Borsbeek

Borsbeek
District in België Vlag van België
Borsbeek (België)
Borsbeek
Situering
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Antwerpen (provincie) Antwerpen
Arrondissement Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Fusie 2025
Coördinaten 51° 12′ NB, 4° 29′ OL
Algemeen
Oppervlakte 3,90 km²
Inwoners
(1-1-2025)		 11.459
(2937 inw./km²)
Mannen 48,9%
Vrouwen 51,1%
Overig
Postcode 2150
Netnummer 03
NIS-code 11007(A)
Oude NIS-code 11007
Website Officiële website
Detailkaart
Kaart van Borsbeek
Het district Borsbeek binnen de gemeente Antwerpen
Foto's
Portaal  Portaalicoon   België
Watertoren

Borsbeek is een plaats in België en een district van de stad Antwerpen. De plaats telt ruim 11.000 inwoners.

Geschiedenis

In 1264 werd Borsbeek afgescheiden van Deurne, waar het tot dan toe behoorde. Tot 1505 was Borsbeek een onverleende heerlijkheid. Maar in dat jaar verleende Filips de Schone het aan Jan van Halen. Van 1559 tot 1606 werd Borsbeek meermaals overgeërfd door familieleden van de heer van Cantincrode.

François d'Orselay de Granvelle, de laatste bezitter van de burcht Cantincrode verkocht in 1610 de heerlijkheden Borsbeek, Hove en Boechout aan de Leuvense edelman P. Peckius. Die was sinds 1614 kanselier van Brabant en werd later de vertrouwensman van aartshertog Albrecht. Hij werd nu heer van Borsbeek, Hove en Boechout en stelde de drie gemeenten onder één schepenbank op het kasteel Vredeberg te Boechout.

In 1617 en 1618 heerste de pest. Uit andere gemeenten kwam men op bedevaart om van de heilige Lucia genezing af te smeken.

Om zich tegen de plunderzucht van de Hollanders te beschermen, waren de inwoners van Borsbeek in de jaren 1634-1635 met meubelen en oogst in de kerk binnengevlucht. Pas in 1643 konden de mensen ervan worden overtuigd dat ze hun goederen uit de kerk moesten verwijderen en terug naar huis brengen. In 1648 werd in Münster (Westfalen) een vredestraktaat getekend tussen de regering van koning Filips IV van Spanje en de opstandige Noordelijke provinciën. Meteen kwamen de rust en veiligheid terug.

Borsbeek bleef tot aan de aanvang van de Spaanse Successieoorlog (1701-1713) betrekkelijk ver van de fronten. In 1746 namen Franse legers Borsbeek in en rukten van daaruit op naar Mechelen, Lier en Antwerpen.

In 1760 werden stenen palen geplaatst om de grenzen af te bakenen met de naburige dorpen.

In 1794 overleed Louis de Villegas, de laatste heer van de heerlijkheid Borsbeek. Van 1794 tot 1814 kwam Borsbeek opnieuw onder Franse overheersing. Het dorp behoorde eerst tot het kanton Wilrijk en daarna tot het kanton Berchem.

Op 24 april 1800 werd de gemeentelijke administratie van het kanton Berchem afgeschaft. Hierdoor werd Borsbeek weer een zelfstandige gemeente, die door een maire zou worden bestuurd.

Op 13 november 1830 werd de eerste Belgische gemeenteraad te Borsbeek verkozen. De verkiezing was nogal woelig geweest en werd afgebroken. Op 17 maart 1831 werden nieuwe verkiezingen gehouden.

In februari 1883 besloot de gemeenteraad een complex op te trekken, bestaande uit een gemeentehuis en een pastorie. Het complex werd in 1893 in gebruik genomen.

In het begin van de 20e eeuw vestigden zich steeds meer Borsbekenaars en inwijkelingen zich ten westen van de Frans Beirenslaan. In 1938 werd de kapelanie Sint-Jan Berchmans aan het Tirolerhof opgericht dat later tot een aparte parochie aan de Koudebeek uitgroeide.

