Briand de Chateaubriand

Briand de Chateaubriand (circa 1542 - Rennes, 6 oktober 1574) was een Bretons edelman die terechtgesteld werd voor moord.

Hij was een van de drie zonen van François de Chateaubriand, heer van Beaufort en van Le Plessis-Bertrand, en Anne de Tréal. Zijn oudere broer Christophe erfde de titels van zijn vader na diens dood in 1562.

Briand begon een verhouding met Jacquemine du Boisrioult, de echtgenote van zijn neef Guy de Guitté, heer van Vaucouleurs. Jacquemine verliet in 1562 haar echtgenoot en het kwam vervolgens tot een confrontatie waarbij Briand zijn neef doodde. Aanvankelijk werd hij niet verontrust door het gerecht. Hij genoot de bescherming van zijn broer en was veilig in zijn kasteel in Beaufort. Door een rechtszaak omtrent de voogdij over de drie dochters van Vaucouleurs werd de zaak toch weer opgerakeld. Briand werd beschuldigd van moord en Jacquemine van medeplichtigheid. Op 16 juli 1565 werd Briand door het Parlement van Bretagne in Rennes bij verstek ter dood veroordeeld voor de moord. De straf werd echter niet uitgevoerd en Briand waande zich veilig in het kasteel in Beaufort. Hij huwde met Jacquemine en het echtpaar kreeg in 1569 een eerste zoon.^[1]

Op 13 maart 1569 sneuvelde zijn broer Christophe de Chateaubriand in de Slag bij Jarnac, onderdeel van de Derde Hugenotenoorlog. Hij stierf er met tal van andere protestantse edellieden. Christophe was overgegaan tot het calvinisme en was gehuwd met Charlotte, de dochter van de protestantse leider Gabriel de Montgomery. Omdat zijn broer kinderloos stierf, erfde de katholieke Briand zijn bezittingen. Hij nam bezit van het kasteel van Le Plessis-Bertrand, waar zijn broer onderdak had geboden aan verschillende predikanten. Zo viel de predikant Mahot in zijn handen. Hij hield hem gevangen en wilde hem wellicht gebruiken als pasmunt om zijn veroordeling ongedaan te maken. De vrienden en familie van de vermoorde Vaucouleurs lieten echter niet af. Predikant Mahot kwam vrij na tussenkomst van René de Tournemine. Briand de Chateaubriand werd uiteindelijk gearresteerd en opgesloten in de gevangenis van Rennes. Het proces werd overgedaan en opnieuw werd de doodstraf uitgesproken. Hij werd in het openbaar onthoofd in Rennes.

• (fr) Georges Collas, Un drame d'amour en Bretagne au XVIe siècle, L'affaire Guitté de Vaucouleurs Annales de Bretagne et des pays de l'Ouest (1934), 41-1-2, p. 73-103, geraadpleegd op 31 oktober 2025.
• (fr) Jean-Yves Carluer, Le Plessis-Bertrand, château protestant… Les Protestants bretons, geraadpleegd op 31 oktober 2025.
• (fr) Jean-Yves Carluer, La crise de 1569 au Plessis-Bertrand Les Protestants bretons, geraadpleegd op 31 oktober 2025.