De dulle griet (Suske en Wiske)

De dulle griet
Stripreeks	Suske en Wiske
Volgnummer	68
Scenario	Willy Vandersteen
Tekeningen	Willy Vandersteen
Lijst van verhalen van Suske en Wiske
Portaal    Strip

De dulle griet is het achtenzestigste stripverhaal uit de reeks van Suske en Wiske. Het is geschreven en deels getekend door Willy Vandersteen. Het werd gepubliceerd in De Standaard en Het Nieuwsblad van 22 februari 1966 tot en met 1 juli 1966.

De eerste albumuitgave was in 1966.^[1] Dit was tevens het laatste verhaal uit de serie waarvan de eerste uitgave in de gezamenlijke tweekleurenreeks was, die liep van 1964 tot en met 1967. De dulle griet kreeg hier op dat moment albumnummer 66. Reeds een jaar later verscheen het verhaal opnieuw, als een van de eerste heruitgegeven verhalen in de nieuw gestarte Vierkleurenreeks, en kreeg nu albumnummer 78. Alle hiernavolgende Suske en Wiske-albums uit de hoofdreeks zijn vanaf de eerste editie uitgegeven in de tot op heden lopende Vierkleurenreeks, inclusief de meeste verhalen die al in de eerdere albumreeksen waren uitgebracht. Hierdoor zijn sommige verhalen – waaronder ook De dulle griet – twee keer als album in de serie uitgebracht, enkele andere zelfs drie keer.

In 1999 werd De dulle griet heruitgebracht in Suske en Wiske Klassiek, als laatste deel in deze serie.^[2]

• Museum Mayer van den Bergh in Antwerpen, Bokrijk met het Openluchtmuseum en de mijn

• Suske, Wiske met Schanulleke, tante Sidonia, Lambik, Jerom, professor Barabas, Dulle Griet, Lowie en Dulle Grietjes

• de teletransfor

Professor Barabas komt bij Sidonia op bezoek. Hij toont zich erg verbaasd en gefrustreerd over het feit dat er nog steeds zoveel oorlog wordt gevoerd. Wiske laat hem een fragment van het beroemde schilderij Dulle Griet van Pieter Bruegel de Oude zien, waarop een vrouw (de "Dulle Griet") is te zien die midden in een oorlogstafereel zit. Ze stelt voor dat de professor met behulp van de teletransfor de op dit schilderij uitgebeelde persoon tot leven wekken, zodat zij kan uitleggen waarom de mensen oorlog voeren. De vrienden gaan met de uitvinding naar het museum Mayer van den Bergh in Antwerpen om het schilderij te fotograferen. De Dulle Griet verschijnt inderdaad in het echt, maar vernielt meteen de teletransfor. De vrienden brengen de machine voor herstel naar het laboratorium.

Lambik waakt intussen over Dulle Griet. Ze ontsnapt 's nachts en komt in de problemen. Lambik brengt haar weg. De volgende dag zegt hij niet te weten waar Dulle Griet gebleven is. Wiske vindt Schanulleke 's nachts op een brandstapel in de kelder, waar ook Dulle Griet is. Lambik had haar meegenomen en daar verstopt, totdat de teletransfor is gerepareerd. Dulle Griet probeert Schanulleke ook nog met een speelgoedtrein en een miniatuurguillotine kapot te maken. Ze besluiten Dulle Griet op te sluiten in de kelder. Dulle Griet probeert de vrienden ertoe te bewegen haar weer vrij te laten, door hun in ruil het geheim van een klein kistje dat ze bij zich draagt te beloven. Tante Sidonia krijgt van Dulle Griet een schoonheidsmiddel, maar blijkt de volgende dag een zwart gezicht te hebben. Pas als Jerom belooft met Dulle Griet te gaan wandelen, krijgt Sidonia iets om het zwarte goedje er weer af te krijgen. Als Jerom door een bliksemschicht geraakt wordt, kan Dulle Griet zichzelf daardoor teleporteren.

Op tv zien de vrienden Dulle Griet vervolgens in Bokrijk. Ze gaan naar het Openluchtmuseum. Lambik ziet hier een verkleinde Dulle Griet en volgt haar. Dan ziet hij Dulle Griet, in haar kistje blijken magische bolletjes te zitten. Als ze breken, komen er kleine Dulle Grietjes tevoorschijn. Door Lambiks toedoen valt het kistje en er verschijnen ineens honderden Dulle Grietjes. Jerom komt te hulp, maar de wezentjes blijken erg sterk. Suske en Wiske schieten op een van de kleine Grietjes, maar die verdubbelt daarbij. De vrienden maken een basis in de molen en gaan op zoek naar Dulle Griet. Lambik ziet enkele Grietjes in de schuur van Mol-Sluis en roept Jerom op. Ze vangen één kleine Dulle Griet.

