Karel van de Woestijne

Karel van de Woestijne
Karel van de Woestijne 1937
Persoonsgegevens
Volledige naam	Carolus Petrus Eduardus Maria (Karel) van de Woestijne
Geboortedatum	10 maart 1878
Geboorteplaats	Gent
Overlijdensdatum	24 augustus 1929
Overlijdensplaats	Zwijnaarde
Geboorteland	België
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan	Universiteit Gent
Beroep	schrijver, dichter, journalist,[1] academisch docent[1]
Werken
Stroming(en)	symbolisme
Erkenning en lidmaatschap
Lid van	Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren
Werken in collectie	CODA Museum,[2] Stedelijk Museum Amsterdam[3]
Archief­locatie	Letterenhuis[4]
Dbnl-profiel
(en) IMDb-profiel
RKD-profiel
Portaal    Literatuur

Carolus Petrus Eduardus Maria (Karel) van de Woestijne (Gent, 10 maart 1878 – Zwijnaarde, 24 augustus 1929) was een Belgisch schrijver en broer van de schilder Gustave.

Karel van de Woestijne werd geboren in de Sint-Lievenspoortstraat te Gent. Aan zijn geboortehuis hangt een gedenkplaat. Zijn jeugdjaren bracht hij echter door in het nummer 106 in de Sleepstraat in Gent (waar ook een gedenkplaat hangt). Toen hij twaalf was, stierf zijn vader, een koperslager, aan een beroerte, waardoor hij het morele gezag overnam over zijn broers Edward, Maurice en Gustave. Hij genoot zijn middelbaar onderwijs aan het Koninklijk Atheneum aan de Ottogracht te Gent. Hij was erg getroffen door het Franse symbolisme en de poëzie van Charles Baudelaire.

In Gent studeerde hij ook Germaanse filologie. Hij verbleef van april 1900 tot januari 1904 en van april 1905 tot november 1906 te Sint-Martens-Latem.

In 1903 stierf zijn moeder, waardoor hij mede de verantwoordelijkheid kreeg over het ouderlijk bedrijf, dat zijn moeder had beheerd sinds zij weduwe was. Op 13 februari 1904 trouwde hij met Mariette van Hende, met wie hij een zoon Paul (1904) en een dochter Lily (1919) had. Van de Woestijnes vrouw overleefde hem veertig jaar.

Hij was tijdelijk ambtenaar bij het Ministerie van Kunsten en Wetenschappen.

Vanaf 1906 werd hij op aanbeveling van de dichter Emmanuel De Bom correspondent van de Nieuwe Rotterdamsche Courant te Brussel, met zijn rubriek "Kunst te Brussel" en met een weergave van de sociale en politieke gebeurtenissen in België. Tijdens de Eerste Wereldoorlog leverde hij daarbij ook over de bezetting van België tal van bijdragen die door de Duitse militaire overheid werden gecensureerd.

Hij woonde een tijdlang in Laken, onder meer in een bel-etagewoning aan de De Vrièrestraat 13. Hij verzorgde deze rubrieken drieëntwintig jaar lang.^[5]

Hij woonde met zijn gezin tussen april 1920 en voorjaar 1925 in Oostende van waaruit hij zijn rubriek "Kunst te Brussel" voortzette. Hij had in deze badstad regelmatig contact met de lokale kunstschilders James Ensor en Constant Permeke, zoals hij beschreef in de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 3 september 1922.

Tussen 1920 en 1929 doceerde hij Nederlandse literatuurgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Gent. Hij vestigde zich in 1925 in Zwijnaarde in "La Frondaie" op de Oude IJzerenweg 2 (nu Leebeekstraat) waar hij overleed op 24 augustus 1929.

Hij was redacteur van achtereenvolgens de tijdschriften Van Nu en Straks (tweede reeks, 1896-1901) en Vlaanderen (1903-1907). Van dat laatste tijdschrift werd hij redactiesecretaris in 1906. De dichter stond bekend als een harde werker. Peter Theunynck, die 15 jaar lang werkte aan een nieuwe biografie over de dichter, omschrijft hem als heel eenzelvig en teruggetrokken, maar anderzijds zeer actief.

Zijn journalistieke werk werd in vijftien delen uitgegeven van 1986 tot 1995.

