Annie Salomons

Annie Salomons
Salomons in 1905
Salomons in 1905
Persoonsgegevens
Volledige naam Anna Maria Francisca van Wageningen-Salomons
Pseudoniem(en) Ada Gerlo
Geboortedatum 26 juni 1885
Geboorteplaats RotterdamBewerken op Wikidata
Overlijdensdatum 16 januari 1980
Overlijdensplaats Den HaagBewerken op Wikidata
Geboorteland Nederland
Opleiding en beroep
Beroep schrijfster, dichteres en vertaalster
Oriënterende gegevens
Jaren actief 1905-1962
Werken
Bekende werken Herinneringen van een onafhankelijke vrouw, Toen en nu, Herinneringen uit de oude tijd
Uitgeverij(en) Bakker/Daamen
Erkenning en lidmaatschap
Prijzen en onderscheidingen Jacobson-prijs (1975)
Dbnl-profiel
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Jaren dertig
1960

Anna Maria Francisca (Annie) Salomons (Rotterdam, 26 juni 1885 – 's-Gravenhage, 16 januari 1980) was een Nederlandse schrijfster, dichteres en vertaalster.

Biografie

Omstreeks 1900 was Carel Gerretson (later een bekende dichter onder het pseudoniem Geerten Gossaert) haar eerste serieuze jeugdliefde. Zij was vijftien, hij zestien toen zij elkaar in Rotterdam leerden kennen. Tot zijn dood in 1958 is er een goede vriendschap gebleven.

Salomons behaalde haar HBS-diploma in 1901. Als extraneus aan het Erasmiaans Gymnasium behaalde zij in 1905 het diploma gymnasium-alfa. Uit dat jaar dateert haar eerste dichtbundel Verzen. Daarna studeerde zij Nederlandse letteren, eerst aan de Universiteit Leiden (1905-1907), later in Utrecht, waar ze ook de colleges kunstgeschiedenis volgde van Willem Vogelsang. Zij beëindigde in 1910 de studie voortijdig.

In 1913 verscheen de verhalenbundel Langs het geluk. Onder het pseudoniem Ada Gerlo publiceerde ze Herinneringen van een onafhankelijke vrouw (1915), Daadlooze dromen (1919) en De oude schuld (1922) . Andere romans, verhalen, poëzie en letterkundige opstellen verschenen onder haar eigen naam, zoals Nieuwe verzen (1917), Over mooie boeken (1926) en Liederen van droom en derven (1926).

Ze woonde bij haar ouders tot aan haar huwelijk op 27 november 1924 met de jurist Henri (Han) van Wageningen (1892-1941). Ongetrouwd blijven ambieerde Salomons niet, maar het moest 'alles of niets' zijn. Van Wageningen was enige jaren jonger dan zij en van protestantsen huize (Nederlands Hervormd). Na hun kennismaking en voor hun verloving is hij uit overtuiging rooms-katholiek geworden, het geloof van de familie Salomons. Het huwelijk wordt als "zeer gelukkig" beschreven. Vanaf 1924 verbleven zij in Medan op Sumatra in Nederlands-Indië. Han van Wageningen kon een goede carrière maken bij de rechterlijke macht, maar Salomons verdroeg de hitte slecht. In 1927 keerden zij terug naar Nederland om zich in Den Haag te vestigen, waar Van Wageningen tot rechter was benoemd. Ze verwerkte haar Indische tijd in de roman Ballingen (1927), Verhalen uit het verre Oosten (1930) en Het huis in de hitte: drie jaar Deli (1933).

In opdracht van uitgeverij Erven J. Bijleveld vertaalde Salomons in 1929 Van het westelijk front geen nieuws van Erich Maria Remarque. Deze oorlogsroman met een antimilitarische kijk op de gevechtshandelingen in de Eerste Wereldoorlog en de onheilspellende effecten daarvan op de Duitse soldaten, was zo'n enorm succes dat de uitgeverij de vertaalster onder druk zette om snel te leveren. Elke bladzijde die ze klaar had werd direct opgehaald en naar de drukker gebracht. Salomons klaarde de klus uitzonderlijk snel in een half jaar, waarmee de Nederlandse versie de eerste vertaling was die verscheen na het Duitstalige origineel.

