Gehoordrempel

De gemiddelde gehoordrempel van jonge gezonde mensen.
Gemiddelde gehoordrempel in decibel voor verschillende toonhoogten voor jonge (18-30 jarigen, rode rondjes) en oude volwassenen (60-67 jarigen, zwarte ruitjes). Het gehoor van de ouderen is significant slechter dan de jongeren voor hoge toonhoogten (frequenties) van 4000 en 8000 Hz, die ongeveer overeenkomen met de tonen van b′′′′ (B7) en b′′′′′ (B8), respectievelijk. B8 is bij het hoge uiteinde van het bereik van een piano, aan de rechterkant. (De tweede kleinere grafiek gaat over het horen van klikjes.)

De gehoordrempel is de laagste geluidsdruk waarbij een persoon een geluid nog kan waarnemen, met andere woorden het zachtste geluid dat een persoon kan horen.

Normering

De gehoordrempel is bij elk individu verschillend. De gemiddelde gehoordrempel is internationaal vastgelegd in een ISO norm, namelijk ISO:226.[1] Deze norm bevat gegevens omtrent de luidheid van tonaal geluid, waaruit blijkt hoe luid een persoon een bepaalde toon ervaart. De luidheid van een toon met een geluidsdruk van 0 dB bij 2500 Hz is daarbij als nulpunt genomen. Deze gegevens zijn gebaseerd op metingen aan proefpersonen met een normaal gehoor en een leeftijd van 18 t/m 25 jaar.

Frequentieafhankelijkheid

De gehoordrempel is sterk afhankelijk van de frequentie van het geluid en vertoont bij personen zonder gehoorschade of presbyacusis een minimum tussen 1000 Hz en 5000 Hz. Rond een frequentie van 4000 Hz horen mensen het beste. De gehoordrempel bedraagt daar ongeveer −5 dB. Bij dit minimum is het gehoor van mensen dus het meest gevoelig.

Bij lage frequenties is het menselijk oor veel minder gevoelig; bij 100 Hz bedraagt de gehoordrempel ongeveer 28 dB, bij 10 Hz zelfs ongeveer 95 dB. Het geluid wordt bij zulke lage frequenties eerder gevoeld dan gehoord. De verschillen tussen individuele personen zijn bij de laagste frequenties echter zeer groot, zodat de ene persoon het geluid helemaal niet waarneemt, en de andere zeer gehinderd kan zijn.

Hoogte gehoordrempel

De gehoordrempel van een persoon kan door metingen worden bepaald, en wordt dan vastgelegd in een audiogram.

De referentie geluidsdruk van 2 × 10−5 Pa = 20 µPa is gelijkgesteld aan de gehoordrempel bij 1000 Hz van een gemiddelde persoon. De gehoordrempel bij 1000 Hz bedraagt derhalve 0 dB.

Dieren

Sommige dieren, zoals de hond hebben een lagere gehoordrempel dan de mens. Honden en muizen kunnen vooral bij hoge frequenties veel beter horen. Dolfijnen kunnen nog hogere frequenties horen, maar vleermuizen kunnen de hoogste frequenties horen.

Slechthorendheid

Slechthorendheid gaat gepaard met een verhoogde gehoordrempel. Dit kan ontstaan door ouderdom, maar kan ook veroorzaakt worden door een middenoorontsteking of aangeboren zijn. Een ziekte zoals otosclerose kan ook slechthorendheid veroorzaken. Als de slechthorende persoon een gehoordrempel heeft die in het audiogram onder de zogeheten spraakbanaan ligt zal de persoon grote moeite hebben om andere mensen te verstaan en is een hoortoestel nodig.

Lawaaidoofheid

Bij lawaaidoofheid is vooral de gehoordrempel bij frequenties vanaf 1000 Hz verhoogd, hetgeen er toe leidt dat vooral de medeklinkers niet meer van elkaar kunnen worden onderscheiden. Het geluid van medeklinkers bevat door het impulsachtige en ruisachtige karakter veel hoge frequenties. Een slechthorend persoon kan hierdoor verschillende woorden niet van elkaar onderscheiden, bijvoorbeeld sap en tap zullen dan veel op elkaar lijken.

