Catharina Al

Catharina Al
Persoonsgegevens
Volledige naam	Maria Catharina Al
Geboortedatum	1975
Geboorteplaats	Beverwijk
Geboorteland	Nederland
Opleiding en beroep
Beroep	theologe
Oriënterende gegevens
Jaren actief	2020 - heden
Werken
Genre(s)	religie
Portaal    Christendom

Maria Catharina Al O.P, geboren als Marieke Al (Beverwijk, 1975) is een Nederlands schrijfster, theologe en rooms-katholiek kloosterling. De leidraad van haar religieus leven is de spiritualiteit van Catharina van Siëna.

Marieke Al groeide op in een katholiek gezin in Beverwijk. Na een studie Algemene literatuurwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam ging ze werken als leerkracht in het basisonderwijs. Ze werd gegrepen door de spiritualiteit van Catharina van Siëna tijdens de Wereldjongerendagen van 2000. Bij die gelegenheid citeerde paus Johannes Paulus II in zijn slottoespraak Catharina van Siena: Word wie je bent en je zult de wereld in vuur en vlam zetten. De zin raakte haar dusdanig dat ze meteen naar een boekhandel in Rome ging en daar de Engelse vertaling kocht van De Dialoog, het hoofdwerk van de heilige Catharina. Dit boek bezorgde haar veel inspiratie en het citaat van de paus zou voortaan haar motto blijven.

Ze was in 2008 betrokken bij de oprichting van Radio Maria Nederland en was er jarenlang presentator.

In de loop der jaren ontwikkelde zich bij haar ook een roeping tot het religieus leven. Twee keer trad ze toe tot een klooster, maar door slechte ervaringen die ze opdeed, trad ze weer uit. Gedesillusioneerd door deze ervaringen, bleef de fascinatie voor de heilige Catharina desondanks levendig en in 2017 vertaalde ze De Dialoog in het Nederlands.

Ondanks haar slechte ervaringen bleef het religieus leven toch roepen. Catharina Al trad toe tot de orde van de dominicanen, bij de Dominicanessen van Neerbosch. Ook daar moest ze, net als indertijd bij Radio Maria, pionieren, want de congregatie had jarenlang geen nieuwe intreders gehad, en maakte met de intrede van haar en Marga Zwiggelaar in feite een doorstart. Ze legde uiteindelijk in 2020 haar tijdelijke professie af en in 2023 haar eeuwige professie.

Ze geeft haar catharijnse spiritualiteit op verschillende manieren gestalte. Als gastonderzoeker verbonden aan het Titus Brandsma Instituut onderzocht ze de brieven van de heilige Catharina en De Dialoog. Het resultaat van dit onderzoek was het artikel Language as a Unifier in Catherine of Siena's Mystic Works, waarin ze betoogt dat Catharina van Siena's theologie en mystiek onlosmakelijk verbonden zijn met haar unieke taalgebruik. Het artikel stelt dat ze in De Dialoog, taal en beelden op sacramentele wijze gebruikt om schijnbaar tegenstrijdige concepten, zoals eenheid en diversiteit, het natuurlijke en het boven-natuurlijke, te verenigen. Dit staat in schril contrast met het opkomende nominalisme in haar tijd, een filosofische stroming die het geloof in universele concepten als werkelijkheid verwierp, en stelde dat alleen individuele, concrete dingen werkelijk bestaan. Het nominalisme leidde volgens Al tot een verlies van de eenheid en verbinding tussen mensen en God, en tussen mensen en de rest van de schepping.

Vervolgens vertaalde ze de inzichten van haar onderzoek in een reeks van essays in het Katholiek Nieuwsblad waarin ze verschillende vormen van, in haar ogen, hedendaags nominalisme blootlegt en aan de kaak stelt. Zo heeft ze zich in het essay Dualiteit en zelfgave. In verbinding staan met je eigen natuur kritisch uitgelaten over identiteitspolitiek, met name met betrekking tot seksualiteit. Ze meent dat dit in de kern gebaseerd is op een streven naar een vorm van 'eerlijk delen', dat loffelijk klinkt, maar nooit verwezenlijkt kan worden omdat het fundamenteel onmogelijk is om te bepalen wat dat 'eerlijk delen' dan precies inhoudt. Ze meent dat de leer van de Rooms-Katholieke Kerk een beter alternatief biedt, omdat deze bij voorbaat al dit streven naar 'eerlijk delen' verwerpt, en seksuele matiging dan wel onthouding als ideaal stelt.

Een andere stellingname, die ze betrekt in het essay Op zoek naar verbinding. Kerkbezoek als noodzaak voor cohesie in de maatschappij, is dat ze meent dat de door haar geconstateerde maatschappelijke instabiliteit, en in het bijzonder die van de democratie, de rechtstaat en de verzorgingsstaat, in hoofdzaak terug te voeren is op de ontkerkelijking, en het onvermogen van niet-gelovigen om zich te organiseren in organisaties met een soortgelijke organische maatschappelijke functie als de kerken.

In het dagelijks leven geeft Al haar catharijnse spiritualiteit vorm in haar baan als catechist in de parochie van de Heilige Drie-eenheid in Nijmegen. Ook zet ze zich in voor het roepingenwerk. Vanuit haar denkbeelden over organische gemeenschapsvorming, maar ook als ervaringsdeskundige vanwege de door haar opgedane slechte ervaringen in eerdere kloosters, adviseert ze de Konferentie van in Nederland gevestigde Religieuzen, de koepelorganisatie van Nederlandse religieuzen, hoe om te gaan met de gevoeligheden van roepingen in een veranderend tijdsgewricht. Dat vertaalde zich onder meer in het project Hoor je mij?, een door haar bedacht initiatief waarbij verschillende vrouwelijke religieuze gemeenschappen hun deuren op laagdrempelige wijze open zetten voor vrouwen die hun roeping willen onderzoeken.

• De Dialoog, Catharina van Siëna (vertaling), Amsterdam 2017 (ISBN 978-90-6257-037-9)
• Wat gebeurt er met iemand die intreedt in een gemeenschap? Een opbouwende, kritische reflectie op de praktijk van het intreden en settelen in een Nederlandse kloostergemeenschap, in de huidige tijd en situatie, in: Religieus leven met toekomst, red. H. Witte en A. Smeets, Heeswijk 2022 (ISBN 978-90-8972-450-2)
• Language as a Unifier in Catherine of Siena's Mystic Works, in: Studies in spirituality vol. 32, Nijmegen 2022-2023
• Op zoek naar verbinding. Kerkbezoek als noodzaak voor cohesie in de maatschappij, Katholiek Nieuwsblad van 24 mei 2024
• Natuur en bovennatuur: Gods heiligheid zien in bossen en zeeën, Katholiek Nieuwsblad van 2 september 2024
• ‘Kruis’-tochtgenoten. Erik Borgman en Catharina van Siena, in: In het voetspoor van de komende. De theologie van Erik Borgman, red. S. van Erp en A. Milh. Utrecht, 2024 (ISBN 978-90-4354-199-2)
• Dualiteit en zelfgave: In verbinding staan met je eigen natuur, Katholiek Nieuwsblad van 24 januari 2025
• Kunnen we verbindend denken? De heilige Catharina van Siena kon het wel, Katholiek Nieuwsblad van 29 april 2025