Haar (München)

Haar
Gemeente in Duitsland Vlag van Duitsland
Wapen van Haar
Haar (Beieren)
Haar
Situering
Deelstaat Vlag van de Duitse deelstaat Beieren Beieren
Landkreis München
Regierungs­bezirk Opper-Beieren
Coördinaten 48° 6′ NB, 11° 44′ OL
Algemeen
Oppervlakte 12,90 km²
Inwoners
(31-12-2020[1])		 21.609
(1.675 inw./km²)
Hoogte 542 m
Burgemeester Andreas Bukowski (CSU)
Overig
Postcode 85540
Netnummer 089
Kenteken M
Gemeentenr. 09 1 84 123
Website Officiële website
Locatie van Haar in München
Kaart van Haar
Foto's
Stadhuis van Haar bij München
Stadhuis van Haar bij München
Portaal  Portaalicoon   Duitsland

Haar is een gemeente en stad in de Duitse deelstaat Beieren, en maakt deel uit van de Landkreis München. Haar telde op de peildatum van de meest recente statistiek 21.609 inwoners.[1]

Delen van de gemeente

De gemeente Haar (bei München) bestaat uit 5 gemeentedelen:

  • Haar (voorstad van München)
  • Eglfing (Haar), bijna geheel bestaande uit de gebouwen van de psychiatrische kliniek
  • het ten noorden van Haar gelegen kerkdorp Salmdorf; tot 1924 heette de hele gemeente Haar ook Salmdorf
  • het kerkdorp Gronsdorf, ten westen van Haar.
  • het parochiedorp Ottendichl, ten noorden van Haar

Geografie en infrastructuur

De gemeente ligt in een gebied, dat Münchner Schotterebene (Münchener Grindvlakte) wordt genoemd. Het is een streek, die gedurende drie ijstijden werd gevormd uit sandrafzettingen. Tegen het eind van het Mindel Glaciaal, circa 460.000-400.000 jaar geleden, schoof en spoelde voor het eerst een laag grindafzettingen in gletsjers van de Alpen af noordwaarts. In de periode daarop vormden zich uit humus leemlagen. Deze gang van zaken herhaalde zich in de laatste fasen van het Rissglaciaal, circa 300.000-130.000 jaar geleden, en het Würm Glaciaal, 115.000-10.000 jaar geleden. Er is dus een drietal grindlagen in de bodem van dit gebied. Het is hierdoor minder vruchtbaar dan bijvoorbeeld een lössvlakte. De Münchner Schotterebene loopt geleidelijk, zonder heuvelruggen of diepe dalen, van zuid (ca. 700 meter boven zeeniveau) naar noord (ca. 400 meter) af. In Haar ligt het grondwaterpeil circa 13 meter beneden het maaiveld. Het drinkwater voor de gemeente komt van een kunstmatige bron in een bosgebied 10 km ten zuiden van Haar.

Haar ligt ten oosten van de stad München, en wel stadsdeel Trudering-Riem. Ten oosten van Haar ligt Vaterstetten (in de Landkreis Ebersberg). Andere buurgemeentes zijn Feldkirchen in het noorden, alsmede Putzbrunn en Grasbrunn in het zuiden.

Haar ligt aan de Autobahn A 99, die rondom München loopt. Vanuit de Beierse hoofdstad loopt de Bundesstraße 304 door Haar oostwaarts. Deze twee wegen kruisen elkaar bij Haar op afrit 18 van de A 99. Een andere rondweg om München, de Bundesstraße 471, loopt eveneens door de gemeente Haar.

Haar heeft een station aan de spoorlijn München - Rosenheim. Deze lijn wordt onder andere bediend door de S-Bahn van München, lijn S4 en S6. Ook te Gronsdorf is een halte van deze S-Bahn.

Geschiedenis en economie

Haar dankt zijn naam aan een bos, waar in de middeleeuwen een gedeelte van werd gekapt om er een boerendorp te stichten.

In 1898 verkreeg Haar aansluiting op het spoorwegnet. Kort na de Tweede Wereldoorlog vestigden zich uit Roemenië verdreven Donau-Zwaben in de omgeving van München, ook in Haar.

