Frans van Gool
| Frans van Gool | ||||
|---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Frans van Gool bij de uitreiking van de Prix de Rome 1986 voor architectuur, stedenbouw en landschapsarchitectuur | ||||
| Persoonsinformatie | ||||
| Volledige naam | Frans Jan van Gool | |||
| Nationaliteit | ||||
| Geboortedatum | 3 mei 1922 | |||
| Geboorteplaats | Antwerpen | |||
| Overlijdensdatum | 25 oktober 2015 | |||
| Overlijdensplaats | Amsterdam | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep(en) | architect[1][2][3] | |||
| Werken | ||||
| Belangrijke projecten | Lijnbaan in Rotterdam Plan van Gool | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Archieflocatie | Het Nieuwe Instituut[4] | |||
| Prijzen en erkenningen | BNA-kubus 1993 | |||
| RKD-profiel | ||||
| ||||
Frans Jan van Gool (Antwerpen, 3 mei 1922 – Amsterdam, 25 oktober 2015) was een Nederlands architect bekend van onder meer de Lijnbaan in Rotterdam, het Plan van Gool en de kantoorgebouwen 'Peper en Zout' in Amsterdam.
Leven en werk
Van Gool werd geboren in Antwerpen, maar nadat zijn vader het gezin had verlaten verhuisden Van Gool en zijn moeder rond 1926 naar Rotterdam. Hij doorliep er de mts en volgde later een cursus voortgezette bouwkunst. Hij kreeg een aanstelling bij het vooraanstaande bureau Van den Broek en Bakema. Daar was hij als projectarchitect nauw betrokken bij het ontwerp van de Rotterdamse Lijnbaan, het eerste geplande winkelcentrum van Nederland. De moderne architectuur en de autovrije winkelstraat waren een sensatie. Bij Van den Broek en Bakema ontwierp Van Gool ook diverse woningen in Nagele in de Noordoostpolder.
Van Gool stapte na enkele jaren over naar de Gemeentelijke Woningdienst Amsterdam. Daar was hij betrokken bij allerlei woningbouwprojecten in het kader van het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP) van Cornelis van Eesteren. Ontwerpen van Van Gool verrezen in de Westelijke Tuinsteden, Amsterdam-Noord en de Watergraafsmeer. In Slotervaart werden de zogenaamde 'Zaagtandwoningen' gebouwd en in Osdorp 800 galerijwoningen nabij de Notweg.
In 1957 begon Van Gool samen met Nol Oyevaar en Hein Stolle een eigen bureau. Bekend uit die tijd is Van Gools ontwerp voor 1.100 etagewoningen in Buikslotermeer in Amsterdam-Noord. In dit woningcomplex, het Plan van Gool genoemd, is zijn opvatting terug te zien dat het verschil tussen binnen en buiten zeer duidelijk moet zijn. Geen geleidelijke overgang dus van publieke naar private ruimtes.
Van Gool ontwierp ook kantoorgebouwen. Veruit de bekendste en meest omstreden zijn de twee vrijstaande kantoortorentjes (1979) aan de Weteringschans in Amsterdam, tegenover het Rijksmuseum. De strak vormgegeven gebouwen contrasteerden sterk met het museum en de 19e-eeuwse villa's die hier eerst stonden. Het duo kantoorgebouwen kreeg de bijnaam 'Peper en Zout'. Omstreeks dezelfde tijd (1977-1981) kwam aan het Beursplein de Bijenkorfgarage tot stand.[5] Deze was eveneens omstreden, niet zo zeer vanwege de architectuur met prefab betonelementen, maar meer vanwege de situering in het hart van de stad. De 'Bijenkorffile' voor de ingang van de garage was jarenlang een doorn in het oog van velen.
Na zijn pensionering werd Van Gool in 1986 benoemd tot rijksbouwmeester. Lang hield hij die functie niet vol: ziekte en strubbelingen met de ambtelijke aard van het werk leidden in 1988 tot zijn terugtreden. Zijn belangrijkste werk uit die tijd is het hoofdkantoor van de PTT in het centrum van Groningen (opgeleverd in 1990).
Frans Jan van Gool overleed in 2015 op 93-jarige leeftijd.[6][7]
Fotogalerij
- Het Breed (Plan van Gool), Amsterdam-Noord
Kantoorgebouwen 'Peper en Zout', Amsterdam
Bijenkorfgarage, Amsterdam
Vm. PTT-kantoor, nu KPN Borg, Groningen
Externe link
- ↑ Union List of Artist Names; geraadpleegd op: 14 mei 2019; datum van uitgave: 25 mei 2010; ULAN-identificatiecode: 500236120.
- ↑ https://collectie.nieuweinstituut.nl/detail/people/11463; Nieuwe Instituut Collectieplatform; Handle-identificatiecode: 21.12141/id/people.350FDC60-329E-482F-ABB9-2E1DCF44D301; genoemd als: Frans Jan van Gool; geraadpleegd op: 5 november 2025.
- ↑ RKDartists; geraadpleegd op: 10 december 2025; RKDartists-identificatiecode: 135393.
- ↑ https://collectiedata.hetnieuweinstituut.nl/id/archives/110000146; Nieuwe Instituut Dataplatform; genoemd als: Gool, Frans Jan van; geraadpleegd op: 2 juni 2024; Handle-identificatiecode: 21.12141/doc/collect.B6D259A4-496B-4239-AB11-E8D418D1E10D.
- ↑ 'Parkeergarage De Bijenkorf in Amsterdam (1977-1981)' op cie.nl, geraadpleegd 12 oktober 2025.
- ↑ Frans van Gool overleden, de Architect, 28 oktober 2015.
- ↑ Overlijdensadvertentie in de Volkskrant, 29 oktober 2015.
_wordt_%252C_Bestanddeelnr_933-8622.jpg)