Arend Fokke Simonsz

Arend Fokke Simonsz
Persoonsgegevens
Geboortedatum	3 juli 1755
Geboorteplaats	Amsterdam
Overlijdensdatum	15 november 1812
Overlijdensplaats	Amsterdam
Geboorteland	Nederland
Opleiding en beroep
Beroep	schrijver en literator
Erkenning en lidmaatschap
Werken in collectie	Nationaal Museum Paleis het Loo[1]
Dbnl-profiel
RKD-profiel
Portaal    Literatuur

Arend Fokke Simonsz (Amsterdam, 3 juli 1755 – aldaar, 15 november 1812) was een Nederlandse schrijver en literator. Hij combineerde humor en maatschappijkritiek met een pragmatische houding als schrijver.

Arend Fokke Simonsz was de zoon van Simon en Cornelia Fokke. Zijn grootvader en oom speelden toneel, en zijn vader verwierf bekendheid als tekenaar en graveur. Hij kreeg een klassieke opleiding en werd aanvankelijk opgeleid tot graveur. Op dertienjarige leeftijd trad hij in dienst bij uitgever Steven van Esveldt. In 1774 begon hij een eigen boek- en kunsthandel en gaf hij onder meer de gravures van zijn vader en de Nieuwe vaderlandsche almanach uit. In 1782 huwde hij zijn achternicht Catharina Brinkman; het huwelijk bleef kinderloos. Rond dezelfde tijd trad hij toe tot talrijke genootschappen, waaronder Felix Meritis en de Maatschappij tot Nut van 't Algemeen. Hier ontplooide hij zich als spreker en voordrachtskunstenaar. Hij verwierf faam met komische vertogen.

Fokke werd vooral bekend als schrijver, maar was daarnaast een belangrijk persoon in de literaire wereld aan het eind van de achttiende eeuw. Hij had enige tijd een eigen uitgeverij en was lid van een groot aantal literaire genootschappen. Fokke publiceerde naast gelegenheidspoëzie en almanakken talrijke voordrachten en essays. Na 1793 legde hij zijn uitgeversactiviteiten neer en verdiende hij de kost als privéleraar, redacteur en ambtenaar. Hij leefde zijn gehele leven in Amsterdam, maar had een groot aantal contacten door het hele land.

Zijn satirische houding bleek ook uit de Narrensteinsche Courant (1807–1811), een anoniem uitgegeven blad dat wegens kritiek op het Franse regime werd onderzocht. Tijdens Napoleons bezoek aan Amsterdam in 1811 werd Fokke preventief gevangengezet. Na zijn vrijlating werd zijn werk nauwelijks nog uitgegeven en raakte hij in armoede.

Zijn gezondheid verslechterde na 1804. Hij stierf op 57-jarige leeftijd in Amsterdam.

• Dichtlievende mengelingen (1783)
• De verscheidene tijdperken des menschelijken levens (1786)
• De moderne Helicon (1792)
• Het toekomende jaar 3000 (1792)
• Cathechismus der Weetenschappen, schoone Kunsten en fraaije Letteren (12 dln., 1794-1802)
• Proeve van een ironiesch-comiesch woordenboek (1797)
• Het onscheidbaar drietal redenwezens verlichting, deugd en tijd (1799)
• De Amsterdamsche kermis (1801)
• Dorus of het wonderwind (1808)
• Boertige reis door Europa (7 dln., 1794-1806)

• Arend Fokke Simonsz. De moderne Helicon. Ed. Lotte Jensen en Alan Moss. Nijmegen: Vantilt 2010.
• Kees Versteegh, 'Taalkunde in de Catechismus van Arend Fokke Simonsz'. In: Ontheven aan de tijd. Linguïstisch-historische studies voor Jan Noordegraaf bij zijn zestigste verjaardag. Onder redactie van Lo van Driel & Theo Janssen. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen 2008, 115-124.

1. ↑ "Brand in de Waag, A'dam 20 mei 1780"; collectie: Nationaal Museum Paleis het Loo; genoemd als: Arend Fokke; geraadpleegd op: 5 december 2021.