Bij de grote landelijke fusieoperatie van 1977 en de Antwerpse fusieoperatie van 1983 werd Borsbeek niet gefuseerd met de andere Antwerpse gemeenten (Berchem en het aangrenzende Deurne fuseerden wel). Hierdoor werd Borsbeek de kleinste gemeente van de provincie Antwerpen.

Het Mortselse gedeelte van het voormalige militair domein Fort 3 werd door Mortsel afgestaan en bij de gemeente Borsbeek gevoegd dat hierbij in oppervlakte groeide zodat de afsluiting van het militair domein aan de Zoomweg en de Fortstraat tussen de Fortloop en de Koudebeek de gemeentegrens vormde tussen beide gemeenten.[1]

Op 28 januari 2022 werd aangekondigd dat Borsbeek per 1 januari 2025 zou fuseren met de stad Antwerpen en daardoor chronologisch het tiende district van Antwerpen zou worden.[2] Deze fusie werd goedgekeurd op de Borsbeekse gemeenteraad van 18 december 2023. Per 1 januari 2025 ging de gemeentelijke fusie definitief in.[3]

Postnummer

  • De toenmalige gemeente Borsbeek had van 1969 tot 1990 het postnummer 2210 toegekend.
  • Op 1 oktober 1990 werd het postnummer 2150 toegekend aan Borsbeek. Deze postnummer was voorheen toegekend aan de voormalige gemeente - en later deelgemeente Oostmalle.

Geografie

Aangrenzende gemeenten

   Aangrenzende gemeenten   
 Antwerpen (Deurne)              Wommelgem 
           
     
           
 Mortsel              Boechout 

Bezienswaardigheden

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Borsbeek voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Natuur en landschap

Borsbeek ligt in een vlak landschap met een hoogte van 7 tot 11 meter. Het dorp is vergroeid met de Antwerpse agglomeratie en verstedelijkt.

Demografie

Demografische ontwikkeling

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari
1992 tot heden
jaarAantal[4]Evolutie: 1992=index 100
199210.074100,0
199310.236101,6
199410.296102,2
199510.384103,1
199610.282102,1
199710.250101,7
199810.241101,7
199910.284102,1
200010.373103,0
200110.295102,2
200210.278102,0
200310.298102,2
200410.304102,3
200510.304102,3
200610.257101,8
200710.224101,5
200810.125100,5
200910.136100,6
201010.125100,5
201110.207101,3
201210.233101,6
201310.278102,0
201410.451103,7
201510.465103,9
201610.540104,6
201710.581105,0
201810.685106,1
201910.854107,7
202010.949108,7
202111.077110,0
202211.226111,4
202311.309112,3
202411.379113,0

Politiek

Structuur

Het stadsdistrict Borsbeek ligt in het kieskanton Kontich, het provinciedistrict Boom, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.

BorsbeekSupranationaalNationaalGemeenschapGewestProvincieArrondissementProvinciedistrictKantonGemeenteDistrict
AdministratiefNiveau Vlag van Europa Europese UnieVlag van België BelgiëVlag Vlaanderen VlaanderenVlag Antwerpen (provincie) AntwerpenAntwerpenAntwerpenBorsbeek
Bestuur Europese CommissieBelgische regeringVlaamse regeringDeputatieGemeentebestuurDistrictscollege
Raad Europees ParlementKamer van
volksvertegenwoordigers		Vlaams ParlementProvincieraadGemeenteraadDistrictsraad
Kiesomschrijving Nederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenBoomKontichBorsbeekBorsbeek
Verkiezing EuropeseFederaleVlaamseProvincieraads-Gemeenteraads-Districtsraads-

Geschiedenis

Pastorie en oud gemeentehuis in eclectische stijl met neogotische inslag n.o.v. archit. Louis Gife
Gemeentehuis