Jerom gaat op zoek naar de kinderen. Lambik laat de kleine Dulle Griet intussen ontsnappen. Ze vinden een verlaten kolenmijn en komen daar een heel leger kleine Dulle Grietjes tegen. Suske en Wiske worden door dit leger opgesloten in een afgesloten ruimte in de mijn, en dreigen daar te zullen stikken. Dulle Griet maakt nu ook Schanulleke levend, met de bedoeling samen met het popje nieuwe oorlogen te beginnen. De sprekende Schanulleke reageert echter heel onverwachts: ze herinnert Dulle Griet eraan dat die ooit door Bruegel werd geschilderd als symbool voor de dwaasheid van mensen. Dulle Griet krijgt nu ineens grote spijt van haar daden. Schanulleke bevrijdt Suske en Wiske, maar de kleine Grietjes gehoorzamen Dulle Griet niet meer. Schanulleke wordt door Dulle Griet weer klein gemaakt, maar de betovering werkt niet volledig waardoor het poppetje nog steeds kan spreken. Schanulleke wordt naar een telefooncel gestuurd (alleen zij is immers klein genoeg om te ontsnappen uit de mijn). Tante Sidonia gaat na het telefoontje met professor Barabas naar de mijn in Bokrijk en ze gooien een lachgasbom. De Dulle Grietjes worden daardoor zo vrolijk dat ze uit elkaar spatten. Dulle Griet neemt nu vrijwillig weer haar plaats in in het schilderij in het museum.

• Het verhaal gaat, ondanks de ludieke boventoon, in wezen over de zinloosheid van oorlog voeren. Er wordt meerdere malen expliciet verwezen naar de oorlog in Vietnam, die op dat moment in volle gang was. Op het allerlaatste plaatje is een Vietnamees meisje te zien dat uit een bommenregen komt, voorzien van de tekst: "In een ver land regent het nog steeds bommen tot het bittere einde". In plaats van dat Wiske zoals gebruikelijk knipoogt, houdt ze van verdriet en schaamte haar handen voor haar gezicht.
• Pieter Bruegel de Oude speelt vaker een rol in de verhalen van Suske en Wiske, voor het eerst in Het Spaanse spook, en ook daar kwamen al enkele personages op een schilderij van Bruegel tot leven. In De Krimson-crisis halen de vrienden de schilder zelf naar het heden, zodat hij ze kan helpen in hun strijd.
• De Teletransfor maakte zijn debuut een paar jaar eerder, in Het rijmende paard.
• De dulle grietjes verdubbelen als ze worden beschoten. Dit plotelement dook ook al op in De brullende berg.
• Wiske "brandt" letterlijk van nieuwsgierigheid als ze erachter probeert te komen wat er in het kistje van Dulle Griet zit. Dit is een hergebruikte grap uit De lachende wolf en De speelgoedzaaier.
• Dat Schanulleke tijdelijk groter wordt en kan spreken gebeurde ook al in De sterrenplukkers en Bibbergoud.
• Er wordt expliciet verwezen naar De bokkerijders, een verhaal dat 18 jaar eerder was uitgekomen. Op het moment dat Lambik en Jerom samen in de mijn zijn, zegt Lambik dat hij hier toen al eerder is geweest.
• De dulle grietjes verstaan elkaar voortdurend verkeerd. Een van hen meent van de ander te horen dat Lambik "groter is dan de Alverman", een verwijzing naar de midden jaren 60 in Vlaanderen populaire televisiereeks Johan en de Alverman. Een ander dul grietje verstaat abusievelijk dat Wiske gaat zingen als Joan Baez.
• Dulle Griet speelt ook een rol in het De Geuzen-album De zeven jagers.
• In segment 57 loopt Lambik opnieuw tegen een boom en verwijst daarbij naar strip 102. Drie bladzijden eerder liep hij ook al tegen een boom. Hier komt de verwarring vandaan: elk genummerd segment bestaat uit twee strips. Segment 51 (de eerste boombotsing) is dus feitelijk strip 101+102. Dat klopt inderdaad met Lambik's klacht in segment 57, oftewel strip 114.

• De Dulle Griet, Suske en Wiske op het WWW