Emil Artin

Emil Artin
Persoonlijke gegevens
Titelatuur/graad	Doctor of Philosophy, habilitatie
Geboortedatum	3 maart 1898
Geboorteplaats	Wenen
Overlijdensdatum	20 december 1962
Overlijdensplaats	Hamburg
Beroep	wiskundige,[1][2] academisch docent
Lid van	Duitse Academie der Wetenschappen Leopoldina, American Academy of Arts and Sciences, Amerikaanse Nationale Wetenschapsacademie, Göttinger Academie van Wetenschappen
Academische achtergrond
Alma mater	Universiteit van Wenen (1916; 1917),[3] Universiteit Leipzig (1919; 1921),[3] Georg-August-Universität Göttingen (1921; 1922)[3]
Proefschrift	Quadratische K�rper im Gebiete der h�heren Kongruenzen. II
Promotor(s)	Gustav Herglotz, Otto Hölder
Wetenschappelijk werk
Vakgebied(en)	algebra, wiskunde, algebraïsche getaltheorie, klassenveldtheorie, abstracte algebra, ring
Bekend van	Ankeny–Artin–Chowla congruence, Artin-algebra, Artin billiard, Artin group, Artin's theorem on induced characters, stelling van Artin-Wedderburn, Stelling van Artin-Zorn, Artin's conjecture on primitive roots, Artin L-function, Artin conductor, Artin–Hasse exponential, Artin reciprocity law, Artin–Rees lemma, Artin–Schreier theory, Artin–Schreier curve, Artinian ideal, artiniaanse ring, Artinian module, Artin–Tate lemma, Artin transfer
Prijzen en erkenningen	Ackermann–Teubner Memorial Award (1932), Lid van de American Academy of Arts and Sciences, honorary doctorate of the Université de Clermont-Ferrand (1962)[4]

Emil Artin (Wenen, 3 maart 1898 – Hamburg, 20 december 1962) was een Oostenrijks wiskundige. Zijn vader, eveneens Emil Artin geheten, was een Armeense kunsthandelaar en zijn moeder was de operazangeres Emma Laura-Artin. Hij groeide op in Reichenberg (tegenwoordig Liberec) in Bohemen, een stad waar Duits de belangrijkste voertaal was. Hij verliet de middelbare school in 1916 en begon een jaar later zijn studie aan de Universiteit van Wenen.

Artin bracht het eerste deel van carrière in Duitsland door, voornamelijk in Hamburg. Onder invloed van de nazidreiging emigreerde hij in 1937 naar de Verenigde Staten. Daar was hij van 1938 tot 1946 werkzaam aan de Universiteit van Indiana en van 1946 tot 1958 aan de Universiteit van Princeton.

Artin was een van de toonaangevende algebraïci van de twintigste eeuw. Zijn invloed was groter dan men op grond van het ene deel van zijn Verzamelde werken, geredigeerd door Serge Lang en John Tate, zou vermoeden. Hij werkte in de algebraïsche getaltheorie, waar hij in hoge mate bijdroeg aan de klassenveldtheorie en aan een nieuwe constructie van L-functies. Hij heeft ook bijgedragen aan de zuivere theorieën van ringen, groepen en velden. Hij ontwikkelde de vlechttheorie als een tak van de algebraïsche topologie.

Hij was ook een belangrijke voorvechter van de Galoistheorie en van de groepcohomologische benadering van de klasse ringtheorie (met John Tate), om twee theorieën te noemen waarvan zijn formuleringen tot standaard zijn verheven. Van de invloedrijke behandeling van de abstracte algebra door Van der Waerden wordt gezegd dat deze gedeeltelijk voortbouwt op de ideeën van Artin, en deels op die van Emmy Noether. Hij schreef een boek over meetkundige algebra, dat aanleiding heeft gegeven tot het eigentijdse gebruik van deze term. Hij ontleende deze term aan het werk van W. K. Clifford.

• (en) Emil Artin, The theory of braids, Annals of Mathematics (2) 48 (1947).,101 – 126
• (en) Emil Artin, John Tate, Class field theory, ISBN 978-0-201-51011-9, 1990, Addison-Wesley, Redwood City, Californië

• Stelling van Artin-Wedderburn
• Stelling van Artin-Zorn
• Artiniaanse ring

1. ↑ Gemeinsame Normdatei; geraadpleegd op: 25 juni 2015.
2. ↑ Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 28 september 2023; NKC-identificatiecode: jo2004220557.
3. 1 2 3 MacTutor History of Mathematics archive.
4. ↑ https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/jo/id/JORFCONT000000017760.