Formatie van Antoing

De Formatie van Antoing is een geologische formatie van dikke kalksteenbanken in de ondergrond van het zuidwesten van België. De formatie behoort tot de Kolenkalk uit het vroege Carboon (Dinantiaan of Mississippiaan). Ze is genoemd naar de plaats Antoing (in Henegouwen ten zuiden van Doornik).

De Formatie van Antoing bestaat uit metersdikke banken lichtgrijze kalksteen waarin veel bioturbatie en concreties van hoornsteen ("chert") voorkomen. Deze kunnen afwisselen met banken kalkhoudende schiefer. De formatie bevat met name onderin ook fossielen, maar is daarin minder rijk dan de ondergelegen Formatie van Tournai. Het betreft brachiopoden, mollusken, koralen, crinoïden, trilobieten en sporenfossielen.

Met een dikte van ongeveer 145 meter en maximaal 200 meter is de Formatie van Antoing de dikste eenheid uit de Kolenkalk en het Dinantiaan van het Bekken van Bergen. De formatie komt buiten dit bekken niet voor en is beperkt tot het zuiden van West-Vlaanderen en Henegouwen.

Het Bekken van Bergen was in het Dinantiaan bedekt door een ondiepe zee. De formatie heeft een licht terrigene invloed wat erop duidt dat het land niet ver geweest is.

Qua ouderdom behoort de Formatie van Antoing tot het Ivoriaan, de in België gebruikte subetage van het Tournaisiaan. Daarmee is ze rond de 353 miljoen jaar oud.

De Formatie van Antoing is onderdeel van de Kolenkalk Groep, die in het Bekken van Bergen uit acht formaties bestaat. Daarvan is de Formatie van Antoing de op een na jongste. Ze ligt bovenop de Formatie van Tournai en onder de Formatie van Pecq.

In de Formatie van Antoing komen vier leden voor, die met name rond de typelocatie herkenbaar zijn:

• Lid van Warchin: zeer donkere fijnkorrelige kalkbanken gescheiden door dunne kleilaagjes;
• Lid van Gaurain-Ramecroix: plaatselijk gedolomitiseerde, fossielarme kalkbanken;
• Bovenste Lid van Calonne: organoklastische, kleirijke kalksteen
• Onderste Lid van Calonne: hetzelfde, maar van het Bovenste Lid gescheiden door een dikke kleirijke laag.

De leden zijn net als de formatiegrenzen waarschijnlijk diachroon van aard.