August Nobels
| August Nobels | ||||
|---|---|---|---|---|
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboren | Sint-Niklaas, 26 september 1884 | |||
| Overleden | Gent, 6 januari 1938 | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Beroep | beeldhouwer,[1][2] priester | |||
| RKD-profiel | ||||
| Dbnl-profiel | ||||
| ||||
Augustus Josephus Juliana Ludovicus Theodorus Nobels (roepnaam August) (Sint-Niklaas, 26 september 1884 – Gent, 6 januari 1938)[3][4] was een Belgisch rooms-katholiek priester, beeldend kunstenaar en aalmoezenier tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hij was actief in het Vlaams- en Belgischgezinde katholieke milieu en speelde aan het IJzerfront een rol binnen het culturele leven van het Belgische leger.

_-_307278_-_onroerenderfgoed.jpg)
Biografie
Jonge jaren en opleiding
August Nobels werd geboren op 26 september 1884 in Sint-Niklaas. Hij was een zoon van Jean (Jan) Baptiste Nobels (1856–1923) en Maria Gertruda Janssens (1857–1931). Zijn vader was katholiek volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Sint-Niklaas (1912–1919) en stichtte meerdere katholieke organisaties in het Land van Waas.
Hij had nog vier broers: Desiderius (1899-1985), Franciscus (1900-1977), Jozef (1895-1964) en Lodewijk (1893-1959).[4]
Na zijn humaniora en filosofische opleiding aan het Klein Seminarie van Sint-Niklaas volgde Nobels een priesteropleiding in Gent. Op 20 april 1908 werd hij in Luik tot priester gewijd. In 1911 behaalde hij aan de Katholieke Universiteit Leuven het doctoraat in het kerkelijk recht.[5] Van 1911 tot 1913 was hij leraar poësise (vijfde jaar klassieke humaniora) aan het Sint-Antoniuscollege in Ronse. In 1913 werd hij benoemd tot onderpastoor van de Sint-Martinusparochie in die stad.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog
Kort na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd Nobels op 18 september 1914 aangesteld als aalmoezenier bij het 4de linieregiment. Aan het IJzerfront maakte hij deel uit van de Vlaams- en Belgischgezinde katholieke kring rond de krant De Belgische Standaard. Hij was betrokken bij de organisatie Kunst aan den IJzer, die culturele initiatieven voor soldaten ondersteunde.
Nobels schreef verschillende populaire soldatenrevues, waaronder Ontploft (1915) en Marraintjes liefde (1917). Hij nam afstand van de Frontbeweging en uitte in correspondentie met Maria-Elisabeth Belpaire kritiek op haar leiders, die hij als splijtend voor de Belgische eenheid beschouwde.
Als beeldend kunstenaar vervaardigde hij schetsen van het frontleven, die als prentkaarten werden uitgegeven door De Belgische Standaard. Daarnaast boetseerde hij grafbeelden van gesneuvelde soldaten, onder meer van Donaat Spiers (1895–1918), afkomstig uit Ronse. Dit beeld werd later opgenomen in het monument van de onbekende soldaat in de crypte van het kartuizerinnenklooster in Brugge. Een verwant beeldhouwwerk bevindt zich in het erepark voor oorlogsslachtoffers op de stedelijke begraafplaats Tereken in Sint-Niklaas.
Tijdens de zevende IJzerbedevaart op 22 augustus 1926 hield Nobels een toespraak bij het inheien van de eerste paal voor de IJzertoren.
Onderwijs, kunst en volkscultuur
In 1919 werd Nobels benoemd tot directeur en docent kerkgeschiedenis en christelijke oudheidkunde aan de filosofische afdeling van het Klein Seminarie van Sint-Niklaas. In die stad stimuleerde hij ook het volksculturele leven. In 1924 blies hij de traditie van de Driekoningenstoeten nieuw leven in, ten voordele van de Pauselijke Missiewerken.
Hij leverde ontwerpen voor de historische stoet van 1930 in Sint-Niklaas, georganiseerd ter gelegenheid van het eeuwfeest van België. Nobels tekende onder meer de stadsreuzen Janneke en Mieke, evenals de reuzen Sinterklaas en Nicodemus. Daarnaast creëerde hij portretbeelden van stadsgenoten, waaronder een buste in witte zandsteen van pastoor Gordijn (1862–1939) van de Onze-Lieve-Vrouwparochie in Sint-Niklaas.[5]
Op 30 maart 1931 werd Nobels benoemd tot pastoor van de Sint-Jan Baptistparochie in Gent en rechter bij het kerkelijk tribunaal van het bisdom Gent. Hij overleed daar op 6 januari 1938.[4]
Erkenning
Nobels kreeg verschillende onderscheidingen:[6][4]
- Ridder in de Kroonorde met Palm
- Oorlogskruis met Palmen,
- Vuurkruis 1914-1918
- Vrijwilligersmedaille 1940-1945
- Bronzen Palmen van het Belgische Rode Kruis 1940-1945
- Frans Oorlogskruis met Palmen
In Sint-Niklaas herinneren een straatnaam en een gedenkplaat in het Sint-Jozef-Klein-Seminarie aan zijn leven en werk. Deze gedenkplaat werd vervaardigd door beeldhouwer Robert Van de Velde (1895–1978).
Externe link
- Bronnen en literatuur
- F. Vercruyssen e.a., Een priester van onzen tijd. Z.E.H. A. Nobels, 1884–1938, Sint-Niklaas, 1938.
- L. Schepens, “Nobels, August”, in: Nationaal Biografisch Woordenboek, deel 3, Brussel, 1968.
- J.R. Leconte, Aumôniers militaires belges de la guerre 1914–1918, Brussel, 1969.
- L. Vandeweyer, Joe English 1914–1918. Kunstenaar tussen Frontbeweging en activisme, Leuven, 2008.
- Referenties
- ↑ RKDartists; RKDartists-identificatiecode: 93386.
- ↑ Benezit Dictionary of Artists; Benezit-identificatiecode: B00131026.
- ↑ De Meester, Patty; Ludo Collin (1998), Nobels, August. Encyclopedie van de Vlaamse beweging (2023). Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- 1 2 3 4 AUGUSTUS NOBELS. odis.be. Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- 1 2 PASTOOR GORDIJN. kunstindestad.be (Kunst in de Stad). Geraadpleegd op 17 januari 2026.
- ↑ NOBELS August | Helden Wereldoorlog. helden.familiekunde-landvanwaas.be. Geraadpleegd op 17 januari 2026.