(Voormalige) Burgemeesters

PeriodeDrossaard
1711 - 1716J.B. Snyers
1716 - 1733Guill. Boots
1733 - 1789Martin Salicati
1789 - 1796Emmanuel van Kieldonck
PeriodePresident Municipale Raad
1800 - 1806J. Geysen
PeriodeMaire
1806 - 1817Jean Emmanuel van Henxthoven
PeriodeBurgemeester
1817 - 1822Petrus Cautereels
1823 - 1825Adriaan Corluy (waarnemend)
1825 - 1831Adriaan Corluy[5]
1831Petrus Cautereels
1831 - 1850Corneel van Tichelen
1851 - 1878Jan Baptist Corluy[6]
PeriodeBurgemeester
1879 - 1892Frans Beirens
1892 - 1910Jozef Reusens
1910 - 1920Edward Corluy
1921 - 1946Florent Reusens (Kath. Verbond / KVV)
1947 - 1958Victor Snacken
1959Leopold Govaerts (CVP)
1959 - 1969Guillaume Huybrechts (CVP)
1969 - 1970Gustaaf Staes (BSP)
1971 - 1977Leo Govaerts (CVP)
1977 - 1988Modest Vereycken (CVP)
1989 - 2012Leo Vlaeymans (CVP / CD&V)
2013 - 2024Dis Van Berckelaer (BbA, Iedereen Borsbeek)
PeriodeDistrictsvoorzitter
2025 - hedenWalter Kiebooms (N-VA)

Legislatuur 2013 - 2018

De winnaars bij de verkiezingen van 2012 waren N-VA (31,3%) en Groen (10,1%). De grote verliezers waren Vlaams Belang (van 7 naar 2 zetels) en Open Vld (van 2 naar 0 zetels). Ook CD&V (−2 zetels) en de lokale partij Borsbeek boven Alles (−1 zetel) verloren.[7] De sp.a trok deze verkiezingen onder de naam Pro Borsbeek naar de kiezer en wist ondanks een klein verlies haar ene zetel te behouden. Ten laatste was er nog nieuwkomer H-ALT (voluit Het Alternatief[8]), al bleef deze partij nipt onder de kiesdrempel van 5%.[9]

Lijsttrekkers waren respectievelijk uittredend burgemeester Leo Vlaeymans (CD&V), Dis Van Berckelaer (BbA), Walter Kiebooms (N-VA), Dirk Coens (Open Vld), Tom Verboven (Groen), Roby Legendre (Pro Borsbeek), Resy Beets (Vl. Belang) en ten slotte ex-N-VA'ster Geertruida Dieltjens (H-ALT).[10] Het mobiliteitsvraagstuk vormde het belangrijkste onderwerp van de verkiezingen.[11][12]

De bestuursmeerderheid werd gevormd tussen N-VA, Groen en BbA, met een ruime meerderheid van 15 op 21 zetels.[13][14] Dis Van Berckelaer (BbA) werd de nieuwe burgemeester, voorts bestond de ploeg uit drie N-VA-schepenen (en de OCMW-voorzitter) en één schepen voor zowel Groen als BbA.[15]

Legislatuur 2019 - 2024

Burgemeester was Dis Van Berckelaer van Iedereen Borsbeek een politieke beweging die gevormd werd door BbA (Borsbeek Boven Alles), CD&V en Groen. Zijn partij vormde met 10 zetels samen met de N-VA van Walter Kiebooms een bestuursmeerderheid van 19 op 21 zetels. Op vrijdagmiddag 28 januari 2022 werd bekendgemaakt dat na de lokale verkiezingen op zondag 14 oktober 2024 Borsbeek een district van de stad Antwerpen zou worden.[2][16]

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen van 1976 tot en met 2018

Partij of kartel10-10-1976[17]10-10-1982[17]9-10-1988[17]9-10-1994[17]8-10-2000[17]8-10-2006[18]14-10-2012[19]14-10-2018
Stemmen / Zetels%17%19%19%21%21%21%21%21
CVP1 / CD&V2 / Iedereen BorsbeekA38,031736,81836,571836,3511030,061722,622514,492339,8A10
BbA / Iedereen BorsbeekA-----20,06515,234
VrijBo1 / Agalev2 / Groen!3 / Groen4 / Iedereen BorsbeekA11,741115,461216,131313,152210,28227,203110,1442
SP1 / sp.a-spirit2 / Pro Borsbeek3 / sp.a420,091316,561316,76139,14117,64119,23218,55314,840
PVV1 / VLD2 / Open Vld3--10,291111,042214,482312,16225,91303,530
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2---16,461423,821628,73279,832213,822
VU1 / VU&ID2 / N-VA330,141631,181620,251410,561210,0322-31,333938,039
Anderen(*)---3,2903,680-4,510-
Totaal stemmen50486280664772927283743770477060
Opkomst %94,3592,4191,5892,8289,7691,6
Blanco en ongeldig %4,834,714,965,53,172,883,043,9

