Doodstraf in Europa

Artikel 2 van het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie

De meeste landen in Europa hebben de doodstraf als zwaarst mogelijke straf in de loop der tijd afgeschaft. Anno 2023 wordt zij alleen nog in Wit-Rusland daadwerkelijk voltrokken.

De Europese Unie stelt afschaffing van de doodstraf als een van de voorwaarden voor lidmaatschap; om deze reden is in 2002 de doodstraf in Turkije afgeschaft. Binnen de Europese Unie verbiedt onder andere het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie de doodstraf, in artikel 2, lid 2.

Ook de Raad van Europa stelt afwezigheid van de doodstraf als voorwaarde voor lidmaatschap, maar acht daarbij ook een moratorium of een de facto afschaffing waarbij de doodstraf wel in het wetboek blijft, maar niet meer uitgevoerd wordt, aanvaardbaar.

Binnen de Raad van Europa wordt de doodstraf verboden door het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en wel specifiek door de Protocollen 6 (verbod op de doodstraf buiten oorlogstijd) en 13 (totaal verbod) bij dit verdrag. Deze protocollen zijn van kracht voor alle landen die deze protocollen ondertekend en geratificeerd hebben. In het geval van Nederland was de ratificatie van Protocol 6 op 24 april 1986 (inwerkingtreding op 1 mei van dat jaar) en de ratificatie van Protocol 13 op 10 februari 2006 (inwerkingtreding 1 juni 2006)[1]. In het geval van België werd protocol 6 van kracht op 1 januari 1999 en Protocol 13 op 1 oktober 2003.

Doodstraf in de Europese Unie

Methodes van executie, per land en data

Land Methode Laatst gebruikt Afgeschaft in vredestijd
Vlag van Finland FinlandOnthoofding18251949
Vlag van Portugal PortugalOphanging18461867
Vlag van Zweden ZwedenGuillotine19101921
Vlag van Malta MaltaOphanging19431971
Vlag van Italië ItaliëVuurpeloton19471948
Vlag van Duitsland DuitslandGuillotine1949 (1981 in de DDR)1949 (1987 in de DDR)
Vlag van Oostenrijk OostenrijkOphanging19501950
Vlag van België BelgiëGuillotine19181996
Vlag van Denemarken DenemarkenOnthoofding19501930
Vlag van Nederland NederlandVuurpeloton1952 (oorlogsrecht)1870
Vlag van Ierland IerlandOphanging19541990
Vlag van Slovenië SloveniëOphanging19571989
Vlag van Cyprus CyprusOphanging19621983
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd KoninkrijkOphanging19641965
Vlag van Griekenland GriekenlandVuurpeloton19721993
Vlag van Spanje SpanjeGarrote19751978
Vlag van Frankrijk FrankrijkGuillotine19771981[2]
Vlag van Hongarije HongarijeOphanging19881990
Vlag van Polen PolenOphanging19881997
Vlag van Bulgarije BulgarijeVuurpeloton19891998
Vlag van Tsjechië TsjechiëOphanging19891990
Vlag van Roemenië RoemeniëVuurpeloton19891990
Vlag van Estland EstlandVuurpeloton19911998
Vlag van Litouwen LitouwenVuurpeloton19951996
Vlag van Letland LetlandVuurpeloton19961999
Voor meer informatie over de doodstraf in landen die geheel of gedeeltelijk in Europa liggen, zie Albanië – Andorra – Azerbeidzjan – België – Bosnië en Herzegovina – Bulgarije – Cyprus – Denemarken – Duitsland – Estland – Finland – Frankrijk - Georgië – Griekenland – Hongarije – Ierland – IJsland – Italië - Kazachstan – Kosovo - Kroatië – Letland – Liechtenstein – Litouwen – Luxemburg – Macedonië – Malta – Moldavië – Monaco – Montenegro – NederlandNoorwegen – Oekraïne – Oostenrijk – Polen – Portugal – Roemenië – Rusland – San Marino – Servië – Slovenië - Slowakije – Spanje – Tsjechië – Turkije - Vaticaanstad – Verenigd Koninkrijk – Wit-Rusland – ZwedenZwitserland

Bronnen

  • Laatste onthoofding belgie
  • (en) [dode link]