Félix Berenguer de Marquina

Félix Berenguer de Marquina
Félix Berenguer (1800)
Geboren	20 november 1733 Alicante
Overleden	30 oktober 1826 Alicante
Land	Spanje
Partner	María de Ansoátegui y Barrol
55e onderkoning van Nieuw-Spanje
Aangetreden	30 april 1800
Einde termijn	4 januari 1803
Monarch	Karel IV van Spanje
Voorganger	Miguel José de Azanza
Opvolger	José de Iturrigaray
55e Gouverneur-generaal van de Filipijnen
Aangetreden	1 juli 1788
Einde termijn	1 september 1793
Voorganger	Pedro de Sarrio
Opvolger	Rafael María de Aguilar
Portaal    Filipijnen

Félix Berenguer de Marquina (Alicante, 20 november 1733 – aldaar, 30 oktober 1826) was Spaans militair en koloniaal bestuurder. Berenguer was van 1800 tot 1803 onderkoning van Nieuw-Spanje. Daarvoor was hij van 1788 tot 1793 gouverneur-generaal van de Filipijnen.

Na aankomst in de Filipijnen nam hij op 1 juli 1788 formeel de functie van gouverneur-generaal op zich. Hij was daarbij de opvolger van de tijdelijk aangestelde gouverneur-generaal Pedro de Sarrio. Nadat hij de situatie in de kolonie had beoordeeld maakte hij in januari 1790 een een hele reeks aan plannen voor aanpassingen van de wijze van bestuur in de Filipijnen naar het thuisland Spanje en stuurde het naar het thuisland Spanje.^[1] De kolonie zou volgens hem beter een onderkoninkrijk moeten worden, waardoor het land door een onderkoning bestuurd kon worden zonder daarbij afhankelijk te zijn van de Audiencia en de invloedrijke rooms-katholieke geestelijke ordes. Ook stelde hij voor dat Manilla en Cavite gefortificeerd zouden worden en dat de aanwezige legermacht vergoot zou worden. Om dit te betalen moest de belasting voor Chinezen verhoogd worden. Ook wilde hij dat Manilla een open haven zou worden waar buitenlanders handel konden drijven en stelde hij nog wijzigen voor aan de handel met de Manillagaljoenen. Berenguer gaf ook opdracht om de laatste nog resterende nipa-hutten in Intramuros (de ommuurde stad van Manilla) te verwijderen. Hij beschouwde deze hutten als wanstaltig en een gevaar voor de stad.^[2]

Gedurende zijn termijn had de kolonie te maken voortdurende aanvallen van de moro's (moslims). Schepen van handelaren werd ook steeds aangevallen op zee en de Spanjaarden in de kolonie waren niet bij machte om de aanvallen te stoppen, ondanks dat er grote sommen geld werden gespendeerd om schepen te bouwen en bewapenen die de strijd met de moro's moesten aangaan.^[2] Ook werd de Filipijnse kolonie in 1789 getroffen door een ernstige pokkenepidemie die vooral de lokale bevolking zwaar trof.^[3] Berenguer doneerde een grote hoeveelheid van zijn eigen geld aan de lokale rooms-katholieke priesters, om de armoede die ontstond door de ziekte te verlichten.^[2] Pas jaren later tijdens de termijn van zijn opvolger Rafael María de Aguilar kon ook iets gedaan worden aan het voorkomen van de ziekte, toen er een vaccinatiecentrum werd opgezet na de aankomst van de Balmis-expeditie in april 1805.

Berenguer werd bij zijn bestuur van de kolonie tegengewerkt door de Audiencia van Manilla en geestelijken. Dit had onder meer te maken met zijn plannen voor hervormingen. Na enkele jaren tegenwerking diende wegens deze tegenwerking, en een bijkomende slechte gezondheid zijn ontslag in, zodat hij kon terugkeren naar Spanje. De Audiencia liet hem in eerste instantie niet gaan, omdat hij beschuldigd werd van het verkopen van belangrijke posities in de kolonie voor geld. Hij mocht pas vertrekken na het betalen van een borg van 50.000 Filipijnse peso fuerte. In juli 1794 reisde hij naar Acapulco en vervolgens door naar Veracruz. Van daaruit vertrok hij met een oorlogsschip terug naar Spanje, waar hij uiteindelijk zou worden veroordeeld en een schadevergoeding van 40.000 peso fuerte moest betalen.^[4]

• George Seaver (1922), Malacañang , residence of the Governor - General : a historical resumé of the Palace under Spanish and American sovereignty in the Philippine Islands. Manila, Philippine Education Co.
• Zoilo M. Galang (1950), Encyclopedia of the Philippines, 3 ed. Vol IV., E. Floro, Manilla