Han Lammers

Han Lammers
Han Lammers in 1965
Han Lammers in 1965
Algemeen
Volledige naam Johannes Christiaan Jan Lammers
Geboortedatum 10 september 1931
Geboorteplaats Amsterdam
Overlijdensdatum 5 juli 2000
Overlijdensplaats Alkmaar
Partij PvdA
Alma mater VU, UvA
Functies
1970–1976 gemeenteraadslid van Amsterdam
1970–1976 wethouder van Amsterdam
1976–1983 landdrost van het OL ZIJP
1984–1985 burgemeester van Almere
1986–1996 commissaris van de Koningin in Flevoland
1998 waarnemend burgemeester van Groningen
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Johannes Christiaan Jan (Han) Lammers (Amsterdam, 10 september 1931Alkmaar, 5 juli 2000) was een Nederlands journalist, politicus en bestuurder.

Jeugd

Lammers groeide op als enig kind in een gereformeerd gezin, eerst in Amsterdam en vanaf 1936 in Den Haag. Zijn vader werkte als journalist bij de De Standaard. Voor het ondergrondse werk werd zijn vader in juni 1941 gearresteerd en veroordeeld tot anderhalf jaar gevangenisstraf. Met zijn moeder vertrok hij toen naar haar schoonouders in Aalten. Hier ging hij naar de mulo en kreeg hij ook les in orgelspel. Tegen het einde van de oorlog ging hij alleen op de fiets naar Den Haag, waar zijn ouders verbleven. Wegens voedselschaarste werd hij bij een boer in de buurt van Pijnacker ondergebracht.

Na de bevrijding ging Lammers naar het Christelijk Gymnasium in Den Haag, waar hij in 1951 zijn diploma gymnasium-α behaalde. Datzelfde jaar ging hij theologie studeren aan de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). Nadat hij ook nog enkele colleges had gevolgd aan de Universiteit van Amsterdam (UvA) stopt hij in 1953 met zijn studie omdat hij naar eigen zeggen zich niet geschikt achtte voor het verlenen van herderlijke zorg.

Carrière

Voor zijn wethouderschap

Lammers trad na de militaire dienstplicht in 1955 in dienst als leerling-journalist van het Algemeen Nederlands Persbureau in Amsterdam. Van 1957 tot 1964 was hij rechtbankverslaggever bij het Algemeen Dagblad. In 1961 bezocht hij Jeruzalem om daar het proces tegen de Duitse oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann te verslaan.

In het intellectuele milieu van Amsterdam kwam Lammers in contact met diverse schrijvers en journalisten. Naast zijn baan bij het Algemeen Dagblad ging hij in 1958 kronieken schrijven voor het tijdschrift Podium. Van 1960 tot 1963 maakte hij deel uit van de reactie. In 1963 stapte hij over naar het tijdschrift De Gids, waar hij in 1965 en 1966 ook deel uit maakte van de redactie.

In 1964 stapte Lammers over van het Algemeen Dagblad naar de redactie van De Groene Amsterdammer, waar hij reeds vanaf 1960 een vaste column had, "de Inktspat". Bij De Groene Amsterdammer uitte hij zich regelmatig kritisch over de gevestigde orde in Nederland. Hij volgde de politiek van de Bondsrepubliek Duitsland ook kritisch. Hij had weinig begrip voor het huwelijk van Beatrix met Claus van Amsberg in maart 1966, waar hij later overigens bevriend mee raakte. Hij had veel sympathie voor de Duitse Democratische Republiek (DDR), omdat het naar eigen zeggen rigoureus met het nazi-verleden had gebroken.

Lammers was een voorstander van een socialisme op humanistische grondslag. Hoewel de Partij van de Arbeid (PvdA) te regentesk bevonden, werd hij in 1966 lid van deze partij en samen met de econoom Hans van den Doel initiatiefnemer en woordvoerder van de Nieuw Links-beweging. Lammers maakte zich sterk voor de erkenning van de DDR en was lid van de Vereniging Nederland-DDR. Hij vond dat de PvdA duidelijk voor een progressieve politiek moest kiezen. Vanwege deze politieke bemoeienis werd hij in 1969 uit de redactie gezet van De Groene Amsterdammer.

Tijdens zijn wethouderschap

Lammers werd in 1970 voor de PvdA gemeenteraadslid en wethouder in Amsterdam.[1][2] Als wethouder voor stadsontwikkeling gaf Lammers de eerste aanzet tot stadsvernieuwing. In eerste instantie blokkeerde hij nog de plannen van zijn voorgangers om een groot deel van de Jordaan te slopen, maar na 1972 liet hij zijn verzet tegen de sloopplannen voor de Amsterdamse binnenstad varen. Opknappen van de buurten zag hij niet meer als een optie, daarom liet hij plannen maken voor de sloop van hele woonwijken. Compleet nieuwe woonwijken zouden uit de grond worden gestampt met een heel ander stratenplan. Groepen bewoners van de buurten waren tegen Lammers' plannen. In deze buurten kwamen actiegroepen tot stand die uiteindelijk met succes dit model van stadsvernieuwing zouden bestrijden.

Lammers was ook nauw betrokken bij de aanleg van de Oostlijn van de Amsterdamse metro. Hij kreeg in 1975 de woede over zich heen van bewoners van de Nieuwmarktbuurt tijdens de ontruiming en sloop van woningen in deze buurt, hetgeen leidde tot de Nieuwmarktrellen. Ondanks al het verzet bleef Lammers overtuigd van de noodzaak van de aanleg van de metro: "Noodzakelijke dingen gebeuren altijd", aldus Lammers. Hij trotseerde het verzet van buurtbewoners en krakers en zette de aanleg van de metro door.

Na zijn wethouderschap

Van 1 augustus 1976 tot 1 januari 1984 was Lammers landdrost van het Openbaar Lichaam Zuidelijke IJsselmeerpolders (OL ZIJP), deel van de latere provincie Flevoland. Van 1 januari 1984 tot 1 januari 1986 was hij de eerste burgemeester van Almere en van 1 januari 1986 tot zijn pensionering op 1 oktober 1996 de eerste commissaris van de Koningin in Flevoland. Na zijn pensioen was hij van 16 februari tot 1 oktober 1998 (na het aftreden van Hans Ouwerkerk) nog korte tijd waarnemend burgemeester van Groningen.

Privé

Lammers was een zoon van journalist en ambtenaar Gerrit Jan Lammers. Hij trouwde in 1956 met zijn vrouw, de dochter van schaker Max Euwe. Uit dit huwelijk werden twee dochters geboren (1957 en 1958). In 1959 verliet hij zijn vrouw. Ze scheidden in 1961. In 1966 trouwde hij opnieuw. Dit huwelijk bleef kinderloos. In het voorjaar van 2000 werd bij Lammers een hersentumor geconstateerd. Hij overleed enkele weken later op 68-jarige leeftijd.

Literatuur

  • Herman de Liagre Böhl, Han Lammers: Amsterdammer in de polder, 2015, uitgeverij Prometheus, ISBN 9789035143128.
Zie de categorie Han Lammers van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Voorganger:
Jan Lindhout (wnd.)
Landdrost van het OL ZIJP
1976–1983
Opvolger:
Peter de Jonge
Voorganger:
gemeente ontstaan
Burgemeester van Almere
1984–1985
Opvolger:
Cees de Cloe
Voorganger:
provincie ontstaan
Commissaris van de Koningin van Flevoland
1986–1996
Opvolger:
Michel Jager
Voorganger:
Hans Ouwerkerk
Burgemeester van Groningen (wnd.)
1998
Opvolger:
Jacques Wallage