Goncharov

Goncharov is een internetmeme die draait om een niet-bestaande maffiafilm uit 1973 die zou zijn gemaakt door Martin Scorsese. De meme ontstond eind 2022 op tumblr en wordt sterk met Ja, en-mentaliteit geassocieerd, waarbij betrokkenen het eerst gezegde voor waar aannamen en vervolgens voortbouwden op die aannames.[1][2]
Ontstaan
De meme bouwt voort op een oudere blogpost uit 2020 waarin een foto van een goedkope werkschoen wordt getoond met daarop een label met 'the greates mafia movie ever made. Martin Scorsese presents Goncharov. [...] A film by Matteo JWHJ0715 about the Napels mafia' (de beste maffia film ooit gemaakt. Martin Scorsese presenteert Goncharof [...] Een film door Matteo JWHJ0715 over de Napolitaanse maffia).. De schrijver gaf aan dat de film niet bestond en vond het geheel maar vreemd, wat de aanleiding leek te zijn tot de post. Een andere gebruiker reblogde de foto en het commentaar met de opmerking 'this idiot hasn't seen goncharov' (deze idioot heeft goncharov niet gezien).[3][4][5] Mogelijk betrof 'Goncharov' een typefout en ging de tekst op het label oorspronkelijk over de film Gomorra; er is een filmposter voor deze film aangetroffen met vrijwel dezelfde informatie als het schoenlabel (hoewel ook de achternaam van regisseur Matteo vanzelfsprekend verkeerd overgenomen lijkt te zijn van deze poster).[6]
Meme status
Hoewel de oudere post in eerste instantie weinig tractie vond, ging de tumblr gemeenschap vanaf halverwege november 2022 los op de post. Er ontstond een soort improvisatiespel, ook wel beschreven als live action role-playing game waarbij men deed alsof de film bestond en men deze had gezien. Hierbij is het principe van Ja, en, dat populair is binnen improvisatietheater, essentieel.[1] Hierbij accepteert een tegenspeler de eerste aannames van de opstarter van de improvisatie en bouwt hierop voort. Dit is wat zich ook binnen tumblr voordeed.
Hoewel de meeste gebruikers op de hoogte waren van het feit dat de film niet bestond - de hashtag #unreality (#niet-realiteit) werd regelmatig gebruikt - maakten zij tot op zekere hoogte de film tot een realiteit. Zij reageerden op de gefantaseerde film zoals zij dit normaal zouden doen binnen fandoms.[6] Er volgden al snel filmaffiches, trailers, plot, fanfictie[a] en castinglijsten. Om te voorkomen dat mensen met mentale problemen zoals schizofrenie en dissociatie in de war raakten van de posts, werd aangeraden te taggen met #unreality.[7] Ook werd er gebruik gemaakt van postten die het geheel samenvatten, om tegenspraak in bronnen te voorkomen en voort te kunnen bouwen op wat er al ontstaan was.[2][7]
Waarom?
Er zijn verschillende redenen aan te wijzen voor het ontstaan van de meme. Tumblr bevat veel memes en het idee van inside jokes is hier erg populair. Makkelijker gezegd; het past binnen de cultuur van tumblr. In de basis is het daardoor een spel geworden, waarbij er nooit verliezers zijn. Analyses van de 'tekst' kloppen altijd, omdat de tekst niet bestaat en daardoor multi-interpretabel is.[2] In zekere zin is er in dit geval sprake van de de dood van de auteur in extremis; er is namelijk geen auteur en zelfs geen originele tekst om naar terug te keren. De Goncharov-meme is intertekstueel zonder gebonden te zijn aan een originele tekst. Het past daarmee perfect binnen de kunststroming postmodernisme. Anna Birna Turner, die haar thesis aan de Universiteit van Malmö over het verschijnsel schreef, meende dat het Goncharov fenomeen enkel binnen tumblr kon plaatsvinden, door de sterke band die het platform heeft met fandoms.[8]
Stacey Lantagne, een professor met specialisatie in de rechten, spreekt in de context van Goncharov ook wel van folklore. Hoewel haar focus in eerste instantie op copyright ligt - een situatie die vrijwel niet te ontwarren is in het geval van een film die niet bestaat maar waar vele mensen aan meewerkten - is deze typering interessant. De Goncharov-meme heeft veel weg van de originele wijze waarop sprookjes en andere folkloristische elementen werden doorgegeven en aangepast.[9] Het is voor de hand liggend dat de traditionele elementen in folklore - entertainment, het zoeken en leggen van verbindingen binnen de gemeenschap - hier tevens terugkomen.
