Franse presidentsverkiezingen 2022

Franse presidentsverkiezingen 2022
Datum eerste ronde 10 april 2022
Datum tweede ronde 24 april 2022
Land Vlag van Frankrijk Frankrijk
Opkomst eerste ronde 73,69%
Opkomst tweede ronde 71,99%
Stemmen
Genomineerde Emmanuel Macron
Partij La République en marche !
Percentage 58,55%
Genomineerde Marine Le Pen
Partij Rassemblement national
Percentage 41,45%
Resultaat
Nieuwe president Emmanuel Macron
Vorige president Emmanuel Macron
Opvolging verkiezingen
2017  2027
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De Franse presidentsverkiezingen 2022 vonden plaats op 10 april (eerste stemronde) en 24 april 2022 (tweede stemronde). Aangezien geen kandidaat de helft van de stemmen in de eerste stemronde haalde, vond een tweede ronde plaats tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen in de eerste ronde, Emmanuel Macron, de zittende president van Frankrijk van La République en marche ! (LREM), en Marine Le Pen van het Rassemblement national (RN). Macron behaalde in de tweede ronde met 58,55% van de stemmen de eindoverwinning.

De verkiezingen vonden plaats vlak voor de parlementsverkiezingen 2022 in juni.

In de eerste rond werden een kleine 36 miljoen stemmen uitgebracht.[1] Macron kreeg 27,85% van de stemmen, Le Pen 23,15%; de twee werden daarmee de uitdagers voor de tweede ronde. Jean-Luc Mélenchon van La France insoumise (FI) viel met 21,95% van de stemmen buiten de tweede ronde. Macron werd de eerste Franse president sinds Jacques Chirac in 2002 om voor een tweede ambtstermijn te worden herkozen.

Achtergrond

Stembureau in Saint-Lô
Jean-Luc Mélenchon tijdens een toespraak in Straatsburg (januari)
Marine Le Pen, samen met Santiago Abascal van de Spaanse Vox (januari)
Bijeenkomst van Éric Zemmour naast het Palais de Chaillot in Parijs (maart)

Wettelijke basis

Overeenkomstig artikel 7 van de Franse grondwet wordt de president van de republiek gekozen voor een termijn van vijf jaar in een verkiezing van twee rondes. Als geen enkele kandidaat in de eerste ronde een absolute meerderheid van stemmen behaalt, wordt twee weken later een tweede ronde gehouden tussen de twee kandidaten die de meeste stemmen hebben gekregen.[2] Volgens de Franse grondwet moet de eerste ronde van de presidentsverkiezingen worden gehouden tussen 20 en 35 dagen voor de machtsovergang aan het einde van de vijfjarige termijn van de zittende ambtsdrager.

Toen Emmanuel Macron op 14 mei 2017 aantrad, zal de machtsoverdracht naar verwachting plaatsvinden op 13 mei 2022. Dienovereenkomstig zou de eerste ronde van de presidentsverkiezingen worden gehouden tussen 8 en 23 april 2022 en de tweede ronde twee weken na de eerste.[3] Op 13 juli 2021 maakte regeringswoordvoerder Gabriel Attal de data voor de verkiezingen bekend, respectievelijk 10 april 2022 voor de eerste ronde en 24 april 2022 voor de uiteindelijke tweede ronde.[4]

Parrainages

Om op de stemming in de eerste ronde te worden vermeld, moeten kandidaten 500 handtekeningen (vaak parrainages in het Frans genoemd) verkrijgen van nationale of lokale gekozen functionarissen van ten minste 30 verschillende departementen of overzeese gebieden, met niet meer dan een tiende van deze ondertekenaars van een enkele afdeling.[5] Deze handtekeningen worden gecontroleerd door de Grondwettelijke Raad.

Opvallend aan de parrainages was de grote steun voor Pécresse en Hidalgo, twee kandidaten die in de opiniepeilingen achterop liepen.

Kandidaten met meer dan 500 handtekeningen Aantal "parrainages" (7 maart 2022)[6]
Valérie Pécresse2.636
Emmanuel Macron2.098
Anne Hidalgo1.440
Jean-Luc Mélenchon906
Éric Zemmour741
Yannick Jadot712
Jean Lassalle642
Fabien Roussel626
Marine Le Pen622
Nicolas Dupont-Aignan600
Philippe Poutou596
Nathalie Arthaud576

Dominante thema's

Uit een analyse van VRT Nieuws bleek dat de volgende punten de aanloop naar de presidentsverkiezingen hebben overheerst:[7][8]

  • internationale politiek, met de Russische invasie van Oekraïne in 2022 en de actieve rol die Macron speelde als onderhandelaar met Poetin;
  • de Corsicaanse afscheidingsbeweging na de dood van boegbeeld Yvan Colonna in een Franse gevangenis;
  • economie, met onder meer de hoge inflatie. Een thema dat door de gele hesjes in de aandacht bleef;
  • gezondheidszorg, met het ontstaan van "medische woestijnen", regio's zonder voldoende gezondheidszorg, onder meer in de diagonaal van de leegte;
  • immigratie en islamisering, onder meer gethematiseerd door Zemmour;
  • criminaliteit en veiligheid.

Macron weigerde in debat te gaan met de andere kandidaten voor de eerste ronde.[9]

Peilingen

Opvallend aan de peilingen is het terugvallen van de populariteit van Zemmour en Pécresse na het Russische inval in Oekraïne, en de inhaalbeweging van Le Pen ten opzichte van Macron.[8] Macron en Le Pen waren bij het ingaan van de verkiezingen de grote favorieten om door te stoten naar de tweede ronde.[8]

Kandidaatstellingen

Op 7 maart 2022 maakte de Grondwettelijke Raad de namen bekend van de twaalf kandidaten die (minstens) 500 geldige handtekeningen ontvingen, waarbij de volgorde van de lijst door loting werd bepaald.[10]

Resultaten

Resultaten in de eerste ronde. Blauw duidt op een voorkeur voor Le Pen, geel voor Macron, rood voor Mélenchon.
Resultaten in de tweede ronde. Blauw duidt op een voorkeur voor Le Pen, geel voor Macron.

Eerste ronde

Overgenomen op 15 april 2022:[1]

KandidatenlijstAantal stemmen% ingeschreven% stemmen
M. Emmanuel MACRON9 783 05820,0727,85
Mme Marine LE PEN8 133 82816,6923,15
M. Jean-Luc MÉLENCHON7 712 52015,8221,95
M. Éric ZEMMOUR2 485 2265,107,07
Mme Valérie PÉCRESSE1 679 0013,444,78
M. Yannick JADOT1 627 8533,344,63
M. Jean LASSALLE1 101 3872,263,13
M. Fabien ROUSSEL802 4221,652,28
M. Nicolas DUPONT-AIGNAN725 1761,492,06
Mme Anne HIDALGO616 4781,261,75
M. Philippe POUTOU268 9040,550,77
Mme Nathalie ARTHAUD197 0940,400,56

Tweede ronde

Overgenomen op 25 april 2022:[1]

KandidatenlijstAantal stemmen% ingeschreven% stemmen
M. Emmanuel MACRON18 779 64138,5258,55
Mme Marine LE PEN13 297 76027,2841,45