Bdelloidea
Voor de superfamilie van mijten, zie Bdelloidea (superfamilie)
| Bdelloidea | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Habrotrocha rosa | ||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||
| ||||||||||
| Onderklasse | ||||||||||
| Bdelloidea Hudson, 1884 | ||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||
Bdelloidea op  Wikispecies | ||||||||||
| (en) World Register of Marine Species | ||||||||||
| ||||||||||
Bdelloidea is een onderklasse van raderdiertjes die voorkomen in zoet water en vochtige bodems. Bdelloidea hebben meestal een goed ontwikkelde corona (kroontje), verdeeld in twee delen, op een intrekbare kop. Zij kunnen zich zwemmend of kruipend voortbewegen. Dat laatste werkt door het nemen van stappen met de kop en staart, net zoals een aantal bloedzuigers. Dit geeft de groep hun naam (Grieks βδελλα of bdella: bloedzuiger).
Bdelloidea zijn van belang voor het onderzoek naar de evolutionaire rol van geslachtelijke voortplanting, want dit leek volledig verdwenen uit deze onderklasse: mannetjes zijn niet aanwezig binnen de soorten, en de vrouwtjes planten zich uitsluitend voort door middel van parthenogenese, het leggen van onbevruchte eieren waardoor de nakomelingen exacte kopieën zijn van de ouder. Elk individu heeft gekoppelde geslachtsklieren. Ondanks het feit dat ze zich al miljoenen jaren ongeslachtelijk voortplanten zijn er verspreid over de wereld meer dan 450 soorten. Dit is een probleem voor Mullers palwiel, het evolutionaire nadeel van een stapeling van schadelijke mutaties door het ontbreken van recombinatie, waardoor een onomkeerbaar pal-effect optreedt. Mogelijk wordt dit omzeild door horizontale genoverdracht.[1] Bij de soort Macrotrachela quadricornifera werd echter een vorm van het delen van allelen die wijst op geslachtelijke voortplanting en een aparte variant van meiose.[2] Ook bij het raderdiertje Adineta vaga lijkt wel sprake van een geslachtelijke voortplanting.[3]
Bdelloidea reageren op milieu-invloeden door het invoeren van een staat van dormantie bekend als anhydrobiose. Deze rustperiode geeft het organisme de kans zeer snel uit te drogen. De Bdelloidea blijft in deze staat tot de optimale milieu-omstandigheden opnieuw optreden. Dan hydrateren ze zichzelf opnieuw en worden ze binnen enkele uren actief. Diapauze is het vermogen van het organisme om nageslacht te produceren in een slapende of niet-uitgekomen staat. Het uitkomen van de jongen vindt alleen plaats als de omstandigheden gunstig zijn. Deze vormen van rusttoestand zijn ook bekend als cryptobiose.
Wetenschappers lukte het in 2021 om exemplaren van deze klasse, gelijkend op de soort Adineta vaga, die al 24.000 jaar in de permafrost ingevroren zaten, weer tot leven te wekken.[4]
Taxonomie
- Orde Bdelloida
- Familie Adinetidae
- Familie Habrotrochidae
- Familie Philodinavidae
- Familie Philodinidae
- ↑ Gladyshev, E.A.; Meselson, M.S.; Arkhipova, I.R. (2008): 'Massive horizontal gene transfer in bdelloid rotifers' in Science, Volume 320, Issue 5880, p. 1210-1213
- ↑ Signorovitch, A.; Hur, J.; Gladyshev, E.; Meselson , M.S. (2015): 'Allele Sharing and Evidence for Sexuality in a Mitochondrial Clade of Bdelloid Rotifers' in Genetics, Volume 200, Issue 2, p. 581–590
- ↑ Vakhrusheva, O.A.; Mnatsakanova, E.A.; Galimov, Y.R.; Neretina, T.V.; Gerasimov, E.S.; Naumenko, S.A.; Ozerova, S.G.; Zalevsky, A.O.; Yushenova, I.A.; Rodriguez, F.; Arkhipova, I.R.; Penin, A.A.; Logacheva, M.D.; Bazykin, G.A.; Kondrashov, A.S. (2020): 'Genomic signatures of recombination in a natural population of the bdelloid rotifer Adineta vaga' in Nature Communications, Article 6421
- ↑ Shmakova, L.; Malavin, S.; Iakovenko, N.; Vishnivetskaya, T.; Shain, D.; Plewka, M.; Rivkina, E. (2021): 'A living bdelloid rotifer from 24,000-year-old Arctic permafrost' in Current Biology, Volume 31, Issue 11