Dolfirama
| Dolfirama | ||
|---|---|---|
 | ||
Dolfirama in 1983 | ||
| Openingsdatum | 1969 | |
| Sluitingsdatum | 1988 | |
| Locatie | Zandvoort | |
| Coördinaten | 52° 23′ NB, 4° 32′ OL | |
| Eigenaar | Bouwes | |
| Thema | Zeezoogdieren | |
Dolfirama was een Nederlands dolfinarium. Het was van 1969 tot 1988 jaar gevestigd aan het Burgemeester van Fenemaplein, vlak bij de kustboulevard in de Noord-Hollandse badplaats Zandvoort.
Het initiatief voor het dolfinarium als toeristentrekpleister werd genomen door N.W. (Nico) Bouwes, eigenaar van het naastgelegen Bouwes Hotel, het latere Palace Hotel. In 1967 werd met de bouw begonnen en twee jaar later op 25 april 1969 kon het 1,8 miljoen gulden kostende gebouw worden geopend voor het publiek.[1][2]
Het grote bassin bevatte een miljoen liter zout water en was vier meter diep. Het dolfinarium was het gehele jaar geopend tot halverwege de avond. Naast viermaal daags een voorstelling van 45 minuten (op dinsdag, vrijdag en zaterdag ook een avondvoorstelling) kon men ook de dolfijnen en zeeleeuwen in een glazen benedengang bekijken.[3] In 1977 werden er zes dolfijnen en vijf zeeleeuwen gehouden die in samenwerking met Artis werden verzorgd.
Exploitatie
Door financiële problemen werd er begin jaren 1980 steeds meer verlies op de exploitatie geleden. Het Bouwesconcern, inmiddels Hordoconcern, ging failliet en de nieuwe Canadese eigenaar wilde het dolfinarium sluiten. Gemeente en provincie wilden niet bijdragen aan het exploitatietekort waarna de deuren voor het publiek werden gesloten. De trainer van de dolfijnen, John Slootmaker, wist echter met de "stichting Dolfirama" de definitieve sluiting te voorkomen en kon het, na het eerst tijdelijk te hebben gekraakt om een dreigende verkoop van de dolfijnen te voorkomen, in 1983 vooralsnog voortzetten. Hierbij moest echter om aan voldoende inkomsten te komen het pand ook voor andere doeleinden worden gebruikt, bijvoorbeeld als concertzaal.[2] Ook bestond er later de mogelijkheid te zwemmen of te duiken met de dieren, maar dat was door het gebrek aan onderhoud geen succes omdat men feitelijk in de uitwerpselen van de dieren zwom. Het basin bevond zich in slechte staat en geld voor een renovatie was er niet. In 1988 werd het Dolfirama wegens geldgebrek definitief gesloten.[4] Het pand werd verkocht en er zou een automuseum gevestigd worden, daarvoor werd echter geen vergunningen verkregen.
Leegstand
Na 1988 stond het pand leeg, werd gekraakt en veranderde in een bouwval met een lekkend dak en beschilderd met graffiti. In 2012 werd er door de politie een hennepkwekerij in aangetroffen met duizenden wietplanten.[5] Rond 2019 waren er plannen voor hoogbouw op de plek van Dolfirama, wat resulteerde in grote weerstand van de bewoners van omliggende flats.[6] In de stedenbouwkundige visie van de gemeente Zandvoort uit 2021 wordt rekening gehouden met gedeeltelijke sloop van het Dolfirama-gebouw.[7] In 2024 is het gebouw in het kader van cultureel evenement Street Art Zandvoort door verschillende graffiti-kunstenaars bespoten met muurschilderingen.[8]
Afbeeldingen
Aangespoelde dolfijn in Zandvoort
Aangespoelde dolfijn in Dolfirama
Dolfijn gereed voor transport
Hotel Bouwes en Dolfirama in 1982.jpg)
Links het Palace Hotel, het vroegere Bouwes Hotel, het bouwsel rechts is het voormalige Dolfirama
Bijnamen
Het Dolfirama werd door het publiek ook wel het "Flipperbassin" of het "Dolfijnentheater" genoemd.
Bronnen, noten en/of referenties
- ↑ Genootschap Oud Zandvoort, Cor Draijer (1967). De bouw van het Dolfirama te Zandvoort. Genootschap Oud Zandvoort.
- 1 2 Aarts, Arnold, Vijftig jaar geleden opende Dolfirama: de dag dat Zandvoort dolfijnen kreeg. Haarlems Dagblad (2 augustus 2019). Gearchiveerd op 4 oktober 2025. Geraadpleegd op 4 oktober 2025.
- ↑ Dolfirama Zandvoort. www.oudzandvoort.nl (27 januari 2015). Geraadpleegd op 29 augustus 2025.
- ↑ Draijer, Cor, Dolfirama. De Zandvoorter. Oud Zandvoort (Februari 2004). Geraadpleegd op 29 augustus 2025.
- ↑ "Zandvoorts Dolfirama vol met hennep", www.rtvnh.nl, 6 november 2012. Gearchiveerd op 4 maart 2016. Geraadpleegd op 29 augustus 2025.
- ↑ Stekelenburg, Richard, Herrie over hoogbouw op plek oude Dolfirama Zandvoort. Haarlems Dagblad (19 november 2019). Gearchiveerd op 29 augustus 2025. Geraadpleegd op 29 augustus 2025.
- ↑ Stedenbouwkundige Visie Entreegebied Zandvoort. Gemeente Zandvoort p. 18 (21 december 2021). Geraadpleegd op 30 augustus 2025. “Het voormalige Dolfirama, ten zuiden van Palace Hotel, heeft een strategisch ligging aan de boulevard en het Van Fenemaplein. Een denkbare invulling is; commerciële functie, parkeren, sloop of combinatie hiervan etc. In de gewenst situatie wordt Dolfirama deels gesloopt”
- ↑ Luske, Kimberley, Grote muurschilderingen in Zandvoort: "Hoop dat er steeds meer kunstwerken komen". Haarlem105 (22 juni 2024). Geraadpleegd op 29 augustus 2025.
· 
· 