Cis (muziek)

Dit artikel gaat over de muzieknoot. Voor de programmeertaal, zie C Sharp (C#)

De Cis is een met een halve toonafstand verhoogde stamtoon C. In de gelijkzwevende stemming is het dezelfde toon als de Des (D♭), een met een halve toon verlaagde D. De Cis wordt geschreven als C♯ of in eenvoudige typografie als C#. In de van de stamtonen afgeleide (majeur) toonladders komt de toon Cis voor het eerst voor als leidtoon in de toonladder van D, die twee kruisen heeft. De verhouding van de frequenties van de grondtoon D en de leidtoon Cis is in de reine stemming 8:15.

Octavering in de gelijkzwevende stemming

In de onderstaande tabel staan de frequenties in de gelijkzwevende stemming van de Cis in de verschillende octaven, gebaseerd op een frequentie van 440 Hz voor de stemtoon A. In elk lager octaaf is de frequentie de helft van de frequentie in het bovenliggende octaaf.

Musicologische notatie Helmholtznotatie Octaafnaam Frequentie (Hz)
C-1 C,,, Subsubcontra-octaaf 8.662
C0 C,, Subcontra-octaaf 17.324
C1 C, Contra-octaaf 34.648
C2 C Groot octaaf 69.296
C3 c Klein octaaf 138.591
C4 c Eengestreept octaaf 277.183
C5 c′′ Tweegestreept octaaf 554.365
C6 c′′′ Driegestreept octaaf 1108.731
C7 c′′′′ Viergestreept octaaf 2217.461
C8 c′′′′′ Vijfgestreept octaaf 4434.922
C9 c′′′′′′ Zesgestreept octaaf 8869.844

In muzieknotatie

 \new Staff { \override Staff.Clef.full-size-change = ##t \override Score.SpacingSpanner.spacing-increment = #3 \omit Staff.TimeSignature \omit Staff.BarLine \clef bass cis1 \clef alto cis'1 \clef treble \newSpacingSection \override Score.SpacingSpanner.spacing-increment = #1.2 cis'1  cis''1 \undo \omit Staff.BarLine }
De notatie van achtereenvolgens de Cis3 in de bassleutel, de Cis4 in de altsleutel
en de Cis4 en Cis5 in de vioolsleutel.

Zie ook