Busi Mhlongo
| Busi Mhlongo | ||||
|---|---|---|---|---|
| Algemene informatie | ||||
| Geboortenaam | Victoria Busisiwe Mhlongo | |||
| Alias | Vickie, Vicky Mhlongo, Busi Mhlongo | |||
| Geboortedatum | 28 oktober 1947 | |||
| Geboorteplaats | Inanda | |||
| Overlijdensdatum | 15 juni 2010 | |||
| Overlijdensplaats | Durban | |||
| Land |  Zuid-Afrika | |||
| Werk | ||||
| Beroep(en) | zangers | |||
| Instrument(en) | stem | |||
| (en) AllMusic-profiel (en) Discogs-profiel (en) IMDb-profiel (en) Last.fm-profiel (en) MusicBrainz-profiel | ||||
| ||||
Victoria Busisiwe Mhlongo (Inanda, 28 oktober 1947 - Durban, 15 juni 2010), beter bekend als Busi Mhlongo, was een Zuid-Afrikaans zangeres. Ze werd wel de koningin van de moderne Zoeloemuziek genoemd.[1][2][3][4]
Biografie
Victoria Busisiwe Mhlongo werd geboren in Inanda, in Kwazoeloe- Natal, Zuid-Afrika.[1]
Als tiener verliet ze school om zich op muziek te richten. Ze speelde in de musical King Kong en scoorde een hitje met een cover van My Boy Lollipop. Ze trouwde met Early Mabuza en kreeg met hem een dochter. Ze toerde door Angola, Mozambique en Portugal, en vestigde zich eind jaren 1960 in Portugal.[1][2]
Mede vanwege de omstandigheden tijdens de apartheid verbleef ze vele jaren in het buitenland. Ze woonde en werkte in Portugal, Londen, Toronto, de Verenigde Staten en Nederland. Ze zong in bands en achtergrondkoortjes en in musicals en casino's. In de jaren 1980 vestigde ze zich enige tijd in Nederland, waar ze onder meer optrad op het Amsterdam Roots Festival.[1][2][5][6][7]
Ze keerde later in de jaren 1980 terug naar Zuid-Afrika, en vormde de band Twasa. Na een internationale toer brachten ze begin jaren 1990 Mhlongo's debuutalbum Babhemu uit via het Nederlandse Munich Records. Eind jaren 1990 bracht Mhlongo het prijswinnende album Urban Zulu uit. Het album werd geproduceerd door Will Mowat (Soul II Soul, Angélique Kidjo). Met dit album kreeg ze voor het eerst ook erkenning in Zuid-Afrika.[1][2]
Mhlongo gaf meerdere optredens op het Amsterdam Roots Festival, en verder onder andere in de Melkweg, De Oosterpoort, en op Festival Mundial en het African Music Festival in Delft.[7][8][9][10][11] Mhlongo trad op met onder meer Hugh Masekela en Osibisa en nam muziek op met onder anderen Dudu Pukwana en Lokua Kanza.[2][12][13]
Mhlongo herstelde eind jaren 1970 van baarmoederhalskanker na een behandeling in de Verenigde Staten. In 2005 werd ze gediagnosticeerd met borstkanker. Ook hier leek ze na een operatie van hersteld te zijn, en in 2009 bracht ze nog een album uit. Ze overleed uiteindelijk in 2010 aan de gevolgen van borstkanker. Kort voor haar overlijden werkte ze nog met Ladysmith Black Mambazo aan nieuwe muziek.[1][14][15][16]
Muziekstijl en thematiek
Mhlongo combineerde Zoeloe- en Xhosa-liederen (met name in de zoeloe-maskandastijl) met andere Zuid-Afrikaanse stijlen (marabi, kwela, mbaqanga) en met andere stijlen als jazz, r&b, funk en rock.[5][15][17]
Mhlongo had een donkere stem waarmee ze kon snel en soepel kon schakelen tussen hoge en lage octaven, tussen fluisterzang en luide uithalen, en de ritmische klik-geluiden uit de Xhosa-taal.[2][5][12][11][18][10]
Ze werd beïnvloed door onder meer Miriam Makeba, Dorothy Masuka, Princess Magogo en lokale maskandamusici. Mhlongo noemde ook Joan Armatrading, Nina Simone, Van Morrison en Thomas Mapfumo als artiesten die ze bewonderde.[2][6]
Mhlongo's teksten gingen over thema's als strijd, het geweld in Zuid-Afrika, geweld tegen vrouwen, polygamie, liefde en onbeantwoorde liefde.[5][13][16]
Erkenning en waardering
Mhlongo was de eerste vrouwelijke artiest in het voorheen aan mannen voorbehouden maskandagenre. Ze wordt beschreven als degene die het genre internationaal op de kaart heeft gezet.[1][2][3][19][16]
Mhlongo won met haar album Urban Zulu drie prijzen bij de South African Music Awards van 2000, waaronder de prijs in de categorie Beste Vrouwelijke Artiest.[1][20] Met haar album Amakholwa (2009) werd ze drie keer genomineerd voor de South African Music Awards.[21]
Mail & Guardian noemde Mhlongo "een van Zuid-Afrika's meest gevierde musici en componisten" [...].[15] Songlines zette Urban Zulu in 2004 op nummer 10 in de top 50 Essential African Albums en noemde het "een van de belangrijkste albums uit Zuid-Afrika sinds het einde van de apartheid".[17][22]
Discografie
- Babhemu (1993)
- Urban Zulu (1999)
- Indiza (2002)
- Freedom (2003)
- Amakholwa (2009)
Referenties
- 1 2 3 4 5 6 7 8 van Herk, Frank, "Urban Zulu, maar ook een traditionele genezeres", de Volkskrant, 17 juni 2010. Geraadpleegd op 30 augustus 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 (en) Lusk, Jon, "Busi Mhlongo: Singer whose music came to symbolise the struggle for", The Independent, 16 september 2010. Gearchiveerd op 29 juni 2023. Geraadpleegd op 30 augustus 2025.