Dit lijkt ook bevestigd te worden door het onderzoek van Emma Ward en Ludi Price, die aangeven dat de betrokkenen niet alleen plezier haalden uit het deelnemen aan het meme-landschap rondom Goncharov, maar ook een zekere trots ten toon spreiden als zij een element aan de vertelling toevoegden dat opgenomen werd in het 'canon'[b] rondom Goncharov. In sommige gevallen beschouwden ze zich daardoor ook als (mede)maker van het verhaal.[10]
Elementen uit de meme
Goncharov wordt algemeen wel beschouwd als een film over de Napolitaanse maffia, in 1973 geregisseerd door Martin Scorsese. In navolging van het schoenlabel wordt vaak beweerd dat Matteo JWHJ0715 de schrijver van de film is. De primaire rol, Goncharov, zou worden vertolkt door Robert De Niro. Ook Harvey Keitel (vertolkte Andrey 'The Banker' Daddano), Cybill Shepherd (Katya Michailov), Al Pacino (Mario Ambrosini) en Gene Hackman (Joseph 'Ice Pick Joe' Morelli) zouden rollen hebben gespeeld in de film. Deze casting en namen van de personages kwam vanuit een al vroeg in de meme verschenen filmposter, die door veel bloggers als basis werd genomen voor de opbouw van het verdere verhaal.[2][7]
Een vaak terugkerend element binnen Goncharov zijn homoseksuele en homo-erotische {driehoeks)verhoudingen, iets wat Ward en Price koppelen aan de queerpositieve sfeer op tumblr.[10][11] Door de naam van de hoofdpersoon, die expliciet niet-Italiaans is, is een ander terugkerend element binnen Goncharov de Sovjet-Unie. Zo zouden Goncharov, Katya Michailov en Andrey Daddano de Sovjet-Unie ontvlucht zijn en zich op Napels gevestigd hebben. Ook de tag-line van de eerder genoemde filmposter, 'Winter comes to Napels', hielp waarschijnlijk bij het populariseren van deze interpretatie.[7][12] Klokken zijn eveneens een steeds terugkerend element.[1]
Reacties
De reactie was, ook buiten tumblr, positief. Zo riep een lezer in Nederland op om de film daadwerkelijk te verfilmen.[13] Thijs Schrik schreef in het NRC over het verschijnsel en duidde het als voorbeeld van de recente opleving van tumblr.[14]
Ook acteurs reageerden positief. Zo plaatste Lynda Carter een foto die genomen zou zijn tijdens de première van de film.[14] Ryan Reynolds citeerde zijn favoriete citaten uit de film. Scorsese zelf zei, toen zijn dochter vroeg of hij van Goncharov had gehoord, 'ik heb die film jaren geleden gemaakt'.[15]
De unieke situatie - een gezamenlijk project dat niet daadwerkelijk bestaat maar toch een culturele basis vormt - leidde ook tot een aantal wetenschappelijke onderzoeken naar het fenomeen.[8][9][10][11]
Noten
Referenties
- 1 2 3 Radulovic, Petrana, ‘Martin Scorsese’s lost film’ Goncharov (1973), explained. Polygon (21 november 2022).
- 1 2 3 4 Codega, Linda, Martin Scorsese’s Goncharov (1973) Is the Greatest Mafia Movie Never Made. Gizmodo (22 november 2022).
- ↑ Zootycoon-archive, Eerste post Goncharov. Tumblr (omstreeks 21 augutus 2020).
- ↑ Baker-Whitelaw, Gavia, Martin Scorsese’s ‘Goncharov’ is the hottest film on Tumblr. It doesn’t actually exist.. Daily Dot (21 november 2022).
- ↑ Geddo, Benedetta, ‘It’s Me, Goncharov,’ AKA Tumblr’s Greatest Mafia Movie Never Made. The Mary Sue (23 november 2022).
- 1 2 What's 'Goncharov' (1973)? Viral Unreality Fandom From Tumblr Explained. Know your meme (21 november 2022).
- 1 2 3 4 Hussyknee, Uitleg Goncharov (21 november 2022).
- 1 2 Birna Turner, Anna, Goncharov and Collaborative Storytelling: How Tumblr Invented a Fake Martin Scorsese Movie. Malmö University (14 augustus 2023).
- 1 2 Lantagne, Stacey (28 maart 2024). Goncharov (1973), Internet Folklore, and Corporate Copyright. Vanderbilt Journal of Entertainment & Technology Law 2024
- 1 2 3 Price, Ludi en Ward, Emma (14 augustus 2025). "The real Goncharov was the fandom we made along the way": Goncharov (1973) as information creation.. Journal of Documentation 81
- 1 2 Ward, K. (2024). “The president’s shoelaces, goncharov, and other cultural artifacts: tumblr, the internet archive, and queer cultural preservation”. Journal of Critical Digital Librarianship 3
- ↑ Goncharov (1973). Geraadpleegd op 26 augustus 2025.
- ↑ Netflix, doe het! Epische nepfilm van meesterregisseur maakt het net wild. 8k Streamings (28 november 2022).
- 1 2 Schrik, Thijs, De beste maffiafilm ooit, wordt deze Scorsese-film genoemd. Hij is alleen verzonnen door Tumblr. NRC (25 november 2022). Gearchiveerd op 1 december 2025.
- ↑ DiBenedetto, Chase, Is fake Martin Scorsese film 'Goncharov' the internet's best shared delusion?. Mashable (28 november 2022).