Speerdistel
| Speerdistel | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||||||||
| Cirsium vulgare (Savi) Ten. (1836) | ||||||||||||||||||||||
![]() | ||||||||||||||||||||||
| De vruchten van speerdistel. | ||||||||||||||||||||||
| Afbeeldingen op | ||||||||||||||||||||||
| Speerdistel op | ||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||
Speerdistel (Cirsium vulgare, synoniem: Cirsium lanceolatum) is een plantensoort uit de composietenfamilie (Asteraceae). De soort is ook als sierplant in gebruik.
Determinatie

Speerdistel is een tweejarige, kruidachtige plant die een hoogte kan bereiken van 60–120 cm. De onderzijde van het blad is kort tot spinnenwebachtig behaard. De bladeren lopen uit in lange gele stekels en hebben een iets omgerolde rand. De plant bloeit met 3–5 cm lange hoofdjes, die onder de paarse bloempjes zijn ingesnoerd. De bloei duurt van juni tot eind september.
Speerdistel heeft van de distels de scherpste en grootste stekels. De bloemen zijn omgeven door puntige omwindselblaadjes. Het omwindsel is spinnenwebachtig behaard. De vruchtjes zijn aan de top voorzien van geveerd vruchtpluis (distelpluis). Het is een tweejarige plant, in het eerste jaar vormen zich de wortel en het bladrozet en in het tweede jaar ontwikkelen zich de bloemen en vruchten.
Ecologie
Speerdistel komt voor in weilanden, bermen en op dijken. Vaak gaat het om verstoorde gronden.
De plant is rijk aan nectar[1] en wordt bezocht door de honingbij, hommels, waaronder de akkerhommel, vlinders en zweefvliegen. Op de plant kan o.a. de zwarte bonenluis voorkomen.
Heraldiek
In de heraldiek is sinds de middeleeuwen een op een distel lijkende plant het symbool van Schotland. Het zou gaan om wegdistel (Onopordum acanthium),[2] maar sommige biologen achten het onwaarschijnlijk dat deze soort in Schotland voorkwam in de middeleeuwen en dat het mogelijk gaat om speerdistel.[3][4]
Royal Badge of Scotland
Fotogalerij
Doorschietende plant
Gevleugelde stengel
Uitzicht op het blad
Onderzijde blad
Bloemknop in juni
Detail van een bladrozet in februari
- Bloei bij speerdistel
Bloeiende plant- Bloeiende plant
Spinnenwebachtig behaard omwindsel
Bloeiwijze
Bloeiwijze en knoppen
Uitgebloeide speerdistel
- Insectenbezoek bij speerdistel



Externe links
- Speerdistel in het Nederlands Soortenregister
- Verspreiding in Nederland volgens NDFF Verspreidingsatlas
- Kaarten met waarnemingen:
- ↑ Hicks, DM, Ouvrard, P, Baldock, KCR (2016). Food for Pollinators: Quantifying the Nectar and Pollen Resources of Urban Flower Meadows. PLoS ONE 11 (6): e0158117. PMID 27341588. PMC 4920406. DOI: 10.1371/journal.pone.0158117.
- ↑ (en) The Scottish Thistle - Beautifully Bold!. Scottish-at-heart.com. Geraadpleegd op 12 juli 2015.
- ↑ (en) Flowers of Scotland: Thistle. Twocrows.co.uk. Geraadpleegd op 12 juli 2015.
- ↑ (en) Why is the THISTLE a Scottish national symbol?. Ormiston.com. Geraadpleegd op 12 juli 2015.

.jpg)