- 1 2 (en) Harris, Craig, Busi Mhlongo Biography. Allmusic. Gearchiveerd op 9 januari 2025. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Busi Mhlongo overleden. MixedWorldMusic.com (16 juni 2010). Gearchiveerd op 1 september 2025. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- 1 2 3 4 Rijven, Stan, "Vanzelfsprekende township-jive", Trouw, 13 april 1993. Geraadpleegd op 5 september 2025.
- 1 2 van Leeuwen, Frans, "Succes na cd voor 'onontdekte' zangeres Busi Mhlongo", NRC Handelsblad, 8 juni 1994. Geraadpleegd op 5 september 2025.
- 1 2 Roots 1983 - 2010. Amsterdam Roots Festival. Gearchiveerd op 9 januari 2025. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ Weltak, Marcel, "Mhlongo regeert als medicijnvrouw", De Volkskrant, 2 januari 1990. Geraadpleegd op 5 september 2025. – via Delpher.
- ↑ "Bijna kwart miljoen mensen op Tilburgs festival Youssou, Busi, Allaaaah en één minuutje voor Rwanda", Limburgsch dagblad, 16 juni 1994. Geraadpleegd op 1 september 2025. – via Delpher.
- 1 2 van Leeuwen, Frans, "Busi Mhlongo zingt zo speels en soepel als een kat die de weg weet", NRC Handelsblad, 29 maart 1993. Geraadpleegd op 5 september 2025. – via Delpher.
- 1 2 de Vries, Renze, "Busi Mhlongo viert bevrijdingsfeest", Nieuwsblad van het Noorden, 13 mei 1994. Geraadpleegd op 1 september 2025. – via Delpher.
- 1 2 Haagsma, Jacob, "Busi's stemkronkels zijn wonderbaarlijk", Leeuwarder courant, 19 april 1993. Geraadpleegd op 7 september 2025. – via Delpher.
- 1 2 (en) Snowden, Don, Urban Zulu Review. Allmusic. Gearchiveerd op 7 september 2025. Geraadpleegd op 7 september 2025.
- ↑ (en) Tolsi, Niren, Busi Mhlongo, Goddam!. The Mail & Guardian (18 juni 2020). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- 1 2 3 (en) Keepile, Karabo, The songlines of Busi Mhlongo. The Mail & Guardian (16 juni 2010). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- 1 2 3 (en) Tolsi, Niren, Subverting and owning maskanda. The Mail & Guardian (18 juni 2010). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- 1 2 (en) Lobeck, Katharina (juli/augustus 2004). 50 Essential African Albums. Songlines
- ↑ Banach, Benti, "Busi Mhlongo & Twasa - Babamu", Limburgsch dagblad, 31 maart 1994. Geraadpleegd op 7 september 2025. – via Delpher.
- ↑ (en) Busi Mhlongo, queen of modern Zulu music, dead at 62. The Mail & Guardian (16 juni 2010). Geraadpleegd op 7 september 2025.
- ↑ (en) Kakaza, Luvuyo, Old guard takes the cake at Sama. The Mail & Guardian (7 april 2000). Gearchiveerd op 1 september 2025. Geraadpleegd op 1 september 2025.
- ↑ (en) Coetzer, Diane, South African Artist Busi Mhlongo Dies. Billboard (16 juni 2010). Geraadpleegd op 5 september 2025.
- ↑ (en) Attlee, James (lente 1999). Busi Mhlongo - Urban Zulu. Songlines