De bescheiden dorpen begonnen vanaf circa 1959 te groeien; rondom München was behoefte aan woningen direct buiten de stad. Vooral van 1970-1990 werden veel nieuwe woningen gebouwd; ook verrezen scholen, kerken en sportaccommodaties. De modernisering en uitbreiding van de plaats gaat tot op de huidige dag (2025) voort. Op 28 januari 2025 werd Haar door de deelstaat Beieren tot stad verklaard.

Direct ten westen van Haar ligt het Münchense stadsdeel Messestadt Riem, waar van 1939 tot 1945 een Fliegerhorst van de Nazi-Duitse Luftwaffe, en vanaf 1948 tot 1992 de luchthaven Flughafen München-Riem lag. De inwoners van Haar hebben tientallen jaren overlast van het vliegtuiglawaai ondervonden.

De bedrijfsterreinen in Haar hebben, naast lokaal midden- en kleinbedrijf, tot 2022 enige filialen van grote ondernemingen gehuisvest. Anno 2025 is daarvan alleen Attocube systems GmbH overgebleven. Dit bedrijf, een dochteronderneming van Wittenstein te Harthausen, produceert onderdelen van apparatuur voor meet- en regeltechniek, toepasbaar in nanotechnologie. De hierna vermelde psychiatrische kliniek is verreweg de belangrijkste werkgeefster in de stad. Verder is Haar vooral een voorstad (woonforensengemeente) van München.

Haar beschikt over een van de grootste brandweerkazernes van de regio München.

Psychiatrische kliniek

Haar is in geheel Beieren bekend als vestigingsplaats van een groot (100 hectare) psychiatrisch ziekenhuis, tegenwoordig genaamd Isar-Amper-Klinikum München-Ost. De inrichting werd in twee fasen, in 1905 en 1915, in gebruik genomen. Omstreeks 1917 zat de dienstweigeraar en beroemde schrijver Oskar Maria Graf er korte tijd opgesloten. In de nazi-periode was deze instelling berucht, omdat veel, wellicht meer dan tweeduizend, van haar patiënten in 1940 en 1941 slachtoffer werden van zogenaamde euthanasie, massamoord op verstandelijk gehandicapten in het kader van de zogenaamde Aktion T4. In 1943 en 1944 liet men in de inrichting honderden bewoners opzettelijk de hongerdood sterven, door hun eten te geven met een voedingswaarde nihil. Kinderen werden gedood, door hun een overdosis van het slaapmiddel Luminal toe te dienen, Ook stierven er mensen ten gevolge van "medische experimenten". Na de oorlog werd de geneesheer-directeur van de instelling, Hermann Pfannmüller, die een fanatiek nazi was geweest, tot slechts 6 jaar gevangenisstraf veroordeeld. De gang van zaken rondom de dodelijke "hongerdiëten" was in de jaren-1950 nog niet bekend.

De instelling ontwikkelde zich na de oorlog tot een modern, veelzijdig en aan hoge eisen van patiëntenwelzijn voldoend psychiatrisch ziekenhuis. In 2025 had de instelling bijna 1.200 bedden en 2.800 personeelsleden.

Het ziekenhuis beschikt over een psychiatrie-museum, dat op twee zondagmiddagen per maand in het kader van rondleidingen kosteloos toegankelijk is, en ook aandacht besteedt aan de zwarte bladzijden in de geschiedenis van de instelling.

Afbeeldingen

Varia

De beroemde voetbalkeeper Sepp Maier woonde van 1946-1959, als 2- tot 15-jarige jongen, in Haar.

De beeldend kunstenaar Michael Croissant (1928-2002) woonde van 1991 tot kort vóór zijn overlijden te Haar-Gronsdorf.

In 1983 kwam een jumelage tot stand tussen Haar en Ahrntal, in Zuid-Tirol, Italië.

De honkbalclub München-Haar Disciples behoort sedert circa 2017 tot de twaalf beste van geheel Duitsland.

Zie de categorie Haar (bei München) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.