Commissie-Von der Leyen I

De commissie-Von der Leyen I in 2021

De commissie-Von der Leyen I was de Europese Commissie van 1 december 2019 tot 1 december 2024.[1] Voorzitter was de Duitse Ursula von der Leyen van de Europese Volkspartij (EVP). Hiermee werd zij de eerste vrouwelijke voorzitter van de Europese Commissie.

De commissie volgde de commissie-Juncker op en werd opgevolgd door de commissie-Von der Leyen II.

Vorming

Voorzitterskeuze

Na de Europese Parlementsverkiezingen van mei 2019 bleef de Europese Volkspartij de grootste fractie binnen het Europees Parlement. Hun 'spit­zen­kan­di­daat' Manfred Weber (Duitsland) genoot echter niet voldoende steun binnen de Europese Raad, de instelling die een kandidaat-commissievoorzitter dient voor te dragen aan het Europees Parlement.

De spitzenkandidaat van de Partij van Europese Socialisten (PES) Frans Timmermans (Nederland) wist ook rond zijn figuur de nodige aanhang te winnen. De EVP weigerde als grootste fractie echter om iemand van de PES, de op een na grootste fractie, tot commissievoorzitter te benoemen.

Uiteindelijk werd de Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen als opvolger van Jean-Claude Juncker benoemd.

Commissarissen

Op 10 september 2019 publiceerde Von der Leyen haar lijst met kandidaat-commissarissen. Onder hen bevonden zich 14 mannen en 12 vrouwen. De voorgestelde commissie zou acht vicevoorzitters kennen, van wie drie uitvoerend.[2][3] De titels van hun portefeuilles werden opvallend genoemd. Zo zou de Letse Valdis Dombrovskis belast worden met 'Een economie die werkt voor mensen', en de Deense Margrethe Vestager met 'Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk'.[2][4] De keuze om de Griekse kandidaat-vicevoorzitter Margaritis Schinas een portefeuille met de naam 'Onze Europese levenswijze beschermen' toe te bedelen, kwam Von der Leyen op bijzondere kritiek te staan, waaronder van vertrekkend commissievoorzitter Jean-Claude Juncker[5]. Schinas zou onder meer belast worden met migratie, integratie en veiligheid. Critici noemden de implicatie die hiervan uitging diep beledigend en onaanvaardbaar.[6][7][8] Von der Leyen zegde uiteindelijk toe de titel de zullen veranderen in 'Bevordering van de Europese levenswijze'.[9][10]

Op 30 september 2019 blokkeerde de commissie Juridische Zaken van het Europees Parlement de kandidatuur van de Roemeense Rovana Plumb, kandidaat-commissaris voor de portefeuille Transport, en van de Hongaarse László Trócsányi, kandidaat-commissaris voor Nabuurschapsbeleid, wegens zorgen over belangenverstrengeling.[11][12] Op 10 oktober 2019 werd ook de Franse Sylvie Goulard weggestemd. Goulard was in 2017 afgetreden als minister van Defensie, wegens betrokkenheid bij een onderzoek door de Franse justitie en het Europees bureau voor fraudebestrijding naar misbruik van Europees geld om parlementair medewerkers in te huren voor binnenlands politiek werk. Ook uitten parlementariërs zorgen over haar werkzaamheden voor een Amerikaanse denktank tijdens haar lidmaatschap van het Europees Parlement, en over de grootte van haar portefeuille, die industriebeleid, defensie en technologie zou omvatten.[13][14] Op 27 november 2019 werd de Commissie-Von der Leyen goedgekeurd door het Europees Parlement.[15]

