Bezoar
Een bezoar of enteroliet is een vast of samengeklonterd, steenachtig lichaam dat voorkomt in het maag-darmstelsel. Vroeger dichtte men heilzame of magische kwaliteiten toe aan de bezoar, een geneesmiddel tegen alle mogelijke kwalen.
Bij dieren
Een bezoar kan worden veroorzaakt door het inslikken van haar, bijvoorbeeld bij katten en knaagdieren. Sommige diersoorten slikken stenen of zand in; deze gastrolieten helpen bij de spijsvertering; bij waterdieren kunnen ze bovendien het drijfvermogen reguleren en bijdragen aan de balans. De bezoargeit, een roodbruine soort geit die onder andere in de bergen van Voor-Azië en op sommige Griekse eilanden voorkomt en vaak maagstenen heeft, is naar de bezoar vernoemd.
Bij de mens
Soms komen bezoars bij de mens voor. Vaak geven ze geen klachten, maar verstopping, pijn en misselijkheid kunnen ingrijpen nodig maken.
Hieronder een onvolledige lijst van beschreven varianten en oorzaken:
- Trichobezoar: deze variant bevat haar en wordt het meest gerapporteerd. Haar wordt blijkbaar nauwelijks in de maag verteerd. Een uitzonderlijke variant is het rapunzel-syndroom: een trichobezoar die niet alleen in de maag zit, maar doorloopt tot in de dunne darm of zelfs de dikke darm.[1]
- Phytobezoar: een brok plantenresten uit voedsel.
- Poedermelk (babyvoeding).
- Voedsel.
- Bij lijmsnuiven van watten worden microscopisch kleine vezels opgezogen. Die slaan neer in de keel en luchtpijp en komen door rochelen en slikken in de maag terecht, waar ze soms samenklonteren tot een bezoar.
- Ingeslikte steentjes.
- Het gedragspatroon pica, het slikken van (grote) hoeveelheden oneetbaar materiaal.
Oorzaken en behandeling van phytobezoars
Phytobezoars zijn brokken plantenresten; deze bevatten vaak cellulose, tannine en lignine. Een frequente oorzaak hiervan is het eten van ananas of onrijpe kaki-vruchten.[2][3] Behandeling:
- Phytobezoars kunnen vaak opgelost worden door een darmspoeling met cola; de werking wordt toegeschreven aan de ingrediënten zuiveringszout en koolzuur.[4] Alternatieven zijn:
- Operatieve verwijdering.
- Het endoscopisch kapotmaken van de bezoar. Dit kan een langdurige behandeling zijn, waarbij de stukken eventueel opnieuw tot verstopping kunnen leiden.[4]
Naam
Tegenwoordig wordt de naam bezoar aan alle maagstenen toegekend. De term komt oorspronkelijk uit het Perzisch: het Perzische pâdzahr (پادزهر) betekent letterlijk bescherming tegen gif.
In populaire cultuur
- In de Harry Potter-boeken wordt de bezoar gebruikt als tegengif tegen de meeste giftige toverdranken.
Externe link
- Een trichobezoar in het National Museum of Health and Medicine in Washington DC
- ↑ Naik S, Gupta V, Naik S, Rangole A, Chaudhary AK, Jain P, Sharma AK. Rapunzel syndrome reviewed and redefined. Dig Surg. 2007; 24: 157-61.PMID 17476105
- ↑ Zhang RL, Yang ZL, Fan BG. Huge gastric disopyrobezoar: a case report and review of literatures.World J Gastroenterol. 2008;14: 152-4. PMID 18176981
- ↑ Beppu T, Sugimoto K, Shiraki K, Takei Y, Yoshimura H, Tagawa S. Phytobezoars. Intern Med. 2008; 47: 119. PMID 18195502
- 1 2 Matsushita, Mitsunobu, Fukui, Toshiro, Uchida, Kazushige, Nishio, Akiyoshi, Okazaki, Kazuichi (2008). Effective "Coca-Cola" Therapy for Phytobezoars. Internal Medicine 47 (12): 1161–1161. DOI:10.2169/internalmedicine.47.1149.
