Andrarum
Kerkdorp in Zweden  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Situering | |||
| Provincie | Skåne län | ||
| Gemeente | Tomelilla | ||
| Coördinaten | 55° 43′ NB, 13° 58′ OL | ||
| |||
Andrarum is een kerkdorp in de gemeente Tomellilla in het Zweedse landschap Skåne en de provincie Skåne län. In Andrarum bevindt zich het kasteel Christinehof en de kerk van Andrarum.
Andrarums alunbruk
In de buurt van Andrarum bevindt zich ook een voormalige Aluingroeve. Daar werd aluinhoudende schalie (alunskiffer) gewonnen en verwerkt tot aluin. Naast aluin werd ook vitriool (sulfaathoudende mineralen), lood, potas, rödfärg (rode ijzeroxidepigmenten gewonnen uit slakken van mijnen of mineralenverwerking) en zwavel geproduceerd.[1]
Geschiedenis
In 1635 kwam Jochum Beck, een Deens edelman die in Leiden had gestudeerd, naar de (toen nog een kalkgroeve zijnde) aluingroeve en zag hopen van schalie, als afval. Beck wist echter dat de uit de schalie aluin geproduceerd kon worden. Daarom kocht hij grote stukken grond in Andrarum.[1]
In 1637 kreeg Beck toestemming van de Deense koning om aluin te gaan winnen. Het opstarten van de groeve was duur. Beck leende daarvoor ook veel geld in Nederland. In 1652 werd hij tijdens een reis naar Nederland gearresteerd, waardoor schuldeisers in Zweden hun kans zagen om de schulden te incasseren. Dit leidde er toe dat de familie Beck een aantal maatregelen nam en er plotseling drie aluingroeven in Andrarum waren. Tijdens de Schoonse oorlog leed de economie en tegen de tijd dat er in 1679 vrede was gesloten was Jochum geruïneerd. De schuldeisers namen de groeve van Jochum over. De andere twee groeves bleven van de familie Beck.[1][2]
Christina Piper, de echtgenote van Carl Piper, besloot in 1710 om de aluingroeve over te nemen en in 1725 werd ze hoofdeigenaar. Onder haar bloeide de aluingroeve op: de aluingroeve was op zijn grootst rond het midden van de achttiende eeuw.[1][2]
Naarmate het eind van de 18e eeuw naderde werd de aluingroeve steeds meer verouderd. In 1912 werden de laatste drie arbeiders ontslagen.[2]
Geologie
De schalie is van Cambrische ouderdom en is ook fossielhoudend. De trilobietsoort Agnostus pisiformis en het geslacht Olenus komen veel voor in de groeve. De trilobieten komen vooral voor in concreties van kalksteen, zogeheten orsten, stinksteen, maar op sommige plekken in de groeve zijn ze ook talrijk in de schalie zelf.[3]
Galerij
Kasteel Christinehof
Kerk van Andrarum
_5_(15087227127).jpg)
Fossielen van de soort Agnostus pisiformis
Schalie in de groeve
Arbeiders in de groeve, 1910
Een heuvel van rödfyr bij de groeve, een restproduct na het branden van aluinhoudende schalie
- 1 2 3 4 (sv) Länsstyrelsen Skåne, Alunbruket. www.lansstyrelsen.se. Gearchiveerd op 17 november 2013. Geraadpleegd op 5 november 2025.
- 1 2 3 (sv) Alunbrukets historia. Kaffestugan Alunbruket (23 maart 2013). Geraadpleegd op 5 november 2025.
- ↑ The lower palaeozoic of southern Sweden and the Oslo region, Norway: field guide for the 3rd Annual meeting of the IGCP project. Sveriges geologiska undersökning (SGU, Uppsala (2013), p. 28-30. ISBN 978-91-7403-205-5.
· 
· 