Samenstelling

PortefeuilleCommissarisLidstaatPartijOpmerking(en)
Voorzitter
van de Europese Commissie
Ursula von der LeyenUrsula von der LeyenVlag van Duitsland DuitslandEVP
Nationaal: CDU
Uitvoerend Vicevoorzitter
Europese Green Deal, Klimaat
Frans TimmermansFrans TimmermansVlag van Nederland NederlandPES
Nationaal: PvdA
tot 22 augustus 2023
Uitvoerend Vicevoorzitter
Digitale Economie en Samenleving Een Europa dat klaar is voor het digitale tijdperk
Margrethe VestagerMargrethe VestagerVlag van Denemarken DenemarkenALDE
Nationaal: RV
Uitvoerend Vicevoorzitter
Een economie die werkt voor de mensen
Valdis DombrovskisValdis DombrovskisVlag van Letland LetlandEVP
Nationaal: V
Vicevoorzitter
Hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid
Een sterker Europa in de wereld
Josep BorrellJosep BorrellVlag van Spanje SpanjeS&D
Nationaal: PSOE
Vicevoorzitter
Interinstitutionele Betrekkingen en Prognoses
Maroš ŠefčovičMaroš ŠefčovičVlag van Slowakije SlowakijePES
Nationaal: Smer-SD
Green Deal overgenomen na vertrek Timmermans
Vicevoorzitter
Waarden en transparantie
Věra JourováVěra JourováVlag van Tsjechië TsjechiëALDE
Nationaal: ANO 2011
Vicevoorzitter
Democratie en demografie
Dubravka ŠuicaDubravka ŠuicaVlag van Kroatië KroatiëEVP
Nationaal: HDZ
Vicevoorzitter
Bevordering van onze Europese levenswijze
Margaritis SchinasMargaritis SchinasVlag van Griekenland GriekenlandEVP
Nationaal: ND
Begroting en AdministratieJohannes HahnJohannes HahnVlag van Oostenrijk OostenrijkEVP
Nationaal: ÖVP
HandelPhil HoganPhil HoganVlag van Ierland IerlandEVP
Nationaal: Fine Gael
tot 26 augustus 2020
Valdis DombrovskisValdis Dombrovskis
Vlag van Letland LetlandEVP
Nationaal: V
vanaf 10 september 2020, tevens vicevoorzitter
Innovatie, Onderzoek, Cultuur, Onderwijs en JeugdMarija GabrielMarija GabrielVlag van Bulgarije BulgarijeEVP
Nationaal: GERB
tot 15 mei 2023
Iliana IvanovaIliana IvanovaVlag van Bulgarije BulgarijeEVP
Nationaal: GERB
vanaf 19 september 2023
Werkgelegenheid en Sociale RechtenNicolas SchmitNicolas SchmitVlag van Luxemburg LuxemburgPES
Nationaal: LSAP
EconomiePaolo GentiloniPaolo GentiloniVlag van Italië ItaliëS&D
Nationaal: PD
LandbouwJanusz WojciechowskiJanusz WojciechowskiVlag van Polen PolenECH
Nationaal: PiS
Interne marktThierry BretonThierry BretonVlag van Frankrijk FrankrijkOorspronkelijke kandidaat Sylvie Goulard (weggestemd)

tot 16 september 2024

Cohesie en hervormingenElisa FerreiraElisa FerreiraVlag van Portugal PortugalPES
Nationaal: PS
Gezondheid en VoedselveiligheidStella KyriakidouStella KyriakidouVlag van Cyprus CyprusEVP
Nationaal: Dimokratikos Synagermos
JustitieDidier ReyndersDidier ReyndersVlag van België BelgiëALDE
Nationaal: Mouvement Réformateur
GelijkheidHelena DalliHelena DalliVlag van Malta Malta
Nationaal: MLP
Binnenlandse ZakenYlva JohanssonYlva JohanssonVlag van Zweden ZwedenPES
Nationaal: S
CrisisbeheerJanez LenarčičJanez LenarčičVlag van Slovenië Slovenië
VervoerAdina-Ioana VăleanAdina-Ioana VăleanVlag van Roemenië RoemeniëEVP
Nationaal: PNL
Oorspronkelijke kandidaat Rovana Plumb (geblokkeerd)
Nabuurschap en UitbreidingOlivér VárhelyiOlivér VárhelyiVlag van Hongarije HongarijeEVPOorspronkelijke kandidaat László Trócsányi (geblokkeerd)
Internationale partnerschappenJutta UrpilainenJutta UrpilainenVlag van Finland FinlandPES
Nationaal: SDP
EnergieKadri SimsonKadri SimsonVlag van Estland EstlandALDE
Nationaal: Keskerakond
Milieu, Oceanen en VisserijVirginijus SinkevičiusVirginijus SinkevičiusVlag van Litouwen LitouwenGroenen/EVA
Nationaal: LVŽS
Financiële Diensten, Financiële Stabiliteit en KapitaalmarktenunieMairead McGuinnessMairead McGuinnessVlag van Ierland IerlandEVP
Nationaal: FG
vanaf 12 oktober 2020
KlimaatWopke HoekstraVlag van Nederland NederlandEVP
Nationaal: CDA
vanaf 5 oktober 2023

Vanwege het geplande vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie op 31 oktober 2019 kondigde de Britse premier Boris Johnson op 25 juli 2019 aan dat hij geen kandidaat-commissaris zou voordragen voor de nieuwe commissie.[16] Toen deze deadline in oktober werd verlengd tot 31 januari 2020 stelde de Europese Raad als voorwaarde dat de Britse regering toch iemand naar voren zou schuiven. Johnson weigerde dit met een beroep op nationaal beleid tegen het doen van voordrachten voor internationale posities in verkiezingstijd, waarop de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen het Verenigd Koninkrijk begon wegens schending van zijn verdragsverplichtingen.[17][18]

Voorganger:
Commissie-Juncker
Europese Commissie
Commissie-Von der Leyen I
Opvolger:
Commissie-Von der Leyen II