Groningerstraat 3-7 (Assen)
| Groningerstraat 3-7 | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Aanzicht in 2023. | ||||
| Locatie | ||||
| Plaats | Groningerstraat 3-7,Assen | |||
| Land | ||||
| Coördinaten | 52° 100′ NB, 6° 57′ OL | |||
| Status en tijdlijn | ||||
| Start bouw | 1905 | |||
| Oorspr. functie | Woon- en winkelblok | |||
| Architectuur | ||||
| Stijlperiode | Art-Nouveau | |||
| Bouwkundige informatie | ||||
| Architect(en) | J. van Houten | |||
| ||||
Groningerstraat 3-7 is een blok van drie woon- en winkelhuizen in de Drentse hoofdstad Assen. Het gebouw werd in 1905 opgetrokken in een sobere art-nouveaustijl naar ontwerp van de Asser architect Johannes van Houten.
Geschiedenis
Tot 1896 stond op deze plek een gebouw dat oorspronkelijk dienst deed als stadsherberg en later werd ingericht als kazerne. Na de afbraak van deze kazerne bleef het terrein braak liggen. Deze plek, in de volksmond het 'Kazerneplein' of 'Oude Kazerneplein' genoemd, werd door de lokale bevolking als een ontsiering van de stad beschouwd.
Op 28 maart 1905 vond de aanbesteding plaats voor het huidige gebouw. Het was een gezamenlijk project van de zakenman Gerriet Bernardus Postema en architect Johannes van Houten. Bij voltooiing werd het pand verdeeld onder de initiatiefnemers:
- Het zuidelijke winkelhuis (nr. 3): Werd eigendom van G.B. Postema, die het aanvankelijk verhuurde.
- De twee noordelijke winkelhuizen (nr. 5 en 7): Werden eigendom van Jan van Houten, een koperslager, gasfitter en zoon van de architect. Jan van Houten vestigde zijn eigen bedrijf in een van de panden en verhuurde het andere.
Opening en eerste gebruikers
Bij de opening in 1905 boden de panden onderdak aan moderne speciaalzaken. In het pand van Jan van Houten was een magazijn voor huishoudelijke artikelen, nikkelwaren en moderne gasornamenten gevestigd. In het naastgelegen pand opende Jan Smallenbroek een meubelmagazijn. De toenmalige pers prees de winkels om hun "moderne, slank lijnende stijl" en de smaakvolle inrichting van de modelkamers van Smallenbroek, die een contrast vormden met de destijds gebruikelijke "leelijke prullaria" in woonkamers.
Architectuur
Het gebouw is ontworpen in de art-nouveaustijl, herkenbaar aan de vormentaal van de vensters en het metselwerk. Het sluit architectonisch nauw aan bij het direct ten zuiden gelegen voormalige Warenhuis Postema, dat in 1908 werd gebouwd.
Hoewel beide panden door Johannes van Houten zijn ontworpen, is het warenhuis uit 1908 rijker gedecoreerd en uitgevoerd met lichtere steensoorten dan het blok uit 1905. In de loop der jaren is het meest zuidelijke winkelhuis van het blok uit 1905 fysiek en functioneel getrokken bij het naastgelegen warenhuis van Postema.
Waardering
In de tijd van de oplevering werd het gebouw gezien als een belangrijke stedenbouwkundige verbetering. Een lokale krant schreef destijds dat de "onooglijke hoek" door de komst van dit "flinke gebouw" grotendeels was verdwenen en sprak de hoop uit dat de verdere bebouwing van de hoek in dezelfde trant zou worden voortgezet, wat nadien ook daadwerkelijk gebeurd is. Het warenhuis is gemeentelijk monument.
- Drie nieuwe winkelhuizen, Provinciale Drentsche en Asser Courant van 25 september 1905
- Een zaak van vallen en opstaan. Perikelen rond de oude stadsherberg (1811-1896), door Jans Timmer, Asser Historisch Tijdschrift 2005-02
- Dromen die uitkwamen, De bouwers van Assen deel 1; Johannes van Houten, door Bertus Boivin en Anthony Ruijtenbeek, Asser Historisch Tijdschrift 2025-01
