel 21
• 2007 – bundel PRAE: In honorem Henrieta Todorova
• 2016 – Roemeense bundel In Memory of Henrieta Todorova (Between Earth and Heaven. Symbols and Signs)

• Durankulak I. Sofia: Bulgaarse Academie van Wetenschappen.^[7]
• Durankulak II. Sofia/Berlijn: Deutsches Archäologisches Institut|Duits Archeologisch Instituut. ^{[8][9][10][11]}
• Durankulak III. Berlijn: Duits Archeologisch Instituut.^[12]
• The Eneolithic in Bulgaria.^[13]
• Studies over keramiek, stratigrafie en sociale structuren van prehistorische gemeenschappen rond Donau en Zwarte Zee.^[14]

• Bibliografie op Academia.edu

1. 1 2 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 15 december 2022; NKC-identificatiecode: xx0131899.
2. ↑ Nekrolog op Prof. Dr. Henrieta Todorova Vaisova
3. ↑ Mark Stefanovich & Christina Angelova (reds.). PRAE – In Honorem Henrieta Todorova. Sofia: National Archaeological Institute with Museum, 2007, IX–XLII.
4. ↑ Klimawandel und Kulturkollaps
5. ↑ PRAE In Honorem Henrieta Todorova
6. ↑ (bg) Вписани в Почетната книга на град Добрич. Община град Добрич. Geraadpleegd op 21 januari 2026.
7. ↑ Henrieta Todorova. Dirankulak I: Sites du haut Moyen Âge. Sofia 1989.
8. ↑ DURANKULAK, VOLUME II. The Prehistoric Necropolis. PART 1, Part Text (Original title: DURANKULAK, BAND II. Die prähistorischen Gräberfelder. TEIL 1, Textteil)
9. ↑ DURANKULAK, VOLUME II. The Prehistoric Necropolis. PART 2, Part Catalog, Page 29-162 (Original title: DURANKULAK, BAND II. Die prähistorischen Gräberfelder. TEIL 2 Katalogteil). Text
10. ↑ DURANKULAK, VOLUME II. The Prehistoric Necropolis. PART 2, Part Catalog, Page 1-28 and Tableaus 1-203 (Original title: DURANKULAK, BAND II. Die prähistorischen Gräberfelder. TEIL 2 Katalogteil). Illustrations
11. ↑ DURANKULAK, VOLUME II. The Prehistoric Necropolis. PART 2, Part Catalog, Necropolis plans format A1
12. ↑ H. Todorova (red.). Durankulak III. Berlijn 2016.
13. ↑ Henrieta Todorova. The Eneolithic Period in Bulgaria in the Fifth Millennium B.C. Oxford 1978.
14. ↑ The Neolithic, Eneolithic and Transitional Period in Bulgarian Prehistory