Fraseologie

Fraseologie is de tak van de taalkunde die zich bezighoudt met de studie van vaste woordgroepen, uitdrukkingen en combinaties van woorden die een specifieke betekenis hebben die niet altijd afleidbaar is uit de betekenis van de afzonderlijke woorden. Deze uitdrukkingen worden vaak als geheel gebruikt en worden in veel gevallen als een vast patroon of idiomatische uitdrukking beschouwd. De term werd in de 19e eeuw geïntroduceerd door de Franse taalkundige Émile Littré.

Een belangrijk kenmerk van fraseologie is dat de betekenis van de combinatie van woorden vaak niet letterlijk te begrijpen is. Bijvoorbeeld, de uitdrukking "de hond in de pot vinden" betekent niet letterlijk dat een hond in een kookpot aangetroffen wordt, maar verwijst naar het ergens aankomen waar het eten net op is. Fraseologische uitdrukkingen kunnen metaforisch, symbolisch of cultureel bepaald zijn.

Fraseologie speelt een cruciale rol in het dagelijkse taalgebruik, zowel in gesproken als geschreven vorm, en komt vaak voor in idiomen, gezegden, spreekwoorden, en collocaties (woorden die vaak samen voorkomen). Het bestuderen van fraseologie kan nuttig zijn voor het begrijpen van de culturele en historische context van taalgebruik.

• Lijst van Nederlandse spreekwoorden
• Uitdrukking

• Harald Burger e.a., Phraseologie. ein internationales Handbuch zeitgenössischer Forschung, 2 dln., Berlijn, De Gruyter, 2007.