Geografisch middelpunt

Het geografische middelpunt van een land of gebied is een begrip zonder officiële definitie. In de geo-informatie wordt vaak het zwaartepunt van het landoppervlak genomen, maar andere geometrische berekeningen komen ook voor. Een middelpunt kan ook op culturele of andere niet-geometrische gronden worden gekozen. Geografische middelpunten worden vaak met een gedenksteen gemarkeerd.

Enkele van de voor de hand liggende definities zijn het nemen van de gebruikelijke centrummaten van zowel de ${\displaystyle x}$- als de ${\displaystyle y}$-coördinaten van het gebied:

• Het moduspunt: het punt met de meest voorkomende ${\displaystyle x}$-coördinaat en de meest voorkomende ${\displaystyle y}$-coördinaat.
• Het mediaanpunt: het punt met evenveel land ten oosten als ten westen ervan en evenveel land ten noorden als ten zuiden er van.
• Het zwaartepunt, het gemiddelde: het punt waar op het gebied in evenwicht zou balanceren.
• Het bereikmidden of voor een oppervlak het middelpunt van de omgeschreven rechthoek ervan. De ${\displaystyle x}$-coördinaat ervan is in het midden tussen het meest oostelijke en westelijke punt en de ${\displaystyle y}$-coördinaat tussen het meest noordelijke en zuidelijke punt.

• Geografisch middelpunt van België
• Geografisch middelpunt van Nederland
• Geografisch middelpunt van Vlaanderen

• Vijf plaatsen in het Duitsland van na de hereniging noemen zich Mittelpunkt Deutschlands: Niederdorla, Krebeck, de wijk Flinsberg in Heilbad Heiligenstadt, Silberhausen en Landstreit bij Eisenach.
• Het Centre de la France, dus in Frankrijk, tussen de departementen Cher en Allier.
• Het Verenigd Koninkrijk kent diverse centre points: die van Groot-Brittannië, met of zonder eilanden, Engeland, Noord-Ierland, Schotland en Wales.
• Het geografische middelpunt van de Verenigde Staten ligt volgens de US Coast and Geodetic Survey USCGS ongeveer 32 kilometer ten noorden van Belle Fourche in South Dakota. Het maakt in de Verenigde Staten verschil dat Alaska en Hawaï worden meegerekend of niet. Voordat Alaska en Hawaï toetraden tot de Verenigde Staten plaatste de USCGS het middelpunt van wat bekendstaat als de 48 aaneengesloten staten op iets maar dan vier kilometer ten noordwesten van Lebanon, in het noorden van Kansas.

• Geografisch middelpunt van Europa
• Geografisch middelpunt van de Europese Unie.

• Delphi werd in de klassieke oudheid de navel van de Aarde genoemd en als middelpunt van de wereld gezien. De omphalos of navelsteen, van het Oudgriekse ὀμφαλός, omphalos, navel, was daar een steen, die volgens de mythologie het middelpunt van de Aarde aangaf.
• Jeruzalem werd in de middeleeuwen als het middelpunt van de wereld beschouwd.
• Het fysieke massamiddelpunt van de Aarde bevindt zich in de onbereikbare aardkern.
• Met de wereldwijde acceptatie van de meridiaan van Greenwich in 1984 is het snijpunt daarvan met de evenaar in de Atlantische Oceaan het officiële nulpunt van het wereldwijde coördinatensysteem.