Deuterosomale cel

Een deuterosomale cel is een speciale cel in het epitheel van de long. Ze ontstaan meestal uit een lonbasale cel, maar kunnen ook uit een bronchiolaire cel ontstaan.

De differentiatie van trihaarcellen omvat het verschijnen van een tijdelijke toestand, aangeduid als deuterosomale cellen, gekenmerkt door een enorme biogenese van centriolen (d.w.z. de deuterosoom), wat een cruciale stap is in de multiciliogenese.[1] Ook kunnen ze een effect hebben op cellulaire processen zoals differentiatie, signaaltransductie en motiliteit.[2][3]

Bij mensen is waargenomen dat deuterosomale cellen een verhoogde expressie hebben van PLK4, FOXJ1, DEUP1, FOXN4, YPEL1, HES6 en CDC20B.[3] en CCNO.[4]

Deuterosoom

Deuterosoom-afhankelijke centriool-amplificatie in multiciliaire cellen.

Een deuterosoom is een eiwitstructuur die onder andere in een deuterosomale cel voorkomt. Multiciliaire cellen, zoals een deuterosomale cel moeten meer dan 100 centriolen produceren om meerdere cilia te laten groeien.[5] Dit probleem wordt opgelost door het bestaan van een deuterosoom, een structuur waarvan men denkt dat deze gevormd is uit amorf filamenteus materiaal en in staat is om meerdere centriolen tegelijk te produceren.

Het bewijs voor het bestaan van een deuterosoom kwam voor het eerst uit de elektronenmicroscopie in verschillende multiciliaire weefsels. Er werd ontdekt dat zowel centrioolduplicatie als de novo-generatie van centriolen in dergelijke cellen plaatsvindt. De generatie van nieuwe centriolen, die zullen dienen als basale lichamen voor meerdere cilia, is te danken aan een cytoplasmatische structuur, die door S. P. Sorokin het "deuterosoom" werd genoemd.[6]

Klinische betekenis

Deuterosomale afwijkingen worden in verband gebracht met ciliopathieën, een groep aandoeningen die verband houden met een gebrekkige werking van de cilia.[2]

Celdifferentiatie vanaf longbasale cel. Voor elk cel(sub)type worden de belangrijkste cellulaire markers aangegeven. Clubcel: Bronchiolaire cel.
Zie de categorie Deuterosomal cells van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.