Salomons werkte al vroeg mee aan tal van literaire tijdschriften. Op haar achttiende jaar was ze lid geworden van de Vereniging van Letterkundigen, voor haar het bewijs dat zij door vakmensen serieus genomen werd. Onder invloed van de Tachtigers en aangemoedigd door Johan de Meester sr. was zij aanvankelijk dichteres. Later maakte zij echter vooral naam door haar romans, die handelden over de bewustwording van de vrouw. Samen met Emilie Knappert richtte ze in 1916 Leven en Werken. Maandblad voor meisjes en jonge vrouwen op, dat ze tot 1936 bleven redigeren. Salomons heeft veel over de verhouding man-vrouw nagedacht en geschreven. Titels als Van vrijen tot schreien (1931), Een meisje en een jongetje (1933) en God en het gezin (1937) wijzen in die richting. Zij kwam tot de conclusie dat de vrouw wel gelijkwaardig was aan de man, maar niet zijn gelijke: in het huwelijk zag zij de man toch als leider en meerdere. Ook vond zij dat de man beter abstract en intellectueel kon denken.

Salomons heeft het literaire tij mee gehad. Zij heeft vele groten van de generaties van en na Tachtig persoonlijk gekend: Lodewijk van Deyssel, Frederik van Eeden, Louis Couperus, J.H. Leopold, P.C. Boutens, Nico van Suchtelen, Carel Gerretson (Geerten Gossaert), Slauerhoff, J.C. Bloem en Adriaan Roland Holst. Van de schrijfsters kende zij vooral Top Naeff, Ina Boudier-Bakker, Carry van Bruggen en Margo Scharten-Antink. Verder de Vlamingen August Van Cauwelaert, Felix Timmermans, Karel van de Woestijne en Herman Teirlinck. Al deze ontmoetingen maakten indruk op Salomons en velen werden door haar bewonderd. In Herinneringen uit de oude tijd aan schrijvers, die ik persoonlijk heb gekend (1960) en twee vervolgen daarop vertelt zij over deze kleurrijke mensen die haar leven en werken hebben beïnvloed en gevormd.

In 1975 werd Salomons onderscheiden met de Jacobson-prijs van het Tollensfonds voor oudere letterkundigen. Hieraan was een geldbedrag verbonden van 1000 gulden.

Werken

  • 1905 - Verzen (poëzie) (Digitale versie)
  • 1907 - Een meisje-studentje (Digitale versie)
  • 1910 - Verzen, tweede bundel (poëzie)
  • 1912 - De vrouw in de Nederlandse letterkunde
  • 1913 - Langs het geluk. Bevat: Levensdwang; Impasse; Afscheid; Avondwandeling; Het einde tweespalt; De ongerepte droom; Over de zee; Daar is een kindetje geboren (Digitale versie).
  • 1915 - Herinneringen van een onafhankelijke vrouw (onder pseudoniem Ada Gerlo)
  • 1916 - De stille lach (met Nico van Suchtelen)
  • 1917 - Nieuwe verzen (poëzie) (Digitale versie)
  • 1919 - Daadlooze droomen (onder pseudoniem Ada Gerlo)
  • 1922 - De oude schuld (onder pseudoniem Ada Gerlo)
  • 1926 - Over mooie boeken. Letterkundige opstellen (Digitale versie)
  • 1926 - Liederen van droom en derven (poëzie) (Digitale versie)
  • 1927 - Ballingen. Indische roman (Digitale versie)
  • 1930 - Verhalen uit het verre Oosten
  • 1931 - Van vrijen tot schreien (Digitale versie)
  • 1933 - Een meisje en een jongetje (Digitale versie)
  • 1933 - Het huis in de hitte: drie jaar Deli (Digitale versie)
  • 1937 - God en het gezin (Digitale versie)
  • 1950 - De ongerepte droom (poëzie, bloemlezing)
  • 1957 - Heilige stenen en andere verhalen (bloemlezing)
  • 1957 - Toen en nu. Herinneringen uit een lang leven
  • 1960 - Herinneringen uit de oude tijd aan schrijvers die ik persoonlijk heb gekend
  • 1960 - Herinneringen uit de oude tijd, II
  • 1962 - Nog meer herinneringen uit de oude tijd
Redactie
  • 1916-1941 - Leven en werken. Maandblad voor meisjes en jonge vrouwen, onder leiding van E.C. Knappert en Annie Salomons. Jrg. 1, [no. 1] (Feb. 1916) - 21 (1936) ; Nieuwe serie, jrg. 1 (1937) - 5 (1941) (Digitale versie),
Vertalingen
Dit artikel is uitgegeven door Wikipedia. De tekst is beschikbaar onder Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0, tenzij anders vermeld. Voor de mediabestanden kunnen aanvullende voorwaarden gelden.