Etna (merk)

Etna
Exterieur van de kookapparatuurfabriek Etna in Breda (1979)
Locatie
Land van hoofdzetel	Nederland
Hoofdkantoor	Duiven
Industrie en producten
Producten/diensten	huishoudelijke apparatuur
Status en tijdlijn
Oprichting	1856
Bedrijfsstructuur
Rechtsvorm	naamloze vennootschap
Eigenaar(s)	ATAG
Links
Website	Officiële website
Portaal    Economie

Etna is een merk keukenapparatuur. De naam is overgenomen van de vroegere producent van onder meer huishoudelijke apparatuur, de ijzergieterij 'De Etna' te Breda die bestond van 1856 tot 1976.

Het bedrijf werd in 1856 door Cornelis Klep als C. Klep de Bruyn & Zoon te Breda opgericht. Het begon als ijzergieterij, later werd er een emailleer- en een galvaniseerinrichting aan het bedrijf toegevoegd. Zoon Frans Klep nam het bedrijf in 1875 over. Er werkten toen 62 mensen. Hij bouwde in 1888 de fabriek "De Etna". In 1902 werd dit bedrijf een naamloze vennootschap. Het telde toen meer dan 200 werknemers en twee stoommachines. In 1904 richtte Frans nog een ander metaalbedrijf op, "De Emer" genaamd, voor zijn zoon Willem. Dit maakte gasmotoren en andere verbrandingsmotoren in zwaar gietwerk.

In de jaren 20 van de 20e eeuw profileerde De Etna zich als een van de beste gieterijen van Nederland. Het personeelsbestand was tot ongeveer 500 uitgegroeid. Men produceerde kolenkachels en gaskomforen, maar ook gietwerk voor waterleidingen. Daarnaast vervaardigde men landbouwwerktuigen als bietensnijders en veevoederketels. Uiteindelijk verlegde men het zwaartepunt van de productie naar de kachels en komforen, die in zeer grote aantallen werden vervaardigd, alsmede gietijzeren spoelbakken voor waterclosetten, petroleumstellen en dergelijke. In de hoogtijdagen werd 90% van de Nederlandse markt door Etna bediend: de producten waren goedkoop. Rond 1930 werden een tijdlang ook koelkasten vervaardigd.

Beroemd werd de reclamefilm uit 1929 "Een uitbarsting van de Etna". Deze uitbarsting (van een kolenfornuis) culmineerde in de tekst: Spaar Uw geld als nooit tevoren, Gebruikt Etna's Gascomforen...

De naoorlogse periode betekende de eerste twintig jaren een opbloei. Maar de opkomst van de centrale verwarming die de gaskachel verdrong, betekende een bedreiging. Ook de omschakeling op kookgebied op aardgas vormde een aantasting van de afzet van kookfornuizen. Wel werden er elektrische fornuizen vervaardigd. In 1976 werd de gieterij gesloten.

In 1983 verhuisde de productie naar Ulft. In 2000 is Etna onder de naam Atag Nederland verdergegaan, samen met ATAG en Pelgrim en is sindsdien gevestigd in Duiven (bij Arnhem). Het telt ongeveer 350 medewerkers en is aanbieder van onder meer kookplaten, ovens, fornuizen, magnetrons, afzuigkappen, koel- en vrieskasten, vaatwassers, koffiemachines en wasmachines onder de merken ATAG, Pelgrim en Etna.

• Officiële website
• Paul Klep, IJzer als vriend. De ijzergieterij De Etna te Breda en de Nederlandse kachel- en fornuizenmarkt, 1800-2000 (Tilburg 2023) ISBN 978-9492576682

Zie de categorie Etna (merk) van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.