• Verzameld werk (1947-1950)
  • Eerste deel: Lyrische poëzie (Digitale versie)
  • Tweede deel: Epische poëzie. Fragmenten. Ilias-vertaling (Digitale versie)
  • Derde deel: Verhalen en parabelen (Digitale versie)
  • Vierde deel: Beschouwingen over literatuur en kunst (Digitale versie)
  • Vijfde deel: Beschouwingen over literatuur (Digitale versie)
  • Zesde deel: Beschouwingen over literatuur. Het dagelijks brood I. Keur uit de brieven in dagbladen 1906-1929 (Digitale versie)
  • Zevende deel: De leemen torens (Digitale versie)
  • Achtste deel: Het dagelijksch brood II. Dagboeken en brieven over den oorlog 1914-1918 (Digitale versie)
• Verzameld journalistiek werk (1958-1995)
  • Deel 1: Nieuwe Rotterdamsche Courant juli 1906 - juni 1907 (Digitale versie)
  • Deel 2: Nieuwe Rotterdamsche Courant juli 1907 - januari 1909 (Digitale versie)
  • Deel 3: Nieuwe Rotterdamsche Courant maart 1909 - september 1910 (Digitale versie)
  • Deel 4: Nieuwe Rotterdamsche Courant oktober 1910 - november 1911 (Digitale versie)
  • Deel 5: Nieuwe Rotterdamsche Courant december 1911- januari 1913 (Digitale versie)
  • Deel 6: Nieuwe Rotterdamsche Courant januari 1913 - november 1913 (Digitale versie)
  • Deel 7: Nieuwe Rotterdamsche Courant november 1913 - maart 1915 (Digitale versie)
  • Deel 8: Nieuwe Rotterdamsche Courant februari 1915 - maart 1916 (Digitale versie)
  • Deel 9: Nieuwe Rotterdamsche Courant maart 1916 - september 1919 (Digitale versie)
  • Deel 10: Nieuwe Rotterdamsche Courant september 1919 - december 1921 (Digitale versie)
  • Deel 11: Nieuwe Rotterdamsche Courant december 1921 - december 1922 (Digitale versie)
  • Deel 12: Nieuwe Rotterdamsche Courant december 1922 - juli 1924 (Digitale versie)
  • Deel 13: Nieuwe Rotterdamsche Courant juli 1924 - augustus 1925 (Digitale versie)
  • Deel 14: Nieuwe Rotterdamsche Courant september 1925 - november 1926 (Digitale versie)
  • Deel 15: Nieuwe Rotterdamsche Courant november 1926 - januari 1929. Met enkele aanvullingen 1906, 1910 (Digitale versie)

• Jan Albert GORIS, Karel van de Woestijne, 1920.
• J. EECKHOUT, Karel van de Woestijne, 1925.
• J. EECKHOUT. Karel van de Woestijne, 1928 (Digitale versie)
• J. EECKHOUT, Herinneringen aan Karel van de Woestijne, 1930. (Digitale versie)
• URBAIN VAN DE VOORDE, Essay over Karel van de Woestijne, 1934 (Digitale versie)
• MATH. RUTTEN, De lyriek van Karel van de Woestijne, 1934
• P. MINDERAA, Karel van de Woestijne: Zijn leven en werken, 1942.
  • [I]: (Tot aan den wereldoorlog). Proefschrift Utrecht (Digitale versie)
  • II: De jaren 1914-1919 : bezette stad en geestelijke vernieuwing
• Bernard VERHOEVEN, Karel van de Woestijne: Een karakteristiek en een keur uit zijn gedichten, 1942. (Digitale versie)
• Albert WESTERLINCK, De psychologische figuur van Karel van de Woestijne als dichter: Een litterair-psychologische studie, 1952.
• Herman TEIRLINCK, Karel van de Woestijne 1878-1929, 1956.
• M. RUTTEN, Karel van de Woestijne, 1970.
• R. BAEYENS, Selectieve bibliografie van & over Karel van de Woestijne, 1992.
• Anne Marie MUSSCHOOT, Karel van de Woestijne en het symbolisme, 1975.
• Peter THEUNYNCK, Karel van de Woestijne: Biografie, Uitg. Meulenhof/Manteau, Antwerpen, 2010 ISBN 978-94-6042-403-8
• Karel en ik, memento van Gustave van de Woestyne; tekstbezorging en commentaar door Johan De Smet, Leo Jansen, Peter Theunynck en Hans Vandevoorde, 2020 ISBN 978-90-02-26905-9

• Richard Baeyens stelde in 1992 in opdracht van Marnixring Drijpikkel, Grimbergen een bibliofiele uitgave samen van de bibliofiele edities van het werk van Karel van de Woestijne. De boekverzorging werd uitgevoerd door Louis Van den Eede die in het verleden vaak boekarchitectuur uitwerkte voor de uitgeverij Mercatorfonds, Antwerpen.
• Beeldhouwer Wilfried Pas realiseerde het borstbeeld dat in 1992 op de grens van Meise en Grimbergen op het initiatief van Marnixring Drijpikkel, Grimbergen werd opgericht. Dat project kreeg de steun van het Vlaamse Ministerie van Cultuur en van de Nationale Loterij. Wilfried Pas is eveneens de schepper van de standbeelden van Willem Elsschot (Mechelseplein), Paul van Ostaijen (1996, Minderbroedersrui) en van Gerard Walschap (2006, Maarschalk Gerardstraat) die in Antwerpen werden opgesteld.
• In zijn gedicht Non omnis moriar citeert Jan Eijkelboom een zin uit De modderen man II: "Ik ben met u alleen, o Venus, felle star".
• De Karel van de Woestijneprijs is naar hem vernoemd.^[6]

• Hans Vandevoorde, auteur van De Spiegel van Achilleus, stelde voor De Brakke Hond een alternatieve bloemlezing samen uit het werk van Karel van de Woestijne.
• Biografieën, werken en teksten bij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (dbnl)
• Virtual International Authority File (VIAF): 39393758