Buitenlandse adoptie

Buitenlandse adoptie is een vorm van adoptie waarbij een kind wordt geadopteerd in het land van herkomst van het kind door adoptiefouders met een andere nationaliteit. De adoptie vindt plaats volgens het recht van het land waar het kind woont en wordt daar juridisch aangemerkt als een binnenlandse adoptie.

Kenmerkend voor buitenlandse adoptie is dat de adoptiefouders veelal wonen in het land van herkomst van het kind, tijdelijk of langdurig. De adoptieprocedure verloopt via de bevoegde instanties van dat land en er is geen adoptieorganisate vanuit Nederland of België die het kind naar het andere land 'haalt'. De internationale dimensie ontstaat bij het veranderen van de nationaliteit van het kind en bij eventuele migratie van het kind naar het land van het adoptieouders^[1][2]. Bij buitenlandse adoptie is dus geen sprake van bemiddeling door een Nederlandse vergunninghouder.

Buitenlandse adopties komen met name voor in specifieke levenssituaties, zoals:

• Nederlanders die langdurig in het buitenland wonen of werken;
• gemengde huwelijken of partnerschappen, waarbij een van de partners de nationaliteit van het betreffende land bezit en veelal ook daar woont.

Een voorbeeld van buitenlandse adoptie is als een Nederlandse staatsburger die in Portugal woont daar volgens het Portugese familierecht een Portugees kind adopteert. In Portugal wordt deze adoptie beschouwd als een binnenlandse adoptie, uitgesproken door een Portugese rechter. Het kind wordt zo het wettelijke kind van de Nederlandse adoptieouder(s). Als het kind later naar Nederland verhuist wordt de adoptie zelf niet als interlandelijk aangemerkt ook al heeft het kind een niet Nederlandse afkomst.

In het publieke debat en in media bestaat regelmatig spraakverwarring tussen buitenlandse adoptie en interlandelijke adoptie. Interlandelijke adoptie betreft adoptie waarbij een kind vanuit het herkomstland wordt overgebracht naar het land waar de adoptiefouders wonen, doorgaans via internationale bemiddelingsprocedures door een adoptieorganisatie. Bij buitenlandse adoptie is van dit overbrengen geen sprake. Deze terminologische verwarring kan leiden tot onduidelijkheid over juridische verantwoordelijkheden, toepasselijke regelgeving en de interpretatie van onderzoeks- en beleidsdocumenten. Geadopteerden kunnen hierdoor tussen wal en schip vallen.^[3]