Het verband tussen de gehoordrempel en slechthorendheid is als volgt:

Gehoorverlies
in decibel (dB)
AanduidingOmschrijvingHulpmiddel
0 tot 30Normaal horend tot licht slechthorendEen gesprek op grote afstand of zachte gesprekken zullen misschien niet altijd gevolgd kunnen worden.(Meestal) geen nodig
30 tot 60Licht tot matig slechthorendEen gesprek op meer dan één meter of een zacht gesprek lukt vaak niet. Groepsgesprekken zijn een probleem.Hoortoestel
60 tot 70Zwaar slechthorendGroepsgesprekken zijn heel moeilijk, gesprekken op luide toon worden wel verstaan.Hoortoestel of elektrisch akoestische stimulatie (EAS)
70 tot 80Ernstig slechthorendGesprekken op luide toon worden nog wel gehoord, maar niet altijd verstaan.Zwaar hoortoestel of EAS
80 tot 110Doof (zeer ernstig slechthorend of doof met restgehoor)Alleen omgevingsgeluid van een bron op zeer korte afstand wordt nog gehoord, gesprekken zijn niet meer mogelijk.Zwaar hoortoestel of cochleair implantaat (CI)
110 tot 120DiepdoofEnkel lage tonen van een bron op zeer korte afstand worden nog waargenomen. Dit kan niet echt 'horen' genoemd worden, het oor neemt alleen nog wat trillingen waar.CI
Vanaf 120VibratiedoofGeluid en ook trillingen worden niet meer waargenomen.CI

Na kortdurende blootstelling aan hard geluid, bijvoorbeeld na een avond of nacht met housemuziek of in de disco, kan de gehoordrempel tijdelijk verhoogd zijn. Er kan ook tinnitus optreden. Komt dit niet al te vaak voor, dan herstelt het gehoor zich weer spontaan. Niettemin wordt bij jongeren hierdoor, of door het veelvuldig gebruik van hoofdtelefoons met harde muziek, blijvende gehoorschade geconstateerd.

Ouderdomsdoofheid

Met het ouder worden wordt het gehoor vanzelf slechter (ouderdomsdoofheid). Vooral bij hogere frequenties wordt de gehoordrempel hoger. Door statistisch onderzoek bij grote aantallen mensen is vastgesteld hoe groot de gemiddelde verhoging van de gehoordrempel is.


De gemiddelde gehoordrempelverhoging
voor mannen tussen 20 jaar (M20) en 60 (M60) jaar
en voor vrouwen van 60 jaar (V60)

In onderstaande tabellen de leeftijdscorrectie voor mannen en vrouwen, volgens de Amerikaanse standaard: Occupational Health and Environment Control, Standard Number:1910.95 App F

Hieruit blijkt dat vrouwen op hogere leeftijd een flink beter gehoor hebben dan mannen. Bij 6000 Hz hebben de mannen op 60-jarige leeftijd gemiddeld een met 38 dB verhoogde drempel, bij vrouwen is dat slechts 22 dB. Deels wordt dit veroorzaakt doordat mannen gemiddeld aan meer lawaai worden blootgesteld gedurende hun leven, denk daarbij aan het schieten tijdens militaire dienst. Maar vrouwen hebben intrinsiek een beter gehoor op hogere leeftijd.

LEEFTIJD CORRECTIE WAARDEN IN DECIBEL
Mannen Vrouwen
Audiometrische Testfrequentie(Hz) 1000200030004000600010002000300040006000
20 jaar en jonger 5345874336
21 5345874436
22 5345874446
23 5346975447
24 5356975447
25 53571085447
26 54571085548
27 54671185558
28 64681185558
29 64681285559
30 64691286559
31 64791386659
32 6571014966610
33 6571014966610
34 6581115966610
35 7581115967711
36 7591216977711
37 7691217977712
38 76913171077712
39 761014181078812
40 761014191078813
41 761014201088813
42 871116201089913
43 871216211189914
44 871217221189914
45 87131823118101015
46 88131924119101015
47 88141924119101116
48 98142025129111116
49 99152126129111116
50 991622271210111217
51 991623281210121217
52 9101724291210121318
53 9101825301310131318
54 10101826311311131419
55 10111927321311141419
56 10112028341311141520
57 10112129351311151520
58 10122231361412151621
59 11122232371412161621
60 en ouder 11132333381412161722

Aanverwante onderwerpen