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij staat in kleur.
(*) 1994: PROBO (3,29%) / 2000: Vivant (1,91%), GEMBEL (1,77%) / 2012: H-ALT (4,51%)

District Borsbeek

De districtsraad heeft beslissingsbevoegdheid over sport-, jeugd-, cultuur- en seniorenbeleid. Ook over de communicatie van het district, de feestelijkheden en een gedeelte van de straat- en groenwerken kan de districtsraad beslissingen nemen. Over de andere domeinen kan de districtsraad adviezen geven.

Legislatuur 2025 - 2030

Districtburgemeester is Walter Kiebooms van N-VA (6 zetels) die samen met Iedereen Borsbeek (3 zetels) een bestuursmeerderheid van 9 op 15 zetels vormt. De oppositie bestaat uit Vlaams Belang (3 zetels), Groen-Vooruit (2 zetels) en PVDA (1 zetel).

Resultaten districtraadsverkiezingen vanaf 2024

Op zondag 13 oktober 2024 werden de eerste districtsraadsverkiezingen voor het Antwerpse gemeentedistrict Borsbeek gehouden.

Partij of kartel 13-10-2024[20]
Stemmen / Zetels%15
PVDA7,61
Groen-VooruitA13,0A2
Iedereen Borsbeek20,23
N-VA32,66
Vlaams Belang21,23
Borsbeek Nu5,30
Totaal stemmen4294
Opkomst %55,7
Blanco en ongeldig %1,3

De vetgedrukte getallen vormen de hieruit onderhandelde bestuursmeerderheid. De grootste partij is in kleur.

Districtscollege

Districtscollege
Districtsvoorzitter Walter Kiebooms (N-VA)
Districtschepenen
Districtsraadvoorzitter Liselotte Leenaerts (Iedereen Borsbeek)

Mobiliteit

Parochiekerk Sint-Jacob de Meerdere gelegen op de Jacobsweg
Leeuwenpoort van Fort 3
Sint-Jozefinstituut

Borsbeek wordt bediend door tram- en buslijnen van De Lijn. Nochtans rijdt er geen enkele tramlijn op het grondgebied van Borsbeek zelf. Het tramstation Borsbeek was gelegen op de Herentalsebaan op de hoek met de Jozef Reusenslei.

De Frans Beirenslaan, die deel uitmaakt van de R11 (de grote ring rond Antwerpen), en de Herentalsebaan, als deel van de N116, vormen belangrijke invalswegen naar de stad.

De Frans Beirenslaan vormt ook de grens tussen het sterk verstedelijkte en nauw bij het Antwerpse district Deurne aansluitende West-Borsbeek met de parochie Sint-Jan Berchmans en het meer landelijke Oost-Borsbeek met de parochie Sint-Jacob.

Onderwijs

  • Sint-Jozefinstituut
  • Gemeenteschool De Klinker
  • Academie Borsbeek, beeldende kunsten. (DKO)

Sport

  • Gymnastiek Turnkring Relax Borsbeek
  • Voetbalclub Koninklijk Borsbeek Sport
  • Basketbalclub De Kleppers
  • Atletiekvereniging Brabo Atletiek
  • Tafeltennisclub TTK Borsbeek
  • Volleybalclub VK Borsbeek en VK Sloep
  • DVV Borsbekia
  • Op Pinkstermaandag wordt de Stan Ockers Classic verreden.

Bekende Borsbekenaren

Zie de categorie Borsbeek van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.